“Akcja Karmnik”, czyli zaobrączkowani przy stołówce

Kto rano wstaje na “Akcję Karmnik”, ten zobaczy, jak obrączkuje się ptaki i spotka z bliska przedstawicieli skrzydlatych gatunków stołujących się przy Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej w Gdańsku. W niedzielę, 18 stycznia, w ciągu czterech godzin zaobrączkowano tu 35 ptaków i odczytano obrączki 12. Kiedy następne obrączkowanie?
18.01.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Na zdjęciu widoczny jest niewielki ptak trzymany w dłoniach człowieka, z delikatnie rozłożonym skrzydłem ukazującym szczegóły upierzenia. Ujęcie skupia się na barwach piór, budowie skrzydła oraz spokojnym, kontrolowanym sposobie chwytu podczas czynności badawczej.
Kowalik złapany podczas "Akcji Karmnik" w Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej w Gdańsku
Fot. AB/CIiEE

Zwierzęta w mieście – czy i jak dokarmiać zimą żyjące w Gdańsku ptaki. ROZMOWA

Ogólnopolska “Akcja Karmnik”

W ramach “Akcji Karmnik” w kilkunastu miejscach w Polsce, każdej zimy, co dwa tygodnie, obrączkarze odławiają ptaki zmierzające do karmników, żeby je zaobrączkować, zważyć, zmierzyć długość skrzydeł, ocenić ich płeć, wiek i kondycję - a przez to poszerzać wiedzę na temat ptaków zimujących w naszym kraju.

Jednym z takich miejsc jest Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej w Gdańsku przy ul. Polanki 51, które do udziału w “Akcji Karmnik” zaprasza wszystkich pasjonatów ptaków. Druga styczniowa niedziela akcji przypadła 18 stycznia, ostatnia przypadnie 15 marca.

FILMOWA RELACJA Z WYDARZENIA

 

Ptasia stołówka marzeń

W przyległym do Centrum ogrodzie zimą powstaje prawdziwa “stołówka marzeń”: karmnik z ziarnem (ulubione to słonecznik) i orzechami laskowymi (po te przychodzą najczęściej wiewiórki), ziarniste kolby na gałęziach i przekrojone na pół jabłka (przysmak kosów).

Wokół tej przestrzeni na czas niedzielnej akcji (od godz. 7.30 do 11.30) ustawiane są siatki, w które łapią się zmierzające do pokarmu ptaki. Obrączkarze co kilkanaście minut wyciągają je z siatki, przenoszą do wnętrza, identyfikują, zakładają obrączki i zbierają wspomniane już dane. Na koniec - ptak wraca na wolność, wypuszczony przez jednego z gości wydarzenia (to krótkie, ale niesamowite przeżycie). W oczekiwaniu na kolejny "łup", ornitolodzy opowiadają o obrączkowaniu, śledzeniu losów ptaków i odpowiadają na pytania gości.

Promyk. W mroźny czas zwierzęta czekają na swoich ludzi

Na zdjęciu widoczny jest niewielki ptak trzymany delikatnie w dłoniach człowieka podczas czynności badawczej. Na jednej z nóg ptaka znajduje się metalowa obrączka, co wskazuje na prowadzenie monitoringu lub badań ornitologicznych.
Modraszka, zdjęcie archiwalne z lutego 2025 r., przyleciała do Gdańska z Litwy
Fot. AB/CIiEE

Centralna informacja o ptakach

Wszystkie zebrane informacje, wraz z numerem obrączki, trafią do centralnej Stacji Ornitologicznej Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Górkach Wschodnich na Wyspie Sobieszewskiej i wzbogacą naszą wiedzę na temat zimujących u nas ptaków. 

- Obrączka zawiera zawsze ten sam pakiet informacji: unikatowy numer, nazwa kraju i miasta, gdzie znajduje się centralna stacja ornitologiczna - tłumaczy Marcin Węsiora, edukator CIiEE w Gdańsku, biolog, ornitolog z zamiłowania. - Każdy z Państwa, jeśli znajdzie obrączkę, czy też martwe zwierzę z obrączką, albo po prostu odczyta obrączkę, bo da się to zrobić także bez łapania, może zgłosić numer do stacji w Górkach Wschodnich poprzez formularz na stronie. Stacja prześle autorowi zgłoszenia informację zwrotną. Szczególnie polecam przyjrzeć się mewom, bo długo żyją i latają na naprawdę duże odległości.

Obrączkowanie to nieustający proces, wg. przytoczonych przez Marcina Węsiora statystyk - w przypadku drobnych ptaków - żeby uzyskać informację zwrotną z jednej obrączki, trzeba zaobrączkować tysiąc osobników.

Na zdjęciu widoczne są dłonie trzymające niewielkiego ptaka, którego skrzydło zostało delikatnie rozłożone w celu obejrzenia upierzenia. Ujęcie koncentruje się na szczegółach lotek i piór, co wskazuje na czynność kontrolną lub badawczą prowadzoną w warunkach terenowych lub laboratoryjnych.
Kontrola upierzenia u modraszki. Stan i wybarwienie piór pozwala często określić wiek danego ptaka, więcej na ten temat można się dowiedzieć od specjalistów na miejscu
Fot. AB/CIiEE

Komu zima w zoo niestraszna

Sikory rządzą

Bilans niedzieli (18 stycznia 2026) to 35 zaobrączkowanych osobników oraz 12, które już te obrączki miały. A gatunki spotkane przy karmniku to:

- sikora bogatka (w zdecydowanej przewadze);

- kos

- kowalik

- rudzik

- oraz sikora sosnówka.

Dla porównania, w niedzielę, 4 stycznia, zaobrączkowano 20 osobników, z kolei w pierwszej odsłonie tegorocznej akcji (7 grudnia 2025) ptaków było aż 101! 

Jak piszą organizatorzy w zaproszeniu na akcję: “Gwarancji, że ptaki będą nikt zapewnić nie może, ale zdradzamy jeden trik, który zwiększa szansę na ich zobaczenie - kto rano wstaje… ten ma jednak większe szanse!”

Na zdjęciu widoczny jest dzięcioł trzymany pewnie, ale ostrożnie w dłoni człowieka podczas czynności kontrolnej. Wyraźnie widoczne są kontrastowe barwy upierzenia, charakterystyczna czerwona plama na głowie oraz długi, spiczasty dziób ptaka.
Ten samiec dzięcioła dużego przyleciał do oliwskiego karmnika zimą 2025 roku. 18 stycznia 2026 ptak tego gatunku kręcił się w okolicy karmnika, ale ostatecznie nie podleciał
Fot. AB/CIiEE

Jak wziąć udział w “Akcji Karmnik”?

Spotkania z obrączkowaniem przy karmniku edycji 2025/26 zaplanowano jeszcze w następujące niedziele: 1 i 15 lutego oraz 1 marca i 15 marca. Zawsze w godz. 7.30 - 11.30.

Można dołączyć i wyjść w dowolnym momencie.

W przypadku warunków uniemożliwiających przeprowadzenie akcji, zostanie ona odwołana. Informacje o zmianach dostępne są na bieżąco na Fb Centrum.

Odwiedzając punkt obrączkarski w CIEE podczas „Akcji Karmnik” można:

  •  zapoznać się z techniką odłowu i obrączkowania ptaków;
  •  poznać bliżej pracę obrączkarza;
  •  nauczyć się rozpoznawać gatunki ptaków odwiedzających karmnik;
  • dowiedzieć się:

- czy i dlaczego warto dokarmiać ptaki;

- czym i jak właściwie dokarmiać ptaki;

- jak i gdzie umieścić karmnik bezpieczny dla ptaków;

- jak bada się trasy migracji ptaków;

  •  spotkać innych entuzjastów ptaków.

 

Wydarzenie finansowane jest ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

TV

Pomaganie jest trudne i wymaga ciągłego wsparcia