Wizyta w Gdańsku była okazją do rozmów o prawie do mieszkania, deinstytucjonalizacji usług społecznych oraz o ochronie praw osób korzystających z różnych form wsparcia. RPO spotkała się z przedstawicielami Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku i organizacji pozarządowych, a także odwiedziła mieszkańców inwestycji przy ul. Ogińskiego.
Szansa na lepsze życie. Prezydent wręczyła klucze do mieszkań
Gdańskie podejście
Kompleks przy ul. Ogińskiego obejmuje łącznie 43 lokale. Przy ul. Ogińskiego 8 znajduje się 16 mieszkań treningowych i wspomaganych, natomiast kolejne 27 mieszkań przy ul. Ogińskiego 26–28 przeznaczono dla osób wyłonionych w otwartym naborze, które mogą korzystać z dodatkowego wsparcia społecznego.
Mieszkania przy ul. Ogińskiego 8 służą osobom i rodzinom znajdującym się w trudnych sytuacjach życiowych, w tym osobom z niepełnosprawnościami, osobom w kryzysie zdrowia psychicznego i bezdomności, wychowankom pieczy zastępczej, rodzinom z dziećmi oraz osobom z doświadczeniem migracji.
Wsparcie obejmuje m.in. pomoc w codziennym funkcjonowaniu, prowadzeniu gospodarstwa domowego, zarządzaniu budżetem, korzystaniu z ochrony zdrowia i usług publicznych, rozwijaniu kompetencji społecznych i zawodowych oraz budowaniu relacji sąsiedzkich. Jego zakres jest dostosowywany do potrzeb mieszkańców i ma wzmacniać ich samodzielność, a nie ich zastępować.
Ważne i dobre spotkanie
Sylwia Gregorczyk-Abram jest prawniczką i działaczką społeczną. Rzeczniczką Praw Obywatelskich została niedawno, bo 26 lipca 2026 roku. Przyjazd do Gdańska był pierwszą oficjalną wizytą nowej RPO poza Warszawą. Pierwsze kroki Sylwia Gregorczyk-Abram skierowała do Urzędu Miejskiego w Gdańsku, gdzie była gościnią prezydent Aleksandry Dulkiewicz.
- Rozmawiałyśmy o najważniejszych sprawach obywateli, szczególnie tych, którzy potrzebują większego wsparcia i ochrony swoich praw - poinformowała prezydent Gdańska na swoim profilu Fb. - Poruszyłyśmy m.in. kwestię egzaminów szkolnych dla głuchych uczniów, w sprawie których interweniowałam u dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, wyzwania związane z pieczą zastępczą oraz współpracę samorządu z organizacjami pozarządowymi.
Rozmowa dotyczyła również gdańskiego modelu mieszkalnictwa społecznego.
Prezydent Aleksandra Dulkiewicz ocenia, że było “ważne i dobre spotkanie”, za co podziękowała Sylwii Gregorczyk-Abram.
Prawo i podstawa samodzielności
Rozwiązania zastosowane przy ul. Ogińskiego są częścią Gdańskiego Programu Mieszkalnictwa Społecznego na lata 2024–2030. Program kontynuuje model rozwijany w mieście od 2016 roku i łączy politykę mieszkaniową z usługami społecznymi. Jego głównym celem jest zwiększanie poziomu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oraz wsparcia osób i rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym.
U podstaw programu leży przekonanie, że mieszkanie jest jednym z podstawowych praw człowieka oraz warunkiem bezpieczeństwa, godności i budowania samodzielnego życia. Pomoc jest organizowana możliwie blisko lokalnej społeczności, z poszanowaniem prywatności, wolności wyboru i decyzyjności mieszkańców.
W 2025 roku Gdański Program Mieszkalnictwa Społecznego obejmował 269 lokali, a jego działaniami objęto 546 osób. Na cele programu przeznaczono w tym czasie 59 kolejnych mieszkań.
Postawić na NGO-sy
Jednym z najważniejszych elementów gdańskiego modelu jest stała współpraca samorządu, MOPR, miejskich jednostek i organizacji pozarządowych. Miasto zapewnia ramy systemowe i zasób lokalowy, MOPR koordynuje kwalifikowanie mieszkańców oraz organizację odpowiedniego wsparcia, a organizacje pozarządowe wnoszą specjalistyczne doświadczenie i bezpośrednią znajomość potrzeb poszczególnych grup.
Przy ul. Ogińskiego 8 wsparcie prowadzą wyspecjalizowane organizacje: Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, Stowarzyszenie MONAR, Fundacja Oparcia Społecznego Aleksandry FOSA, Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta, Gdańska Fundacja Innowacji Społecznej oraz Centrum Wsparcia Imigrantów i Imigrantek. Dwa mieszkania pozostają w bezpośrednim wsparciu pracowników MOPR.
Organizacje pozarządowe uczestniczą również w zarządzaniu i rozwijaniu całego programu. Pozwala to łączyć odpowiedzialność publiczną miasta z wiedzą i doświadczeniem podmiotów działających najbliżej mieszkańców.
Dobre gdańskie praktyki
Gdańsk należy do miast, które od wielu lat konsekwentnie rozwijają usługi mieszkaniowe jako alternatywę dla opieki instytucjonalnej. Lokalny system obejmuje różne grupy mieszkańców i różne formy wsparcia, od mieszkań treningowych i wspomaganych po mieszkania ze wsparciem, które w określonych sytuacjach mogą stać się docelowym miejscem zamieszkania.
Program łączy politykę społeczną i mieszkaniową w model uznawany za innowacyjny oraz realizowany na szeroką skalę. Gdańsk dzięki temu wdraża dobre praktyki, ale także je monitoruje, rozwija i dostosowuje do zmieniających się potrzeb mieszkańców oraz standardów ochrony praw człowieka.
