Zamiast betonu – zieleń! Gdzie bruk ustąpi jej miejsca w tym roku?

Platany klonolistne rosną na skwerze przed wrzeszczańskim dolarowcem. To jeden z efektów rozbrukowywania Gdańska

Fot. Gdańskie Wody

Czym są rozbruki?

Rozbruki to jedno z narzędzi zwiększania powierzchni biologicznie czynnej w mieście - zbędne już betonowe nawierzchnie są rozbierane i ustępują miejsca drzewom, krzewom i bylinom.

Na początku była Wyspa Spichrzów

• Pierwsze rozbruki wykonano w 2023 roku w ramach realizacji projektu Budżetu Obywatelskiego „Zielona aleja na Wyspie Spichrzów”. Na Podwalu Przedmiejskim, pomiędzy ul. Chmielną a ul. Pszenną, usunięto wówczas 250 mkw. betonu, dzięki czemu powstały trzy zieleńce. Posadzono tam blisko 1800 roślin, m.in. jałowce, rokitniki, róże, pęcherznice, szałwie, jasnoty i przetaczniki, a także kępy ozdobnych traw oraz 12 lip drobnolistnych.
• Kolejne rozpłytowanie zrealizowano w 2024 roku z inicjatywy Rady Dzielnicy Wrzeszcz Górny, wzdłuż al. Grunwaldzkiej. Na odcinku od budynku poczty do skrzyżowania z ul. Dmowskiego usunięto blisko 400 mkw. nawierzchni, tworząc miejsce na rabaty krzewiasto-bylinowe.

Na al. Grunwaldzkiej zamiast chodnika blisko tysiąc roślin

Zdjęcie wykonane zostało tuż po nasadzeniach po wykonaniu częsciowego rozbruku chodnika przy al. Grunwaldzkiej we Wrzeszczu. Dziś rośliny są dużo bujniejsze

Fot. Grzegorz Mehring/www.gdansk.pl

Nie tylko wzbogacają one przestrzeń, lecz także wspierają mikroretencję, łagodzą efekt miejskiej wyspy ciepła i poprawiają warunki siedliskowe rosnących tam miłorzębów. Kwitną tam m.in. róże, ogniki szkarłatne, hortensje bukietowe i brunnery wielkolistne. Prace zostały zrealizowane we współpracy z Gdańskimi Wodami.

W 2025 roku wykonano kolejne rozbruki w ramach projektów Budżetu Obywatelskiego. Łącznie rozpłytowano i zazieleniono 515 mkw. powierzchni w ramach następujących zadań:

• „Rewaloryzacja zieleni Starego Chełmu”. W rejonie ronda Anny Piaseckiej rozszczelniono 345 mkw. powierzchni i posadzono 10 klonów czerwonych. Prace zostały przeprowadzone wspólnie z Gdańskimi Wodami.

BO na Chełmie. W miejsce rozbruków - 10 klonów, nasadzonych nową metodą

• „Przystanek w cieniu drzew” oraz „Czy to drzewo? Czy to pnącze?” Na niewielkim placu w cieniu wrzeszczańskiego „dolarowca” usunięto 50 mkw. betonu. Jego miejsce zajęły róże rabatowe, werbeny patagońskie i pięć platanów klonolistnych. Prace, podobnie jak wcześniej, zostały zrealizowane wspólnie z Gdańskimi Wodami.
• „Zielony Górny Taras”. Na Osowej, przy ulicach Koziorożca i Jednorożca, rozpłytowano 115 mkw. betonowej powierzchni. Posadzono tam róże, berberysy, sosnę kosodrzewinę, szałwie omszone, krwawniki pospolite, seslerie jesienne oraz dzielżany ogrodowe. 
• „Zielony trawnik na Rzęsnej”. W dzielnicy Rudniki usunięto 5 mkw. płyt chodnikowych, a w ich miejscu posadzono derenie białe, bez czarny, irgę szwedzką, róże rabatowe, proso rózgowate oraz kłosowce fenkułowe.

Przy rondzie Anny Piaseckiej doły pozostałe po rozbrukach wypełniono mieszanką humusu, gliny oraz kruszywa, co zapewnia korzeniom drzew swobodny przepływ powietrza oraz ułatwia retencję wody

Fot. Przemysław Kozłowski/www.gdansk.pl

Tegoroczne plany i współprace

W 2026 roku w Gdańsku planowane jest wykonanie rozbruków na łącznej powierzchni ponad 1000 mkw. Poszczególne przedsięwzięcia będą realizowane przez Gdański Zarząd Zieleni oraz we współpracy z Gdańskimi Wodami i Gdańskim Zarządem Dróg. Działania zostaną sfinansowane ze środków własnych, Budżetu Obywatelskiego oraz rad dzielnic.

Jednym z tegorocznych przedsięwzięć jest rozbruk w rejonie pomnika Lecha Bądkowskiego, usytuowanego u zbiegu ulic Świętojańskiej i Minogi w Śródmieściu. Gdański Zarząd Zieleni stworzy tam ponad 100 mkw. powierzchni biologicznie czynnej w miejscu obecnej kostki brukowej. Projekt przewiduje posadzenie pięciu klonów: czterech zwyczajnych i jednego strzępiastokorego, a także urządzenie rabat z 1725 krzewami i 195 bylinami. Pojawią się tam trzmieliny Fortune’a, ostrokrzewy karbowanolistne, śmiałki darniowe, rozchodniki okazałe, kocimiętki Fassena, jodły koreańskie, astry nowobelgijskie oraz jeżówki purpurowe.

Przestrzeń wokół pomnika Lecha Bądkowskiego przejdzie wkrótce zieloną metamorfozę

Fot. GZZ

Kolejne rozbruki Gdański Zarząd Zieleni planuje wspólnie z Gdańskimi Wodami:

• al. Grunwaldzka (ok. 75 mkw.), w okolicy Galerii Bałtyckiej – w ramach projektu Budżetu Obywatelskiego „Mniej betonu, więcej zieleńców! Zieleń i krzewy przed Galerią Bałtycką”. Pojawi się tam pięć grabów w kompozycji z rodzimymi gatunkami roślin kwitnących w odcieniach bieli;
• ul. Dmowskiego (blisko 70 mkw.), od strony skrzyżowania z al. Grunwaldzką – dzięki środkom Rady Dzielnicy Wrzeszcz Górny. W tym miejscu zostanie posadzone jedno drzewo w kompozycji z rabatą różano-bylinową.

Działania będą realizowane także we współpracy z Gdańskim Zarządem Dróg. Rozbruki wykona GZD, natomiast GZZ zazieleni i ukwieci rozpłytowane powierzchnie. Prace zaplanowano na październik. Obejmą one m.in.:

• ul. Jaśkową Dolinę (ok. 330 mkw.) – na wysokości budynku przy ul. Jaśkowa Dolina 84, w kierunku zatoki autobusowej;
• ul. Chrzanowskiego (ok. 85 mkw.) – na wysokości wjazdu w ul. Stachury
• ul. Trakt św. Wojciecha (ok. 420 mkw.) – na odcinku od ul. Dworcowej do ul. Gościnnej oraz na wysokości hotelu Zatoka.

To kolejny krok w stronę miasta, w którym jest mniej betonu, a coraz więcej zieleni. Takie zmiany nie zachodzą z dnia na dzień. Kluczowe są konsekwentne i zaplanowane działania. Rozbruki zwiększają powierzchnię biologicznie czynną, która ma szczególne znaczenie w mieście:

• pomaga zatrzymywać wodę,
• obniża temperaturę w upalne dni
• wspiera adaptację do zmieniającego się klimatu.

Gdański Zarząd Zieleni będzie na bieżąco informował o kolejnych rozbrukach.

autorką tekstu jest Magdalena Kiljan, rzecznik prasowa Gdańskiego Zarządu Zieleni