Spośród 30 głosowanych podczas październikowej sesji Rady Miasta Gdańska uchwał cztery dotyczyły ustanowienia pomników przyrody. Wszystkie zostały przez radnych zaakceptowane i przegłosowane. Tym samym cztery kolejne okazałe i niezwykle wartościowe okazy zasiliły i tak już bogaty zbiór gdańskich pomnikowych drzew. Zostały one zaproponowane przez mieszkańców w ramach akcji „Zgłoś drzewo na pomnik przyrody”. Szybkie tempo ustanawiania kolejnych pomników wynika z rekomendacji Społecznej Rady ds. Drzew, powołanej w ramach Gdańskiej Karty dla Drzew. Poprzednie 5 pomników radni przegłosowali na sierpniowej sesji RMG. W tym roku ustanowiono łącznie 19 pomników przyrody.
Wierzba biała na Jasieniu
Przy ul. Goszyńskiego w dzielnicy Jasień, nad niewielkim stawem rośnie wielka wierzba biała (Salix alba L.). Wyróżnia się rozłożystą, symetryczną koroną o rozpiętości 9 metrów oraz imponującym rozmiarem pnia, co nadaje drzewu wysokie walory krajobrazowe. Obwód pnia na wysokości 130 cm (standardowa wysokość pomiaru pnia drzewa - tzw. "pierśnica") to 448 cm. Zważywszy, że średnia grubość wierzby białej to około 1,25 – 1,75 metra, a u starszych okazów - 3 metry, wierzba na Jasieniu ma się naprawdę czym pochwalić. Drzewo jest zachowane w dobrym stanie zdrowotno-technicznym.
- Jego usytuowanie dodatkowo podkreśla walory estetyczne i kompozycyjne – informuje Joanna Pawelczyk z Referatu Przyrody i Rolnictwa w Wydziale Ekologii i Energetyki Urzędu Miejskiego w Gdańsku. - Wierzba biała, jako gatunek długowieczny, stanowi istotny element lokalnego ekosystemu, zapewniając siedlisko oraz schronienie licznym gatunkom zwierząt.
Nieprzycinana wierzba biała wyrasta na wysokie drzewo o szerokiej koronie. Często bywa jednak ogławiana, co polega na obcinaniu co kilka lat gałęzi, i wówczas tworzy charakterystyczną sylwetkę z grubym i bardzo krótkim, rozszerzającym się ku górze pniem zwieńczonym pióropuszem prostych gałęzi. Taka ogłowiona wierzba, rosnąca nad przecinającą pola rzeką, stała się jednym z symboli polskiego krajobrazu. Okaz z Jasienia nie był jednak ogławiany i osiągnął 20,5 metra wysokości.
Oliwski jesion wyniosły
Drugi z najnowszych pomników także znajduje się nad zbiornikiem wodnym, ale większym i w innej dzielnicy. Rośnie w malowniczej okolicy stawu młyńskiego w Oliwie, od strony ulicy Kwietnej, w sąsiedztwie popularnego klubu Paszcza Lwa.
To jesion wyniosły (Fraxinus excelsior L.) o wysokich walorach krajobrazowych, w bardzo dobrym stanie zdrowotnym.
- Ze względu na swój imponujący wygląd oraz malownicze położenie może stać się atrakcyjnym miejscem organizacji wycieczek przyrodniczych i zajęć terenowych. Drzewo stanowi ważny element historii i tożsamości Gdańska-Oliwy. Rośnie w miejscu chętnie odwiedzanym zarówno przez mieszkańców, jak i turystów, wzbogacając estetykę przestrzeni publicznej oraz podkreślając przyrodnicze walory miasta – podaje Joanna Pawelczyk.
Rozmiary drzewa:
- obwód pnia na wysokości 130 cm – 352 cm,
- wysokości – 27,5 m,
- rozpiętości korony – 12,5 m.
Co ciekawe, jesion wyniosły należy do rodziny oliwkowatych i występuje na większości obszaru Europy i w Azji Zachodniej – w Libanie, Syrii, na Kaukazie. Górale na Podhalu chętnie sadzili go wokół domów, jako drzewo, które odciąga wodę z podłoża, chroniąc dom przed wilgocią, a także jako naturalny piorunochron. Jest to bowiem jedno z najwyższych rodzimych drzew liściastych w Europie.
W Gdańsku posadzono 12. Miejski Mikrolas. Tym razem w Pieckach-Migowie
Parkowy buk zwyczajny „Asplenifolia” w Matarni
Pomnikowy buk zwyczajny „Asplenifolia” (Fagus sylvatica „Asplenifolia”) rośnie w południowo-wschodniej części parku w Matarni, pomiędzy dworem a zabudowaniami gospodarczymi, w otoczeniu drzew różnych gatunków. Park znajduje się między ulicami Agrarną i Jesienną.
- Znaczny obwód pnia świadczy o zaawansowanym wieku drzewa i jego wartości historycznej. Okaz, zachowany w bardzo dobrym stanie zdrowotnym, stanowi żywe świadectwo historii dworu i jego otoczenia oraz istotny element krajobrazu, podkreślając jego walory estetyczne. Jako sędziwe drzewo, buk ma również wysoką wartość przyrodniczą – tworzy liczne nisze ekologiczne i zapewnia siedlisko wielu gatunkom, przyczyniając się do zachowania bioróżnorodności – mówi Joanna Pawelczyk i dodaje, że odmiana „Asplenifolia” o tak imponujących rozmiarach jest niezwykle rzadka w skali kraju, co podkreśla jej szczególne znaczenie dla dendroflory Gdańska.
Dwór przy ul. Agrarnej 2, w którym dziś mieści się Towarzystwo Profilaktyki Środowiskowej „Mrowisko”, pochodzi z końca XIX wieku, ale tutejsze tradycje folwarczne sięgają XVII wieku.
Rosnący w parku buk ma obwód pnia 330 cm, osiąga 20 metrów wysokości, a rozpiętość korony – 12,8 m.
We Wrzeszczu mniej betonu, teraz to będą przestrzenie dla zieleni
Parkowa lipa drobnolistna
W sąsiedztwie wspomnianego buka zwyczajnego rośnie kolejne wyróżnione przez radnych drzewo - lipa drobnolistna (Tilia cordata).
- Drzewo rośnie na terenie zabytkowego parku przy ul. Agrarnej w Gdańsku, stanowiącego część XVIII-wiecznego majątku z klasycystycznym dworem. Od 1921 r. była to rezydencja inż. Tadeusza Wendy, twórcy portu w Gdyni – informuje urzędniczka z Referatu Przyrody i Rolnictwa, który zajmuje się w Urzędzie Miejskim ochroną pomników przyrody. - Charakteryzuje się malowniczym, rozłożystym pokrojem korony, dzięki czemu wyraźnie odznacza się na tle otaczającego drzewostanu. Ze względu na swoje imponujące rozmiary oraz sędziwy wiek stanowi istotną dominantę kompozycyjną parku, pełniąc funkcję naturalnego soliteru – pojedynczego, wyeksponowanego drzewa.
Drzewo wyróżnia się szczególnymi walorami estetycznymi i krajobrazowymi i zachowane jest w dobrym stanie zdrowotno-technicznym, mimo że część okazałego pnia jest pusta – to charakterystyczna cecha sędziwych okazów tego gatunku, gdyż drewno lipy jest miękkie, lekkie i ma niską naturalną odporność na rozpuszczające drewno grzyby saprotroficzne.
Rozmiary pomnikowej lipy drobnolistnej z Matarni:
- pierśnica – 385 cm,
- wysokości – 9 m,
- rozpiętości korony – 12 m.
