Plac przed Galerią Bałtycką we Wrzeszczu, na rogu Alej Grunwaldzkiej i Żołnierzy Wyklętych, przeszedł w poniedziałek, 19 października zieloną metamorfozę. Nagrzewający się w słońcu i tworzący wyspę ciepła beton zastąpiły drzewa oraz roślinność niska. Podobnie przy ul. Dmowskiego, na skrzyżowaniu z Al. Grunwaldzką. To efekt konsekwentnie przeprowadzanych od trzech lat w mieście rozbruków, czyli zdejmowania betonowych nawierzchni i sadzenia w jej miejsce roślinności. Minimum 500 metrów kwadratowych rozbruków rocznie to cel zapisany w Gdańskiej Karcie dla Drzew. W tym roku Gdański Zarząd Zieleni planuje tę powierzchnie podwoić.
Zamiast betonu – zieleń! Gdzie bruk ustąpi jej miejsca w tym roku?
Osiem drzew i osiemset małych roślin
Przed Galerią Bałtycką beton zastąpiło pięć dorodnych drzew – grabów o wysokości kilku metrów i obwodzie pnia przekraczającym 20 cm. Przy ul. Dmowskiego posadzono 3 drzewa – platany klonolistne. Sadzenie tak dużych drzew wymaga specjalnej techniki.
- Każde posadzone drzewo waży kilkaset kilogramów, głównie ze względu na bryłę korzeniową wraz z otaczającą ją glebą. Sadzenie większych drzew wymaga specjalistycznego sprzętu, siły i dokładności. Do stabilizacji bryły korzeniowej wykorzystaliśmy pasy oraz kotwy gruntowe montowane pod ziemią. Metoda ta pozwala zrezygnować z tradycyjnych drewnianych palików i zapewnia stabilizację drzewa – wyjaśnia Agnieszka Kowalkiewicz, rzeczniczka prasowa Gdańskich Wód, które na zlecenie Gdańskiego Zarządu Zieleni wykonały we Wrzeszczu rozbruki i posadziły zieleń.
Osiem nowych drzew uzupełniło 800 niskich roślin. Przed Galerią Bałtycką blisko 500 roślin, głównie rodzimych gatunków kwitnących w odcieniach bieli, jak krwawnik kichawiec, powojnik prosty, przetacznik kłosowy, goździk postrzępiony, dzwonek brzoskwiniolistny. Na Dmowskiego pojawiły się krwawniki, ogniki, derenie, zawilce, trzęślice i trzcinniki.
Już rok z Gdańską Kartą dla Drzew. Jak to działa?
Zielona koalicja
Rozbruki i nasadzenia we Wrzeszczu to efekt szerokiej współpracy różnych stron. Z inicjatywą zmian przy ul. Dmowskiego wyszła Rada Dzielnicy Górny Wrzeszcz, która również akcję sfinansowała z własnych środków. Tu z nawierzchni zdjęto blisko 70 metrów kwadratowych betonu. Z kolei przed Galerią Bałtycką zniknęło 75 m kw. bruku w ramach projektu z Budżetu Obywatelskiego „Mniej betonu, więcej zieleńców! Zieleń i krzewy przed Galerią Bałtycką”, który zwyciężył w dwóch edycjach BO – 2025 i 2026, zdobywając odpowiednio 707 i 696 punktów. Projekt oprócz nasadzeń przewiduje także wykonanie ścieżki, aby piesi swobodnie przemieszczali się przez zieleń z przystanku Galeria Bałtycka 01 do przystanku Galeria Bałtycka 05.
Za realizację obu przedsięwzięć odpowiada Gdański Zarząd Zieleni, a wykonawcą została spółka Gdańskie Wody, która odpowiada za zarządzanie systemem odprowadzania wód opadowych i ochronę przeciwpowodziową miasta. Skąd więc zadanie wykonania rozbruków i posadzenia zieleni?
- Rozbruki to też jest element małej retencji, czyli takich form, gdzie deszcz może wsiąkać w grunt i magazynować się w glebie, jak np. ogrody deszczowy, które sami wykonujemy. Więc wszelkie formy rozbruków, zamiany uszczelnionych powierzchni na powierzchnie, które są w stanie deszcz wchłonąć, należą do naszych kompetencji – wyjaśnia Agnieszka Kowalkiewicz. – We Wrzeszczu połączyliśmy kompetencje z Gdańskim Zarządem Zieleni, który zaprojektował rozbruki i dobrał zieleń, a my jesteśmy wykonawcą pod nadzorem dendrologa z GZZ.
Podsumowując, rozbruki zwiększają powierzchnię biologicznie czynną, która ma szczególne znaczenie w mieście – pomaga zatrzymywać wodę, obniża temperaturę w upalne dni i wspiera adaptację do zmieniającego się klimatu.
