Skąd Dzień Godności?
W sierpniu 2020 roku, po sfałszowanych, ustawionych wyborach, na Białorusi miały miejsce powszechne zamieszki. Odpowiedzią reżimu Łukaszenki były masowe represje. Tysiące ludzi przez sześć długich lat doświadczały i dalej doświadczają więzienia, aresztu i brutalnych przesłuchań. Wielu więźniów politycznych pozostaje za kratami w nieludzkich warunkach, odciętych od kontaktu z bliskimi i światem zewnętrznym. Każdego dnia dochodzi do kolejnych zatrzymań, procesów i wyroków. Setki tysięcy Białorusinów wciąż żyje na emigracji bez możliwości bezpiecznego powrotu.
Dlatego diaspora białoruska w Gdańsku obchodzi 9 sierpnia Dzień Godności. Manifestacja sprzeciwu wobec reżimu Alaksandra Łukaszenki ma teraz szczególne znaczenie.
Białoruscy pisarze nie poddają się rusyfikacji
Program Dnia Godności
9/08/2026 niedziela
15.00
Marsz godności | społeczna akcja przeciw represjom w Białorusi
Marsz odbędzie się w szóstą rocznicę sfałszowanych wyborów w Białorusi, by przypomnieć światu o represjach, jakie dotykają tam obywatelki i obywateli. Solidaryzujemy się z więźniami politycznymi reżimu Łukaszenki, wspieramy walkę przeciwko dyktaturze i wojnie w Ukrainie. Finał zaplanowano w ogrodzie zimowym ECS.
/ Długi Targ, Fontanna Neptuna
/ wstęp wolny
16.00
Kolory oporu | cyfrowa wystawa
Wystawa białoruskich biało-czerwono-białych flag narodowych, które powstały w błyskawicznym tempie po sfałszowanych wyborach prezydenckich i brutalnym tłumieniu pokojowych protestów w 2020 roku jako symbol sprzeciwu wobec represji reżimu Łukaszenki. Dyktatura używa czerwono-zielonej flagi, jeszcze z czasów Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Biało-czerwono-biały sztandar to więc znak rozpoznawczy demokratów i wyraz solidarności z więźniami politycznymi.
/ ogród zimowy ECS (parter)
/ wstęp wolny
17.00
Pod szarym niebem | projekcja filmu i rozmowa
Antyreżimowa dziennikarka Lena prowadzi na żywo transmisję z brutalnego tłumienia pokojowej demonstracji po sfałszowanych przez Alaksandra Łukaszenkę wyborach prezydenckich, namierza ją milicyjny dron. Tak rozpoczyna się ta historia z życia wzięta. Po projekcji zapraszamy na rozmowę z trzema kobietami – reżyserką filmu, dziennikarką, której historia była inspiracją do jego powstania, i odtwórczynią głównej roli.
/ audytorium ECS (parter)
/ film w języku białoruskim i rosyjskim z polskimi napisami
/ pobierz bezpłatny bilet online
Volny Chor śpiewał w Gdańsku w maskach
Więcej o filmie
Białoruś, rok 2020. W kraju trwają protesty po sfałszowanych przez Alaksandra Łukaszenkę wyborach prezydenckich. Antyreżimowa dziennikarka Lena prowadzi na żywo transmisję z brutalnego tłumienia pokojowej demonstracji. Mimo że namierza ją milicyjny dron, Lena nie przerywa relacji, zostaje zatrzymana. Jej mąż, Ilja, robi wszystko, by ją uwolnić, lecz władze są zdeterminowane, aby złamać ich oboje.
Film inspirowany jest prawdziwą historią białoruskich dziennikarzy – Biełsat TV Kaciaryny Andrejewej i jej męża Igora Iljasza. Kaciaryna Andrejewa została aresztowana w listopadzie 2020 roku, a następnie skazana na osiem lat pozbawienia wolności pod zarzutem „zdrady państwa”. Igor Iljasz został zatrzymany w październiku 2024 roku. Za komentarze i wywiady udzielane niezależnym mediom został skazany na cztery lata kolonii karnej.
W marcu 2026 roku reżim Alaksandra Łukaszenki ułaskawił 250 więźniów politycznych. Spośród nich 235 osób odzyskało wolność w Białorusi, a 15 zostało deportowanych do Litwy. W tej grupie znalazła się Kaciaryna Andrejewa - przesiedziała w sumie ponad pięć i pół roku. Igorowi Iljaszowi pozostały jeszcze trzy lata do końca odbywania kary. Jeśli nie zostanie wcześniej zwolniony, z żoną będzie mógł spotkać się na wolności dopiero dziewięć lat po rozpoczęciu protestów w Białorusi.
Po projekcji w ECS odbędzie się rozmowa z reżyserką filmu, dziennikarką, której historia była inspiracją do jego powstania, i odtwórczynią głównej roli. Rozmowa będzie tłumaczona na język polski.
Kaciaryna Andrejewa | Dziennikarka, była więźniarka polityczna. Razem z mężem, również dziennikarzem, badała korupcję wśród urzędników, biznesmenów i poruszała temat udziału Białorusinów w wojnie w Donbasie. Za zdradę stanu została skazana na osiem lat kolonii karnej. 19 marca 2026, odzyskała wolność, ale deportowano ją na Litwę. „Nie sądzę, żebym zrobiła coś ważnego, na tyle ważnego, żeby nakręcić o mnie film” – powiedziała w pierwszym wywiadzie po odzyskaniu wolności.
Mara Tamkovich | Polsko-białoruska reżyserka i scenarzystka. Studiowała dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim oraz reżyserię w Warszawskiej Szkole Filmowej i w Szkole Wajdy. Przez prawie dziesięć lat pracowała jako dziennikarka dla niezależnych białoruskich mediów nadających z Polski.
Alaksandra Vaitsekhovich | Doświadczona aktorka teatralna i filmowa, a także pedagożka teatru i nauczycielka.
