Sąd zezwala na łączenie muzeów. Co to będzie oznaczać?

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie wstrzymujące łączenie Muzeum II Wojny Światowej z Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Muzea można więc łączyć. - Nie wiem czy miasto wystąpi na drogę sądową. Będziemy obserwować, czy działania muzeum są zgodne z wolą darczyńcy - mówił Paweł Adamowicz prezydent Gdańska.

Sąd zezwala na łączenie muzeów. Co to będzie oznaczać?
A
A
data publikacji: 05 kwietnia 2017 r.

Radziecki czołg na gruzach polskiego miasta w MIIWŚ. Sala poświęcona konsekwencjom wojny
Radziecki czołg na gruzach polskiego miasta w MIIWŚ. Sala poświęcona konsekwencjom wojny
Dominik Paszliński/ gdansk.pl
 


PROTEST PRZECIWNIKÓW POŁĄCZENIA MUZEÓW ODBYŁ SIĘ O GODZ. 19.30

Na portalach społecznościowych pojawiło się zaproszenie na spontaniczny protest przeciwników połączenia dwóch gdańskich muzeów. "Weźcie ze sobą znicze, kwiaty, wstążki, transparenty. Bądźmy tam!!!" - apelują internauci.


AKTUALIZACJA GODZ. 15.40

Na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pojawił się komunikat ws. postanowienia NSA dotyczącego połączenia Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku i Muzeum Westerplatte i Wojny 1939

"5 kwietnia br. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w Warszawie wydał postanowienie w sprawie wykonania zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczącego połączenia Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku i Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Dzięki postanowieniu NSA decyzja ministra KiDN prof. Piotra Glińskiego z  dn. 23 września 2016 r. o połączeniu Muzeum II WŚ i Muzeum Westerplatte Wojny Obronnej 1939 w jedno muzeum staje się możliwa do realizacji. Funkcjonowanie dwóch muzeów o podobnej tematyce i profilu na terenie jednego miasta nie było uzasadnione ze względów ekonomicznych ani organizacyjnych. Połączenie obydwu placówek nastąpi niezwłocznie i oznaczać będzie wydatne zwiększenie ich potencjału."


AKTUALIZACJA GODZ. 14.40 Konferencja Pawła Adamowicza prezydenta Gdańska  

- Czy miasto podejmie kroki prawne w celu odzyskania darowizny? - mówił prezydent Paweł Adamowicz. - Na razie miasto obserwuje działania ministerstwa. Jeśli dojdzie do skutecznego formalnego połączenia dwóch muzeów, będę przyglądał się jego działaniom. Będę patrzył, czy są zgodne z wolą darczyńcy o przekazaniu w formie darowizny terenu przy ulicy Wałowej w Gdańsku. Dziś nie powiem, czy wystąpimy na drogę sądową, moje reakcje będą zależeć od zachowań nowego kierownictwa muzeum i ministra kultury. To zawieszenie może trwać wiele miesięcy - podkreślał. - Darczyńca ma prawo, dopóki żyje, obserwować co z jego darowizną się dzieje. Ja się kieruję dobrem muzeum i wolą wyrażoną przez Radę Miasta Gdańska w akcie upoważniającym przekazanie gruntu na budowę muzeumu. Będę obserwował ja - czy moi następcy - czy muzeum nie sprzeciwia się woli wyrażonej przez darczyńcę.   


Relacja z konferencji prasowej prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza po decyzji sądu dotyczącej połączenia MIIWŚ i Muzeum Westerplatte


AKTUALIZACJA GODZ. 13.30 konferencja prasowa Pawła Machcewicza, dyrektora Muzeum II Wojny Światowej

- Wieloletnie kadencje dyrektorów muzeów miały gwarantować autonomię dyrektorów instytucji kultury wobec świata polityki i ministra kultury. Tutaj okazuje się, że niestety znaleziono sposób na przerwanie tej kadencji. Od początku był to główny cel operacji łączenia muzeów - komentował Paweł Machcewicz, dyrektor MIIWŚ decyzję sądu. - Udało nam się dokończyć budowę muzeum i montaż wystawy i otworzyć je, za co chciałbym podziękować wszystkim pracownikom muzeum, którzy w ostatnich miesiącach, pracowali niezwykle ciężko w ogromnym napięciu, nie wiedząc co nas będzie czekało następnego dnia. Dziękujemy także darczyńcom, którzy przekazali nam nieraz najcenniejsze pamiątki swojego życia, którzy są współtwórcami wystawy.


Paweł Machcewicz, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odpowiada na pytania dziennikarzy, obok stoi mecenas Jacek Taylor
Paweł Machcewicz, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odpowiada na pytania dziennikarzy, obok stoi mecenas Jacek Taylor
Krzysztof Mystkowski/KFP

Dyrektor MIIWŚ przypomniał, że w ciągu dziesięciu dni działania muzeum odwiedziło kilkanaście tysięcy osób.

- Chciałbym zaapelować do ministra kultury o niewprowadzanie zmian w wystawie, powinna być oceniona przez zwiedzających. Dajmy szansę Polakom i cudzoziemcom na jej obejrzenie. I to jest moje główne przesłanie i apel do ministra kultury - mówił Paweł Machcewicz. - Orzeczenie NSA jest ostateczne, nie mamy żadnej drogi prawnej. Jak to będzie wyglądało do końca dalej, tego nie wiemy. Ministerstwo nie informowało nas o swoich planach. Możemy wnioskować przez analogię tego co się działo wcześniej w sprawie likwidacji muzeum.  Zakładam, że w ciągu kilku dni zjawi się tutaj zespół pod kierunkiem Zbigniewa Warwra, pełnomocnika ministra i rozpoczną ponowną inwentaryzację naszej sytuacji finansowej. Zakładam, że nasze muzeum będzie istniało w obecnym kształcie do 30 kwietnia, bo nie można przerwać działalności w środku miesiąca.


Przypomnijmy, że NSA zajął się sprawą połączenia MIIWŚ z Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 po raz drugi. Wcześniej, bo w styczniu 2017, sąd rozpatrywał skargę MIIWŚ na decyzję ministra kultury o połączeniu z Muzeum Westerplatte. Za pierwszym razem NSA przyznał rację ministrowi kultury i stwierdził, że muzea można łączyć. 

Dyrektor MIIWŚ, prof. Paweł Machcewicz, właściwie pogodził wtedy się z losem i w czasie konferencji prasowej stwierdził, że sąd, dając zielone światło do łączenia, dał także ministrowi kultury Piotrowi Glińskiemu zielone światło do zwoleninia go ze stanowiska i "repolonizacji" MIIWŚ.  

Jednak sprawy przybrały zaskakujący obrót, bo kilka dni później, również w styczniu 2017, w NSA pojawiła się kolejna skarga: tym razem Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), który podawał swoje powody, dla których łączenie muzeów jego zdaniem może być niezgodne z prawem i szkodliwe dla MIIWŚ i budżetu państwa. 

Po wpłynięciu skargi RPO sąd w Warszawie ponownie wstrzymał łączenie muzeów do wydania nowego postanowienia. 

W środę, 5 kwietnia, około godziny 12.15 NSA  uchylił postanowienie wstrzymujące łączenie MIIWŚ z Muzeum Westreplatte i Wojny 1939. Zarządzenie ministra kultury o łączeniu muzeów może więc wejść z życie. 

Mecenas Roman Nowosielski, który złożył do NSA skargę w imieniu miasta Gdańska: - To jest pyrrusowe zwycięstwo. Minister kultury może co prawda połączyć muzea, może też zmienić dyrekcję i może się okazać, że za chwilę Machcewicz nie będzie dyrektorem MIIWŚ, ale nie można zmienić treści wystawy, bo jako dzieło sztuki jest ona chroniona prawami autorskimi. Nie można zmieniać treści wystawy bez zgody jej twórców.  

Decyzja NSA nie znaczy, że sprawa jest zakończona. NSA zezwolił co prawda na łączenie muzeów, ale sama kwestia merytoryczna, czyli kwestia, czy to połączenie jest zgodne z prawem, będzie teraz przedmiotem pracy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA). Może to zabrać miesiące. Jednak w czasie pracy WSA minister kultury ma wolną rękę, by łączyć muzea. 


Przeczytaj:

Postanowienie NSA w sprawie wstrzymania wykonania zarządzenia Ministra Kultury dotyczącego połączenia MIIWŚ w Gdańsku z Muzeum Westerplatte 

Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II OZ 299/17) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2017 r. i oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 6 września 2016 r. w sprawie połączenia państwowych instytucji kultury Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku i Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 oraz utworzenia państwowej instytucji kultury – Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
 

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 30 stycznia 2017 r. postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonego przez Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku oraz Rzecznika Praw Obywatelskich zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 6 września 2016 r. Od tego postanowienia zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Minister.


Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2017 r., uwzględniającym zażalenie Ministra, uznał, że w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyłączona jest kognicja sądów administracyjnych. Stąd też brak było podstaw do ustosunkowania się przez Naczelny Sąd Administracyjny do ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia, jak i kwestii legitymacji skargowej Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując powiązania przedmiotu wniosku o wstrzymanie wykonania z ustawową przesłanką wyłączenia kognicji sądu administracyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Szczegółowe motywy, jakimi kierował się Naczelny Sąd Administracyjny, zostały przedstawione w pisemnym uzasadnieniu postanowienia.


Czytaj także: Sąd ponownie wstrzymuje połączenie Muzeum II Wojny Światowej z Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Co będzie dalej?



oprac. SŁ (0)
www.gdansk.pl
oprac. SŁ (0)
www.gdansk.pl