PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE

Gdańskie Wody podsumowują “deszczowo” 2020 rok. Gdzie i kiedy padało najwięcej?

Gdańskie Wody podsumowują “deszczowo” 2020 rok. Gdzie i kiedy padało najwięcej?
Choć pod wieloma względami był bardzo nietypowy, pod względem deszczu miniony rok okazał się w Gdańsku przeciętny. Charakteryzowała go, duża zmienność przestrzenna opadu, idąca w parze ze zróżnicowaniem wysokościowym położenia naszego miasta. W miejscu najbardziej deszczowym w ciągu roku spadło niemal dwa razy więcej deszczu, niż tam, gdzie opad był najniższy.
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Majowy deszczyk 2020 w Dolnym Wrzeszczu
Majowy deszczyk 2020 w Dolnym Wrzeszczu
Fot. Anna Rezulak/KFP

 

2020 – ZRÓŻNICOWANY, ALE PRZECIĘTNY

W minionym roku największe opady wystąpiły w kompleksie leśnym tworzącym Trójmiejski Park Krajobrazowy. W części północno-wschodniej (Wyspa Sobieszewska, Żuławy Gdańskie, tereny portowe) sumy opadów były mniejsze od średnich z wielolecia, a w pozostałym obszarze wskazywały na wartości średnie.

Gdańsk cechuje się bardzo silną zmiennością przestrzenną opadu – jedną z największych w Polsce w skali miast. I tak średnia całorocznej sumy opadów wyniosła 531 mm, największe wartości odnotowano na stacji leżącej na granicy lasów i dolnej części miasta (Oliwa, ul. Abrahama) – 670 mm, a najniższą, niemal o połowę mniejszą sumę opadu zarejestrowano na stacji Nowy Port – 358 mm. 

 

Jak wyglądały poszczególne miesiące?

  • Dwa z nich były bardzo wilgotne (luty, październik),
  • jeden wilgotny (czerwiec)
  • cztery normalne (styczeń, marzec, maj, wrzesień, grudzień),
  • dwa suche (lipiec, sierpień, listopad),
  • a jeden (kwiecień) – bardzo suchy.

Co ciekawe, do październikowego wyniku przyczyniły się w dużej mierze opady z zaledwie 2 dni (14-15.10 spadło ok. 50% sumy miesięcznej).

Natomiast lipiec, który zazwyczaj jest miesiącem najbardziej deszczowym, w 2020 r. był pierwszym suchym lipcem w 14-letniej historii pomiarów (choć nie rekordowym – wyprzedził go bardzo suchy 2014).

Natomiast kwiecień był prawie czterokrotnie mniej deszczowy niż ten w 2015 roku.

Uśredniając, sucha okazała się zarówno chłodna (październik-marzec), jak i ciepła (kwiecień-wrzesień) połowa roku, a przeciętne wszystkie pory roku poza suchym latem.

 

Roczna-suma-opadow-w-Gdansku-w-2020

SKĄD (I PO CO) O TYM WIEDZIEĆ?

W Gdańsku największe ryzyko powodziowe spowodowane jest intensywnymi opadami. Szczególnie gwałtowne są powodzie błyskawiczne, wywołane deszczami nawalnymi, które występują podczas tzw. „oberwania chmury”. Mają krótkotrwały, ale gwałtowny przebieg, a ich skutki na terenach zurbanizowanych są zawsze katastrofalne z powodu niespodziewanego charakteru zdarzenia.

Żeby jak najlepiej przygotować się do wystąpienia sytuacji kryzysowej i móc jak najszybciej zareagować, w aglomeracji gdańskiej funkcjonuje System Monitoringu Hydrologicznego- jeden z najbardziej rozbudowanych w kraju.

System nie tylko pozwala ocenić rzeczywistą sytuację podczas ekstremalnych opadów deszczu oraz szybko i adekwatnie podejmować w trakcie sytuacji kryzysowej działania, zmniejszające ryzyko zagrożenia. To także bieżące badanie wielkości opadu jako czynnika generującego zagrożenie i wysokości poziomu wody na zbiornikach i ciekach jako reakcji zlewni. Uzyskiwane dane są podstawą do gruntownej analizy zjawisk występujących w zlewniach cieków, pozwalającej na stworzenie szczegółowych scenariuszy przebiegu zagrożeń.

Nowoczesne deszczomierze, oprócz niewidocznych dla oka czujników zamontowanych wewnątrz urządzenia, połączone są z serwerem centralnym dzięki sieciom komórkowym. Dzięki temu wszelkie niezbędne dane są przesyłane do bazy w sytuacjach kryzysowych nawet z minutowym krokiem czasowym. Deszczomierz wagowy waży około 10 kilogramów, a jego wysokość nie przekracza 1 metra (ze względu na wytyczne lokalizacji tego typu przyrządów pomiarowych) Kilka urządzeń ze względu na lokalne uwarunkowania terenowe zlokalizowane są wyżej .

19 nowych deszczomierzy pojawiło się w Gdańsku w 2018 r. dzięki realizacji dofinansowanego ze środków unijnych projektu „Rozbudowa systemów informowania i ostrzegania o zagrożeniach, w szczególności powodziowych dla Gdańska i Sopotu”. System monitoringu hydrologicznego powiększył się wówczas kilkukrotnie, nowe urządzenia pojawiły się także w Sopocie. W kolejnych latach system rozwinął się ze skali miejskiej do lokalnej obejmując- Gdańsk, Sopot, Gdynię, Rumię, Wejherowo. Dane ze wszystkich urządzeń rejestrujących można monitorować na stronie internetowej spółki miejskiej Gdańskie Wody, dbającej o bezpieczeństwo przeciwpowodziowe.

 

JAK MIERZYĆ DESZCZ?

Wielkość opadów prezentuje się w milimetrach słupa wody (mm H2O) lub litrach na metr kwadratowy (l/m2) powierzchni – wartości są sobie równe. Klasyfikację opadów w skali roku i pory roku podajemy w oparciu o kryteria meteorologiczne wg Kaczorowskiej [1962], a w skali miesiąca - wg Radomskiego [1977] i Tomaszewskiej [1994].

 

Utrzymujące się od kilku dni opady śniegu, a z nimi rosnąca pokrywa śnieżna, dają nadzieję na mniejszą suszę w lecie
Utrzymujące się od kilku dni opady śniegu, a z nimi rosnąca pokrywa śnieżna, dają nadzieję na mniejszą suszę w lecie
Fot. Grzegorz Mehring/www.gdansk.pl

ŚNIEG TO CZYSTA RADOŚĆ, NIE TYLKO DLA DZIECI

Zimowe opady i utrzymująca się pokrywa śnieżna (oraz idące za nią wiosenne roztopy) mają bardzo duże znaczenie dla nawodnienia gleby. Im mniej śniegu zimą, tym większe ryzyko suszy w miesiącach letnich. 

 

Zimowy Zbiornik Platynowa z lotu ptaka
Zimowy Zbiornik Platynowa z lotu ptaka
Fot. Gdańskie Wody

 

Deszczowego podsumowania doczekał się już także styczeń 2021

Zgodnie ze skalą Radomskiego i Tomaszewskiej, był to miesiąc skrajnie wilgotny i był pierwszym takim styczniem od 2008 roku.

Wybrane stacje monitoringu Gdańskich Wód odnotowały następujące wartości opadów:

  • Oliwa: 89 mm wody
  • Wrzeszcz-Reja: 84,2 
  • Matemblewo: 96,3
  • Dolne Miasto: 71,5
  • Trakt św. Wojciecha: 74,1

oprac. IB