Gdańsk utrzymuje obecnie 10 cmentarzy komunalnych o łącznej powierzchni ponad 103 hektarów, na których znajduje się około 140 tysięcy grobów. Od 1992 roku za ich kompleksowe zarządzanie i utrzymanie odpowiadał zewnętrzny podmiot, którego miasto wyłaniało w przetargu. W 2027 roku miasto rozdzieli te funkcje: administracją i nadzorem zajmie się bezpośrednio Gdański Zarząd Zieleni, a prace porządkowe w terenie będą wykonywać wyspecjalizowane firmy wyłonione w przetargach.
Siedlce. Nowy zbiornik retencyjny i ogrody deszczowe
Bezpośrednia opieka miasta
Przejęcie administracji przez Gdański Zarząd Zieleni wpisuje się w praktyki stosowane we wszystkich miastach zrzeszonych w Unii Metropolii Polskich.
- Przekazanie tych obowiązków do Gdańskiego Zarządu Zieleni zapewni bezpośrednią kontrolę nad standardami obsługi mieszkańców oraz pozwoli na sprawniejsze planowanie niezbędnych prac utrzymaniowych w terenie - podkreśla Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska.
Co to oznacza dla mieszkańców?
Dla opiekunów grobów najważniejszą zmianą będzie nowe, dogodne miejsce załatwiania spraw. GZZ planuje uruchomienie centralnego biura obsługi mieszkańców w dobrze skomunikowanej lokalizacji. Ponadto funkcjonować będą terenowe punkty obsługi (jak dotychczas) na największych cmentarzach: Łostowickim, Srebrzysko, Oliwskim i Garnizonowym.
Cmentarz Garnizonowy zostanie rozbudowany. Umowa podpisana
Najważniejsze informacje dla opiekunów grobów:
- Brak podwyżek: Zmiana administratora nie oznacza wzrostu opłat cmentarnych. Zmiany dotyczą wyłącznie sposobu zarządzania, a miasto planuje uporządkować i uprościć obecny cennik, by był czytelny dla każdego.
- Ważność dotychczasowych formalności: opiekunowie nie muszą ponownie opłacać grobów ani składać nowych dokumentów. Wszystkie dotychczas wniesione opłaty (np. za przedłużenie ważności grobu), decyzje oraz zgody zachowują pełną ważność.
- Wszystkie formalności w jednym miejscu: w urzędowym „okienku” GZZ będzie można uiścić opłaty, zmienić dysponenta grobu, czy uzyskać decyzje ws. sprowadzenia szczątków z zagranicy.
- Usługi pogrzebowe bez zmian: miasto nie będzie organizować ceremonii pogrzebowych. Formalności związane z pochówkiem, transportem zmarłych czy pracami kamieniarskimi mieszkańcy - tak jak do tej pory - będą zlecać wybranym przez siebie prywatnym podmiotom.
- Administrowanie cmentarzami przez GZZ pozwoli na usystematyzowanie i skrócenie czasu procedowania spraw - wyjaśnia Barbara Tusk-Krajewska, dyrektorka Gdańskiego Zarządu Zieleni. - Co równie istotne, uporządkowanie danych cmentarnych i zgromadzenie ich w naszych systemach informatycznych pozwoli na bardziej efektywne gospodarowanie miejscami do pochówków, co przy stale zmniejszającej się przestrzeni do chowania zmarłych jest priorytetową kwestią - dodaje.
Jasny podział obowiązków
GZZ, oprócz bieżącej obsługi opiekunów grobów, będzie prowadził księgi cmentarne, archiwizował dokumenty, wyznaczał miejsca do pochówku oraz sprawował bezpośredni nadzór w terenie nad pracami kamieniarskimi i ekshumacjami.
Z kolei za fizyczne utrzymanie cmentarzy odpowiadać będą firmy wyłonione w przetargach. W ich kompetencjach leżeć będzie m.in.: koszenie trawników, grabienie liści, przycinanie krzewów i drzew, obsługa kaplic i toalet, kontrola wjazdów, a w okresie zimowym – odśnieżanie alejek i posypywanie ciągów komunikacyjnych. GZZ będzie na bieżąco kontrolował ich pracę i egzekwował jakość usług.
Osowa. Rozpoczynają się prace na ul. Junony
Nowy system segregacji odpadów na nekropoliach
Przyszłoroczne zmiany obejmą również kwestie odpadów na cmentarzach. Od połowy 2027 roku wprowadzony zostanie nowy, czytelny system ich segregacji na trzy frakcje:
- odpady zielone,
- resztkowe/palne,
- mineralne i ceramiczne (szkło, kamień, beton).
Nowy sposób segregowania ma ograniczyć ilość odpadów zmieszanych, które trafiają z terenów nekropolii do Zakładu Utylizacyjnego.
- Widzimy, że jest to coraz większe wyzwanie. W roku 2024 wytworzono na gdańskich cmentarzach ponad 4000 ton odpadów. W zeszłym roku było to już blisko 5000 ton odpadów - informuje Piotr Kryszewski.
Dodatkowo, na każdym z 10 cmentarzy powstaną specjalne punkty zbiórki drobnych elektroodpadów, co pozwoli na bezpieczną utylizację baterii i coraz popularniejszych zniczy LED. Przed wprowadzeniem tych rozwiązań miasto przeprowadzi kampanię informacyjną, edukującą o zasadach odpowiedniego segregowania odpadów na cmentarzach.
Autorka tekstu: Magdalena Kiljan/Gdański Zarząd Zieleni