Tak wyglądał Jarmark św. Dominika 50 lat temu

W tym roku Jarmark św. Dominika odbywa się po raz 766. Wehikułem czasu przenieśmy się do roku 1976. Dzięki zdjęciom z tamtego czasu, zachowanym w Archiwum Państwowym w Gdańsku, zobaczmy, jak gdańska impreza prezentowała się równo pół wieku temu, w epoce towarzysza Edwarda Gierka, kiedy Polska miała być 10. gospodarką świata. Dziś trudno w to uwierzyć, ale tamtego lata na jarmarku celebrowano nawet ślub.  
29.07.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
754980814_1560513156111715_7234688630211974390_n
Dlaczego to zdjęcie jest czarno-białe? Jakie kolory miały te sukienki?
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Jarmark Dominikański w 1976 roku stanowił część obchodów Dni Gdańska. W dniach od 2 do 15 sierpnia zaplanowano regaty na Motławie, paradę jachtów, pierwszy w historii pokaz windsurfingu, a także Festiwal Mody i przegląd zespołów folklorystycznych.
751563183_1560513992778298_7916168886089690214_n
Każdy chciał mieć swoją karykaturę
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Organizatorzy oczekiwali około 3 milionów gości. Oficjalna uroczystość otwarcia rozpoczęła się o godz. 11.00 na estradzie przy ulicy Szerokiej, nieopodal Żurawia.
752497569_1560514006111630_4073501251275366426_n
Tłumy, tłumy, tłumy...
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Po jej zakończeniu z wieży ratusza zabrzmiał hejnał, oznajmiając początek jarmarku.
753192654_1560513202778377_6160623554767420134_n
Orkiestra na Długim Targu
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Początkowo pogoda nie dopisywała, było wietrzenie, pochmurnie i deszczowo. Mimo to „wielki handel i bogaty program” – jak informował „Wieczór Wybrzeża” - przyciągnęły na Główne Miasto tłumy gości.

Trębacze wrócili do miasta. Dlaczego w Gdańsku trzeba pamiętać o trąbce?

752497576_1560516582778039_2234123785896880338_n
Jarmark na ulicy Grobla I
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Główną arterię handlową ulokowano na ulicy Szerokiej, Perski Targ z antykami przy ulicy Św. Ducha, a stoiska i warsztaty rzemieślnicze przy ulicy Mariackiej i na Długim Targu.
756229011_1560513826111648_5559808083893722614_n
Starocie, starocie, starocie ...
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
- Takich tłumów oblegających stragany na ul. Szerokiej i ulicach przyległych w ciągu 5-letniej historii jarmarku jeszcze nigdy nie było. Na wiele minut przed uroczystym otwarciem imprezy stały długie kolejki do wszystkich straganów, po wszystko. […] Najbardziej oblegane były stoiska „Jubilera”, gdzie sprzedawano indyjskie męskie koszule oraz stoisko z pięknymi wazonami z Lubiany. […] Niezwykłym powodzeniem cieszyły się także wszystkie punkty małej gastronomii. W jednym z punktów sprzedano 700 porcji parówek w ciągu godziny. […] Jest pewne, że obroty straganów na Głównym Mieście przekroczyły wczoraj astronomiczną wartość ponad 5 mln złotych. […] Na szczęście handel jest doskonale przygotowany i zapewnia, że towarów nie zabraknie
- relacjonował pierwszy dzień jarmarku „Wieczór Wybrzeża”.
751883585_1560515979444766_7289314391055854988_n
Chwila oddechu od jarmarku podczas spaceru przy Motławie
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Trójmiejskie gazety niemal codziennie informowały o nowych dostawach „atrakcyjnych i poszukiwanych towarów”.
752484582_1560514432778254_6361369475129640685_n
Jeden z jarmarkowych kramów
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Na jarmarku można było więc nabyć: „odbiorniki tranzystorowe z magnetofonem kasetowym „Jola II”, 5-zakresowe aparaty z wbudowanym zasilaczem „Jowita”, aparaty przystosowane do odbioru stereo przy zastosowaniu przystawki „Wanda” oraz popularne tranzystory - „Lidia II”, „Dorota”, „Eltra 50”, magnetofony MK-235 na licencji Grundinga, MK-531 F kasetowy - stereo, MK-2500 magnetofon kasetowy z radiem, na licencji Grundiga".
753663418_1560513436111687_2950544585491491592_n
Ledwo szpilkę wetkniesz
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Można było zaopatrzyć się również w sokowirówki, miksery z NRD, żelazka z nawilżaczami, żelazka z teflonem i młynki do kawy. A także w dywany.
753329259_1560515202778177_8246054665705510183_n
Pod Pomnikiem Jana III Sobieskiego
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Dużym powodzeniem cieszyły się kosmetyki, a pośród nich maseczki „Sawa” i seria kosmetyków „Pani Walewska”. Dla panów zestawy: Consul, Mefisto i Wars oraz nowość - importowane aparaty do golenia jednorazowego użytku.
753169800_1560514732778224_4795146061899204039_n
Każdy chce ładnie pachnieć. Stoisko z perfumami
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Na półmetku Jarmark Dominikański zanotował rekordowe obroty przekraczające 24 miliony złotych.
752497603_1560513586111672_4594558943705274328_n
Duży ruch przy stoisku ze starociami
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Na ulicy Mariackiej swoje stoiska urządziło 55 rzemieślników.
- Najbardziej oblegane jest stoisko z dziełami piekarnictwa artystycznego Kazimierza Trochy. Najstarsza firma piekarnicza w mieście sprzedając świetne „pałki” i „chałki” nie może sprostać popytowi. Nie mniejszy ruch panuje na największym stoisku rzemieślniczym garncarza z Rumi Henryka Włodarczyka. Młodzi garncarze na oczach publiczności toczą surowe dzbanuszki i według życzeń klientów malują je i ozdabiają. Na brak nabywców swoich pięknych donic, beczułek, beczek i drewnianych „kusztyków” nie narzeka także jedyny gdański bednarz – Jan Żebrowski z Oliwy. Wspaniale prezentują się także toczone flakony z jesionu i wiązu, pięknie zdobione wzorami kaszubskimi – dzieła Kazimierza Kowalewskiego z Kartuz. Zasłużoną sławą cieszą się wyroby z korzenia i stylizowane rzeźby Klemensa Nalberskiego z Kwidzyna
- pisał „Wieczór Wybrzeża”. 
754914960_1560514642778233_6366946117102921408_n
Twórcy ludowi na jarmarku
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Powodzeniem cieszą się też drobne pamiątki z metaloplastyki, a także wyroby z bursztynu i metali – wisiorki, broszki i pierścienie.
754015719_1560514236111607_6782111686409251542_n
Zaproszenie na wystawę
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Perski Targ, czyli stoiska z antykami i przedmiotami kolekcjonerskimi, gdzie można było kupić także np. komiksy i zagraniczne płyty winylowe, ulokowano na ulicy Św. Ducha.
754971208_1560513302778367_6514161063983649977_n
Kto kupi drewnianego świątka?
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
- Niestety na przedprożach Św. Ducha działają już nie tylko hobbiści, ale zawodowi handlarze starzyzną. Czego to ludzie nie zbierają i czego nie sprzedają i to za jakie pieniądze! Militaria, w tym szable po kilkanaście i więcej tysięcy złotych, samowary i kufle osiągają ceny dziesięciu tysięcy złotych. Jednym słowem są szaleńczo wysokie, ale starocie znajdują jednak nabywców
– donosiła gdańska "popołudniówka". 
751549872_1560514946111536_7859531641658409439_n
Moda połowy lat 70.
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Podczas jarmarku w Domu Technika odbywał się Festiwal Mody. Swoje najnowsze wyroby prezentowało tu ponad 60 zakładów branży odzieżowej i obuwniczej. Kolekcje poddawano ocenie jury, które przyznawało medale Dominika.
756342329_1560514826111548_2688679345638848728_n
Co się będzie nosić w sezonie 1976?
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Odwiedzający Dom Technika mogli także w specjalnej ankiecie wskazać modele obuwia, które ich zdaniem powinny trafić do produkcji w następnym roku. Szczególną uwagę publiczności przyciągały tkaniny oraz bawełniane płaszcze zaprojektowane przez Grażynę Hase.
753192767_1560515019444862_942315414052093401_n
Pokaz mody na schodach budynku NOT
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
W czasie Jarmarku odbył się także konkurs na najpiękniejszą suknię z tkaniny w kwiaty. Wybrano również „Miss kwiatów”.
753503101_1560514822778215_5044158959848584317_n
W czym chodzono w połowie lat 70. ub. wieku?
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Jarmarkowym wydarzeniem, szeroko komentowanym przez prasę, był prawdziwy ślub. Tak opisał go „Wieczór Wybrzeża”:
752638612_1560515159444848_4705350258185374615_n
Przejazd orszaku ślubnego ulicą Długą
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
Para Młoda – Bogumiła Kuchta i Ryszard Michalak w towarzystwie świadków, mistrza ceremonii i trójki trębaczy przypłynęli pod Zieloną Bramę motorówką, a następnie zajęli miejsce na platformie konnej, zaprzęgiem przejechali Drogą Królewską do Ratusza Staromiejskiego, gdzie odbywała się ceremonia zaślubin. Orszakowi weselnemu towarzyszyła Kapela Dominikańska. Były jeszcze kwiaty pod pomnikiem króla Sobieskiego, gratulacje i toasty. Był to ślub, o którym może marzyć każda młoda para.
753694986_1560515072778190_4124172444898923203_n
Ślub podczas Jarmarku Dominikańskiego
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Trójmiejskie gazety kusiły potrawami oferowanymi przez gdańskie restauracje: zupą rakową, żurkiem gdańskim, karpiem dominikańskim w piwie, gruszką opatów gdańskich i śledziami po gdańsku.
753865638_1560513789444985_5952410056117845625_n
Czy ktoś rozpozna się na tym zdjęciu?
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 
Największą popularnością cieszyły się jednak stoiska małej gastronomii, szczególnie Gospoda pod Bocianem prowadzona przez GS w Kartuzach, a także potrawy rybne serwowane nad Motławą przez Centralę Rybną.
756440925_1560515822778115_6112952502466381688_n
Zbieram na wakacje
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku

Zmiany w organizacji ruchu i parkowaniu podczas Jarmarku św. Dominika

Jak informował „Wieczór Wybrzeża” podczas Jarmarku skonsumowano:
 
  • 12 tysięcy kiełbas i parówek
  • 900 kg kiełbasy białej
  • 4,5 tys. kg golonki
  • 220 tys. bułek
  • 2 800 litrów napojów firmowych
  • 160 tys. butelek pepsi-coli
  • 3,5 tys. hamburgerów
  • 110 tysięcy butelek piwa
754298211_1560516142778083_8853145235366156759_n
Pokaz fajerwerków
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
Jarmark św. Dominika Anno Domini 1976 zakończył pokaz sztucznych ogni nad Motławą.
756526027_1560513429445021_4813429287025729683_n
Stoiska na Długim Targu
Fot. Marek Zarzecki, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Gdańsku
 



TV

100-lecie włączenia Oliwy do Gdańska