33. Światowy Dzień Sprzątania w Polsce
Najpierw kilkanaście, potem dziesiątki, wreszcie setki osób gromadziły się w piątek, 18 września od godziny 9:00 w czterech punktach zbiórki w mieście: w Jarze Wilanowskim, nad zbiornikiem retencyjnym przy ul. Człuchowskiej, na plaży na Stogach i przy molo w Brzeźnie, gdzie chęć uczestnictwa w akcji Sprzątanie Świata 2026 zgłosiło wcześniej 2200 osób – najwięcej ze wszystkich miejsc zbiórki. W sumie zarejestrowało się 3310 chętnych na wspólne czyszczenie miejskiej przestrzeni, ale uczestników może być więcej, gdyż rejestracja nie była obowiązkowa. Ułatwiała jedynie organizację. Przyjść mógł każdy bez wcześniejszego zgłoszenia.
Gdański Elektryk rusza 22 września. Nabór wniosków w Europejski Dzień Bez Samochodu
Rok temu w akcji wzięło udział około 3 tys. osób, które zebrały blisko 1,5 tony odpadów. W tym roku uczestników może być więcej, ale śmieci mniej, jak wynikało z pierwszych obserwacji. Przez wprowadzony 1 października 2025 r. system kaucyjny, a więc już po ubiegłorocznym Sprzątaniu Świata, w terenie widać było mniej butelek PET i puszek, a zbieracze wynosili z lasu, krzaków, trawników i plaży w dużej mierze szklane butelki, niepodlegające wymianie.
Finał Sprzątania Świata odbywa się co roku w dniach 18-20 września, a jego kulminacją jest obchodzony 20 września World Cleanup Day (Światowy Dzień Sprzątania). W Polsce to 33. edycja akcji, w którą włączają się samorządy, szkoły, organizacje, firmy i nieformalne grupy mieszkańców. Celem jest nie tylko doraźne zebranie odpadów, ale przede wszystkim edukacja, a przez to ograniczenie zaśmiecania środowiska. Najważniejszych lekcji o środowisku nie da się bowiem przeprowadzić wyłącznie w szkolnej klasie. To właśnie bezpośredni kontakt z naturą i praktyczne działania uczą odpowiedzialności za otoczenie, rozwijają świadomość ekologiczną i pokazują, jak realny wpływ ma każdy z nas na stan środowiska.
Rewitalizacja Placu Wałowego. W październiku pierwsze prace
W Gdańsku akcję ponownie zorganizował i koordynował gdański samorząd.
– Zbierając odpady, uświadamiamy sobie, jak wiele z nich trafia do środowiska i negatywnie wpływa na nasze otoczenie. To przede wszystkim żywa lekcja przyrody, podczas której najmłodsi mieszkańcy uczą się szacunku do natury i odpowiedzialności za wspólną przestrzeń – mówi Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska.
Różne motywacje, jeden cel
W Brzeźnie ruch przy namiocie z logo Czyste Miasto Gdańsk rozpoczął się punktualnie o godz. 9:00. Przybywające grupy – głównie uczniów, ustawiały się w kolejce, by odebrać jednorazowe rękawice i plastikowe worki w czterech kolorach: niebieskie na papiery, zielone na szkło, żółte na metale i tworzywa sztuczne, czarne na resztkowe. Brakowało tylko brązowych na odpady bio, ale tych nie ma sensu zbierać w naturze, bo i tak się rozłożą. Akcja jest więc dla dzieciaków od razu lekcją segregacji odpadów. Były też broszury – poradniki mieszkańca o segregacji i kompostowaniu oraz „Wszystko o odpadach” dla małych mieszkańców. No i skrzynki z jabłkami, gruszkami i śliwkami, by się zdrowo posilić w przerwie lub po wykonanej pracy.
Zamiast betonu – zieleń! Gdzie bruk ustąpi jej miejsca w tym roku?
Wśród uczestników była sześcioosobowa grupa ze Szkoły Podstawowej nr 92 na Zaspie: trzy nauczycielki - Małgorzata Azarewicz, Anna Ptach i Anna Kowal oraz trójka uczniów klasy VI z oddziału specjalnego, dzieci z umiarkowaną niepełnosprawnością: Miłosz, Kamila i Mati. W sumie jest ich w klasie piątka, ale dwójka się rozchorowała. Z inicjatywą wyszły nauczycielki: – Byłyśmy w zeszłym roku, bardzo nam się podobało i dzieciaki chętnie przyszły też w tym roku.
- Dlatego chętnie, żeby nie mieć dziś lekcji?
- Tak – odpowiada rezolutnie Kamila, a nauczycielki się śmieją i prostują:
- Zadbamy wspólnie o nasze środowisko lokalne, o plażę. To przede wszystkim edukacja ekologiczna dla dzieciaków i działania praktyczne, które dają konkretny obraz. Ale to też działanie na rzecz społeczności lokalnej i integracja, bo jako dzieci z niepełnosprawnością mają możliwość spotkania się z rówieśnikami z innych szkół i środowisk.
Również uczniami VI klasy integracyjnej jest dziewiątka dzieciaków ze Szkoły Podstawowej nr 15 na Aniołkach. Na pomysł uczestnictwa wpadła ich wychowawczyni i nauczycielka geografii Julia Podlewska.
- Trzeci raz bierzemy udział w Sprzątaniu Świata, ale pierwszy raz w miejscu zorganizowanym przez miasto Gdańsk. Wcześniej działaliśmy indywidualnie w obrębie naszej szkoły i dzielnicy. Tym razem zdecydowaliśmy się na wyjście nieco dalej, żeby zobaczyć inną część Gdańska i przy okazji sprzątania coś im opowiedzieć, bo naszą dzielnicę już poznali – mówi nauczycielka. – Ale główny cel to oczywiście sprzątanie. Chcemy, żeby było w mieście czysto, bo sami wychodzimy z naszą klasą na pikniki. Niech też inni ludzie zobaczą inicjatywę, że dzieciakom się chce, że młodzież potrafi. Wprawdzie zdarza się, że im się nie chce robić, ale jak już pierwsze śmieci trafiają do worka, to się nakręcają, widzą efekty i są zadowolone, że mogą coś dobrego zrobić.
- Jest fajnie, bo wychodzimy razem, sprzątamy śmieci, oczyszczamy miasto i wtedy jest ładnie – potwierdzają Michał i Jakub z VI b.
Ale nie tylko dzieci można było tu spotkać. Przy molo zebrała się kilkunastoosobowa grupa pracowników firmy Bayer, którzy w Sprzątaniu Świata biorą udział czwarty raz.
Nowa pandka ruda w gdańskim zoo. Ich hodowla ma duże znaczenie
- Mamy w firmie oddolną społeczność, nazywamy się „Eco Friends”, która zajmuje się szerzeniem edukacji ekologicznej, zrównoważonym rozwojem. Sami się organizujemy, poświęcamy trochę własnego czasu na takie działania, a firma pozwala nam raz w roku na jeden dzień w godzinach pracy przeznaczony na cele ekologiczne, charytatywne, społeczne. Co roku więc wspieramy miasto Gdańsk i zbieramy razem śmieci – opowiadają pracownicy. – Mieszkamy tu i zależy nam, żeby było w okolicy czysto i ładnie. Dodatkowo jest to dobry moment na spotkanie, bo reprezentujemy różne zespoły i działy, i na co dzień nie mamy okazji, żeby się spotkać.
Gdańskie Sprzątanie Świata trwało cztery godziny, od 9:00 do 13:00. O jego efektach poinformujemy w kolejnej publikacji.
