Hołdys: moje serce bije dla Solidarności
Odznaki w poniedziałek wręczały Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska i Magdalena Mistat, p.o. dyrektor ECS. Uroczystość prowadzili zastępcy dyrektora ECS - Patrycja Medowska i Przemysław Ruchlewski. Laudacje czytał Erwin Nowak, a na saksofonie grała Weronika Kalupa - studentka gdańskiej Akademii Muzycznej.
2025: pierwsze Odznaki ECS przyznane
Odznaką honorowane są osoby dające świadectwo istotnym dla instytucji wartościom, tworzące historię na nowo. W gronie nagradzanych są m.in.: działacze antykomunistyczni, którzy wciąż są zaangażowani w budowanie demokracji i ochronę praw człowieka; aktywistki i aktywiści działający w duchu ideałów rewolucji Solidarności, broniąc praw człowieka w Polsce i na świecie; osoby budujące ład z poszanowaniem godności człowieka; artystki i artyści, których twórczość opowiada się w obronie praw człowieka, a wreszcie ci, którzy współtworzą i wspierają działalność Europejskiego Centrum Solidarności.
Odbierając w poniedziałek nagrodę, Zbigniew Hołdys, legendarny muzyk, lider Perfectu, powiedział: - Z reguły nie przyjmuję odznaczeń, bo taką mam naturę. Ale jak zadzwoniono do mnie z ECS, serce szybciej mi zabiło. Moje serce dla Solidarności i ECS bije bezustannie. Przyznam, że dla bezpieczeństwa zapytałem, kto poza mną dostanie odznakę, ale jak się dowiedziałem, że również Chris Niedenthal, to się bez wahania zgodziłem.
Z kolei Agnieszka Lichnerowicz, była dziennikarka Tok FM, obecnie radiowej Trójki, autorka książek i reportaży, powiedziała: - Urodziłam się w 1980 roku, a więc za późno. Żyłam w cieniu opowieści o Solidarności. Niestety sądzę, że jako wspólnota nie umiemy skorzystać z tej supermocy jaką jest doświadczenie Solidarności. Wierzę, że z czasem zrozumiemy na czym ta moc polega. Pomoże nam w tym ECS - miejsce, które jest laboratorium wymyślania solidarności na nowo.
Pełna lista laureatów
Zbigniew Hołdys
Wokalista, kompozytor, instrumentalista, poeta, dziennikarz, a także autor etiud i nowel teatralnych. Znamy go wszyscy jako współzałożyciela, lidera, głównego kompozytora i autora tekstów rockowej grupy Perfect, z którą odniósł spektakularny sukces. Przygodę z muzyką rozpoczął w drugiej połowie lat 60. w hippisowskiej kapeli Kwiaty Warszawy. W następnym dziesięcioleciu tworzył m.in. dla Maryli Rodowicz, Andrzeja i Elizy, Dwa Plus Jeden oraz Anny Jantar. Lata 80. to czas największych sukcesów Zbigniewa Hołdysa. Powstały m.in. takie przeboje z przesłaniem, jak: „Chcemy być sobą”, „Ale wkoło jest wesoło”, „Nie płacz Ewka” czy „Autobiografia”. W 1989 roku został szefem promocji kampanii wyborczej warszawskiego Komitetu Obywatelskiego. Nigdy nie robił z siebie szeryfa, choć przyznajcie Państwo, że gdy włoży kapelusz dostrzec można pewne podobieństwo do szeryfa z plakaty „W samo południe”, mówił skromnie: że odbywa krucjatę o wolność i demonstruje sprzeciw wobec przymusowi.
Jerzy Kiszkis
Aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i radiowy. Ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie. Był aktorem teatrów w Grudziądzu, Zielonej Górze, Katowicach i Poznaniu. Najbardziej pokochał Gdańsk, przez 37 lat występował na deskach Teatru Wybrzeże, tworząc niezliczoną liczbę kreacji. Uczył studentów fonetyki i kultury żywego słowa.
W sierpniu 1980 roku wraz z grupą aktorów z Trójmiasta wspierał strajkujących, przynosząc strofy patriotycznej poezji do Sali BHP Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Przewodniczył obradom Krajowego Zjazdu „Solidarności” Pracowników Teatru. Nim nastał stan wojenny zagrał w kultowej „Sprawie Dantona” Stanisławy Przybyszewskiej, wedle pomysłu Andrzeja Wajdy.
13 grudnia do drzwi zapukali funkcjonariusze i Jerzy Kiszkis wraz z żoną Haliną Winiarską zostali wyprowadzeni. Trafił do Ośrodku Odosobnienia w Strzebielinku. Po wyjściu na wolność współorganizował liturgie za ojczyznę, Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej, programy artystyczne w gdańskich kościołach oraz spektakle teatralne z kręgu kultury niezależnej. W sierpniu 1988 roku znów niósł nadzieje strajkującym w Stoczni Gdańskiej i Porcie Gdańskim.
Agnieszka Lichnerowicz
Doświadczona dziennikarka z ponad dwudziestoletnim stażem, reporterka, podcasterka i autorka książek urodziła się w roku wielkiego strajku w Stoczni Gdańskiej. Może dlatego tak bardzo bliskie jest jej pojęcie solidarności, a szczególnie solidarności narodów. Specjalizuje się w trudnej tematyce międzynarodowej.
Labuda, Wajrak z Odznakami Solidarności
Jej wieloletnie doświadczenie reporterki, śledzącej i relacjonującej wrzenie świata sprawia, że poznajemy historie prawdziwe, wiemy i rozumiemy więcej. Prowadziła wywiad z Fukuyamą i pierwsze warsztaty radiowe w Birmie. Relacjonowała unijne szczyty, wojnę w Gruzji, pierwszy proces Andrzeja Poczobuta, białoruskie aresztowania po sfałszowanych przez Łukaszenkę wyborach, tragedię w Smoleńsku, Arabską Wiosnę, spacyfikowane pałami moskiewskie protesty społeczne, pomarańczową rewolucję i kolejne Majdany, aneksję Krymu i pełnoskalową agresję Putina na Ukrainę. Od lat obserwuje i wspiera walkę Ukraińców o podmiotowość i godność. Jest współautorką podcastów Świat na zakręcie oraz Rozumieć Ukrainę. W książce „Idzie wojna? Spodziewaj się najlepszego, przygotuj na najgorsze” Agnieszka Lichnerowicz dostarczyła praktycznych wskazówek, jak radzić sobie w czasach kryzysu, przekładając wiedzę ekspertów na przystępny język.
Chris Niedenthal
Urodził się w Londynie, wychowywał w polskiej rodzinie. Pierwszy aparat fotograficzny – Kodak Starmite – dostał w nagrodę za zdanie egzaminu, gdy miał 11 lat. Dziś mówią o nim: „jeden z najbardziej cenionych fotoreporterów europejskich”, choć sam nie lubi takich tytułów. Był pierwszym fotoreporterem, który po wybraniu Karola Wojtyły na papieża przyjechał do Wadowic. Wraz z angielskim dziennikarzem Michaelem Dobbsem był pierwszym zagranicznym fotoreporterem wpuszczonym do Stoczni Gdańskiej podczas wielkiego strajku sierpniowego. Jest autorem słynnego zdjęcia doby stanu wojennego w Polsce „Czas Apokalipsy”, przedstawiającego transporter opancerzony na tle kina Moskwa w Warszawie. W 1989 roku, kiedy w całej Europie ruszyła lawina zmian, w domu tylko spał, i to rzadko. Zdążył jeszcze udokumentować protest studentów na Placu Tiananmen w Pekinie nim zdarzyła się masakra.
Laureat nagrody World Press Photo za portret sekretarza generalnego węgierskiego KC Jánosa Kádára, który trafił na okładkę „Time’a”. Współpracował z takimi magazynami, jak: „Newsweek”, „Time”, „Der Spiegel”, „Geo” i „Forbes”.
Piotr Olech
Mówi o sobie „jestem pomagaczem”. Najstarszy z rodzeństwa, zaprawiony w boju. Socjolog i pracownik socjalny, który od ponad 20 lat zajmuje się rozwiązywaniem trudnych problemów społecznych, pracując dla organizacji pozarządowych i instytucji publicznych – w Urzędzie Miejskim w Gdańsku, Towarzystwie Pomocy im. św. Brata Alberta oraz Pomorskim Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności.
Realizował służbę publiczną na stanowisku zastępcy dyrektora w Wydziale Rozwoju Społecznego, gdzie współtworzył i wdrażał nowe polityki dla Gdańska dotyczące migracji i integracji, równego traktowania, zwalczania ubóstwa, mieszkalnictwa społecznego, bezpieczeństwa ekonomicznego i wsparcia dłużników, zdrowia psychicznego. Był ekspertem wielu instytucji publicznych, w tym Komisji Europejskiej, ministerstw i samorządów. Współzałożyciel i członek Ogólnopolskiej Federacji na rzecz Rozwiązywania Problemu Bezdomności.
Obecnie jest koordynatorem merytorycznym i praktykiem wdrożenia metody Najpierw Mieszkanie w Gdańsku, której głównym celem jest rozwiązanie sytuacji długotrwałej bezdomności osób o wysokich potrzebach wsparcia.