Te same "reguły gry"
Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej stoi na dwóch silnych fundamentach - Gdańskiej Galerii Miejskiej i Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia. I oprócz ich połączenia i nadania nowej nazwy w zasadzie… nie zmienia dotychczasowych artystycznych planów i “reguł gry”. “Nowa” instytucja działa w pięciu dotychczasowych lokalizacjach: Nowym Porcie przy ul. Strajku Dokerów, Dolnym Mieście przy ul. Jaskółczej oraz głównym mieście - w trzech lokalizacjach GGM: przy ul. Szerokiej, Powroźniczej i Piwnej. Skąd zmiana? Jak podkreśliła podczas inauguracji dyrektor Marta Kołacz, to odpowiedź na potrzeby lokalnego środowiska, zarówno artystów, jak i odbiorców.
Funkcjonowanie w ramach instytucji zwiększa chociażby znacząco przestrzeń wystawienniczą - łącznie daje 900 m2. To, jak dodała dyrektor, tworzy instytucję o być może nie największej skali, ale za to z wielkimi ambicjami. Miejsca mocno osadzonego historycznie i lokalnie, ale aspirującego do prężnie reprezentującej Gdańsk instytucji na międzynarodowej scenie kulturalnej. Jednocześnie - (wbrew obawom sceptyków) kontynuującej dorobek i kultywującej idee poprzedniczek.
- Historia Gdańskiej Galerii Miejskiej, historia Łaźni, nie znikają. Są częścią naszej tożsamości. A projekty i plany - wciąż opracowywać i dobudowywać kolejne warstwy. Chciałabym, żeby GCSW było instytucją, w której obowiązuje zasada szczodrej krawędzi - czyli instytucji szeroko otwartej i dostępnej dla wszystkich. Będziemy tę krawędź, przestrzeń i każde drzwi poszerzać. Chciałabym, żeby to była nasza wspólna instytucja - tak rozumiem wspólne dobro - podkreśliła.
Co w tym obszarze na początek? GCSW dosłownie otwiera się na odbiorców. Przez cały kwiecień wstęp do każdej z lokalizacji jest bezpłatny. Dodatkowo - W weekendy na odwiedzających będzie czekać kawa i bezpłatne publikacje przybliżające historię GGM i Łaźni, instytucji, z których powstało GCSW. Docelowo wspólny bilet ma kosztować 15 zł (w piątki wejście pozostanie bezpłatne).
Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia - ponad 25 lat inspiracji i twórczości
Wyjście naprzeciw potrzebom artystów
GCSW kładzie nacisk na realne wsparcie lokalnego środowiska artystycznego. Jedną z kluczowych inicjatyw nowej instytucji jest BOA, czyli Biuro Obsługi Artystów. To pierwszy tego typu projekt w Polsce, skierowany bezpośrednio do artystek i artystów działających w Gdańsku. Placówka (ulokowana w galerii przy ul. Szerokiej) będzie oferować pomoc prawną, merytoryczne konsultacje, programy mentorskie oraz dostęp do wspólnych zasobów i pracowni. Będzie też pomagać w tzw. networkingu czy nawiązywaniu kontaktów z kuratorami.
Program BOA został opracowany na podstawie badań potrzeb gdańskiego środowiska przeprowadzonych w 2025 roku. Raport z tych analiz wykazał m.in., że 71 proc. twórców czuje się niedoreprezentowanych, a ponad połowa ma trudności z uzyskaniem informacji o możliwościach współpracy z instytucjami. Odpowiedzią na te wyzwania będzie także ruszająca jesienią 2026 roku „biblioteka materiałów”. W jej ramach sprzęt i materiały z zakończonych wystaw będą nieodpłatnie udostępniane twórcom do realizacji nowych projektów, co pozwoli na efektywne wykorzystanie zasobów w obiegu zamkniętym.
Program 2026: Od lokalności po arenę międzynarodową
W 2026 roku program wystawienniczy GCSW skupia się na relacjach między przestrzenią a codziennością. Obecnie w oddziałach instytucji prezentowane są wystawy Sylwii Jakubowskiej-Szycik i Janusza Bałdygi oraz projekt „Studiotopia 2.0. Wrażliwe dane Antropocenu”, łączący sztukę z nauką. W nadchodzących miesiącach zaplanowano m.in. wystawę młodego pokolenia „Z miejsca, w którym stoisz”, projekt Moniki Zawadzkiej poświęcony Dolnemu Miastu oraz ekspozycję „Operę Bałtycką!”, przybliżającą historię i planowaną przemianę tej gdańskiej sceny.
GCSW stawia również na szeroki program społeczny. Obejmuje on bezpłatne „Lekcje Sztuki” dla szkół oraz projekty partycypacyjne, takie jak „Sztuka dzielenia” na Dolnym Mieście czy „Ostatnie lato” w Nowym Porcie – inicjatywę zachęcającą mieszkańców do wspólnego planowania przyszłości ich dzielnicy. Po przerwie działalność wznawia także KinoPort, który będzie rozwijany jako kino sąsiedzkie oraz przestrzeń dla ambitnego kina autorskiego i nurtu slow cinema.
Zabawa i złote medale. Koło robotyczne w I LO to fenomen!
Miejsce, w którym można zostać dłużej
Istotnym elementem strategii rozwoju GCSW, jak podkreśliła dyrektor, jest poprawa infrastruktury i komfortu odwiedzających. GCSW będzie kontynuować też inicjatywy, które wypracowała Łaźnia - na przykład programy wystaw brukowane Breillem czy audioprzewodniki. Tak, by oferta proponowana przez instytucję mającą ambicję być blisko ludzi, była dostępna dla wszystkich.
Ponadto, GCSW chce oferować przestrzeń integracji. Na początku 2027 roku w oddziale przy ul. Jaskółczej 1 powstanie nowa strefa wypoczynku z kawiarnią, za której projekt odpowiadają Maciej Ryniewicz oraz Akurat Studio. Podobnie, choć w tym przypadku raczej sezonowo, punkt kawiarniany zaplanowano również przy ul. Szerokiej 37. Inwestycje te są bezpośrednią odpowiedzią na potrzeby zgłoszone przez publiczność w badaniach z 2025 roku – celem zespołu GCSW jest stworzenie przestrzeni, która sprzyja nie tylko odbiorowi sztuki, ale również spotkaniom i budowaniu relacji społecznych.
