W pierwszą dalekomorską podróż "Sołdek" udał się do Gandawy z ładunkiem węgla. W przeddzień rejsu, 25 października 1949 r., w Szczecinie odbyło się podniesienie biało-czerwonej bandery na statku.
Stępkę pod rudowęglowca położono w Stoczni Gdańskiej 3 kwietnia 1948 r. Pierwszy nit wbił minister żeglugi Adam Rapacki, a pierwsze blachy kadłuba statku poświęcił o. Ernest Łasucha z zakonu kapucynów w kościele św. Jakuba w Gdańsku.
"Sołdek" był pierwszym z serii sześciu rudowęglowców zamówionych przez Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe (GAL) w Zjednoczeniu Stoczni Polskich (ZSP).
Kierownikiem budowy jednostki był mgr inż. Jerzy Doerffer, później profesor Politechniki Gdańskiej.
Wodowanie prototypowego rudowęglowca, któremu nadano imię „Sołdek”, przyjętą od nazwiska przodującego trasera Stoczni Gdańskiej Stanisława Sołdka, odbyło się 6 listopada 1948 r. Matką chrzestną była Helena Sołdek, żona stoczniowca.
Do 1951 r. rudowęglowiec był eksploatowany przez GAL. Portem macierzystym była Gdynia. Formalnie “Sołdek” stanowił własność przedsiębiorstwa Żegluga Polska SA. W 1951 r. statek przekazano Polskiej Żeglugi Morskiej (PŻM) z siedzibą w Szczecinie.
Podstawowe dane “Sołdka”:
- długość - 87 metrów
- szerokość - 12,3 metrów
- zanurzenie - 5,35 metrów
- prędkość - 11 węzłów (20,4 km/h)
- nośność - 2540 t (DWT)
- napęd - czterocylindrowy silnik parowy typu Lenza
Z ostatniej podróży morskiej rudowęglowiec wrócił do Szczecina z Danii 22 grudnia 1980 r. Podczas całej służby morskiej “Sołdek” odbył 1479 rejsów, zawijając do ponad 60 portów. Przewiózł ponad 3,5 miliona ton towarów.
Początkowo, PŻM zaproponował przekazanie “Sołdka” jako obiekt muzealny Muzeum Narodowemu w Szczecinie. Placówka nie przyjęła jednak tej oferty. W tej sytuacji statek został przejęty przez Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku (dziś Narodowe Muzeum Morskie).
13 kwietnia 1981 r. statek został przeholowany do Gdańska. Po okresie postoju w Stoczni Gdańskiej i remoncie adaptacyjnym do funkcji muzealnych w Gdańskiej Stoczni Remontowej “Sołdek” został 17 lipca 1985 r. udostępniony do zwiedzania.
Zabytkowy statek stoi przy nabrzeżu wyspy Ołowianka. Stanowi jeden z kilku Oddziałów Narodowego Muzeum Morskiego.
“Sołdek” jest zabytkową konstrukcją z niespotykanym obecnie spawano-nitowanym kadłubem, pokładem typu szańcowego, czterema ładowniami, urządzeniami przeładunkowymi, pomieszczeniami dla załogi i kompletnie wyposażoną maszynownią.
Statek-muzeum pod swoim pokładem kryje opartą o współczesne media aranżację wystawienniczą: „Sołdek i jego czasy”, pozwalającą poznać historię polskiego budownictwa okrętowego oraz handlu morskiego w II połowie XX w.
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska
