15 września

2018: Na ulicy św. Ducha odsłonięto kamienne “Serce Miasta”, będące symbolicznym środkiem Gdańska. 
15.09.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Kamienne środki miast są elementem starej tradycji wywodzącej się jeszcze ze starożytności. W greckich Delfach znajdował się kamień z IV wieku p.n.e. symbolizujący środek antycznego świata. Wyznaczył go Zeus, który wysłał dwa bliźniacze orły na krańce Ziemi, każąc im lecieć ku sobie. W miejscu, gdzie się spotkały, ustawiono niewielki obelisk nazwany Omfalos („pępek”), czyli środek świata. 
gcm-download-1920-serce_miasta-004.b9fb870d
„Serce Miasta” powstało w wyniku konkursu, na który wpłynęło 17 projektów. Za zwycięską uznano propozycję Tomasza Jażdżewskiego. Pod kamieniem ułożono tzw. kapsułę czasu
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
 
Podobny kamienny środek miasta w Rzymie, pochodzący z II wieku p.n.e., służył później także jako milliarium aureum – punkt zerowy, od którego mierzono odległości na drogach Cesarstwa Rzymskiego. 
gcm-download-1920-serce_miasta-002.0c1d6565
"Serce Miasta" odsłonięto podczas święta ulicy św. Ducha.
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
 
Tradycję tę kontynuowano w miastach średniowiecznej Europy. Kamień Londyński (London Stone) z około 1100 r. (obecnie w muzeum) mógł również służyć do mierzenia odległości. 
gcm-download-1920-serce_miasta-009.3d05a73d
Przemawia Jacek Bendykowski, prezes Fundacji Gdańskiej
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
 
Okrągła płyta przed wejściem do katedry Notre Dame w Paryżu (XII wiek), oznaczająca pierwotnie miejsce dawnego pręgierza, od 1768 r.  jest oficjalnym początkiem francuskich dróg publicznych. 
gcm-download-1920-serce_miasta-015.87c63f4b
Odsłonięcia "Serca Miasta" dokonali zastępca prezydenta Gdańska Aleksandra Dulkiewicz i znawca dziejów Gdańska Andrzej Januszajtis (zm. 22 stycznia 2026 r.)
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
 
W nawierzchni rynku Tallina umieszczono cztery symboliczne kamienie – w tym jeden nowy, oznaczający punkt zerowy kilometrażu na drogach Estonii. 
gcm-download-1920-serce_miasta-016.4638c69d
Już po po wszystkim, symboliczny środek miasta Gdańska został odsłonięty
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
 
Symboliczny środek miasta w postaci okrągłej płyty z szaroróżowego kamienia o średnicy około 70 centymetrów miał także Gdańsk. Znajdował się w środku jezdni ul. św. Ducha, niedaleko wschodniego narożnika Królewskiej Kaplicy, mniej więcej przed obecnym domem nr 81 (trzecim od rogu ul. Grobli I). Mógł pochodzić z XVII lub XVIII wieku. Po 1970 r. został usunięty podczas asfaltowania ulicy. 
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska

 

TV

W poszukiwaniu nowej Świątek, Chwalińskiej