Kamienne środki miast są elementem starej tradycji wywodzącej się jeszcze ze starożytności. W greckich Delfach znajdował się kamień z IV wieku p.n.e. symbolizujący środek antycznego świata. Wyznaczył go Zeus, który wysłał dwa bliźniacze orły na krańce Ziemi, każąc im lecieć ku sobie. W miejscu, gdzie się spotkały, ustawiono niewielki obelisk nazwany Omfalos („pępek”), czyli środek świata.
„Serce Miasta” powstało w wyniku konkursu, na który wpłynęło 17 projektów. Za zwycięską uznano propozycję Tomasza Jażdżewskiego. Pod kamieniem ułożono tzw. kapsułę czasu
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
Podobny kamienny środek miasta w Rzymie, pochodzący z II wieku p.n.e., służył później także jako milliarium aureum – punkt zerowy, od którego mierzono odległości na drogach Cesarstwa Rzymskiego.
"Serce Miasta" odsłonięto podczas święta ulicy św. Ducha.
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
Tradycję tę kontynuowano w miastach średniowiecznej Europy. Kamień Londyński (London Stone) z około 1100 r. (obecnie w muzeum) mógł również służyć do mierzenia odległości.
Przemawia Jacek Bendykowski, prezes Fundacji Gdańskiej
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
Okrągła płyta przed wejściem do katedry Notre Dame w Paryżu (XII wiek), oznaczająca pierwotnie miejsce dawnego pręgierza, od 1768 r. jest oficjalnym początkiem francuskich dróg publicznych.
Odsłonięcia "Serca Miasta" dokonali zastępca prezydenta Gdańska Aleksandra Dulkiewicz i znawca dziejów Gdańska Andrzej Januszajtis (zm. 22 stycznia 2026 r.)
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
W nawierzchni rynku Tallina umieszczono cztery symboliczne kamienie – w tym jeden nowy, oznaczający punkt zerowy kilometrażu na drogach Estonii.
Już po po wszystkim, symboliczny środek miasta Gdańska został odsłonięty
fot. Dominik Paszliński/ www.gdansk.pl
Symboliczny środek miasta w postaci okrągłej płyty z szaroróżowego kamienia o średnicy około 70 centymetrów miał także Gdańsk. Znajdował się w środku jezdni ul. św. Ducha, niedaleko wschodniego narożnika Królewskiej Kaplicy, mniej więcej przed obecnym domem nr 81 (trzecim od rogu ul. Grobli I). Mógł pochodzić z XVII lub XVIII wieku. Po 1970 r. został usunięty podczas asfaltowania ulicy.
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska