Konferencja konsultacyjna
Na konferencję inauguracyjną przyjechali do Gdańska reprezentanci wszystkich pomorskich powiatów: samorządowcy, przedstawiciele biznesu, nauki, organizacji społecznych, eksperci. Administrację centralną reprezentowali Eliza Zeidler - sekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych oraz Jacek Karnowski - sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej.
Gdańsk reprezentowali m.in. Piotr Grzelak - zastępca prezydenta ds. zrównoważonego rozwoju i gospodarki oraz Paweł Orłowski - prezes investGDA/ Gdańskiej Agencji Rozwoju Gospodarczego, Edyta Damszel-Turek - dyrektor Biura Rozwoju Gdańska.
- Przygotowany przez ekspertów projekt Strategii do 2035 roku (piątej już strategii województwa pomorskiego) nie jest dokumentem ostatecznym, lecz punktem wyjścia i zachętą dla pomorskiej społeczności do dyskusji o przyszłości naszego regionu - podkreślił Mieczysław Struk, marszałek województwa pomorskiego, tłumacząc, że potrzeba opracowania nowej strategii w zaledwie pięć lat po przyjęciu poprzedniej wynika z dynamicznych zmian globalnych: wojny toczącej się bezpośrednio za granicą Polski, polaryzacji społecznej, rozwoju sztucznej inteligencji, kryzysów migracyjnego oraz demograficznego.
Polskie Elektrownie Jądrowe z główną siedzibą w Gdańsku
Pomorski biegun energetyczny
- Wraz ze strategicznymi inwestycjami w elektrownię jądrową i morską energetykę wiatrową Pomorze stało się głównym ośrodkiem przesunięcia bieguna energetycznego Polski z południa na północ - przypomniał marszałek. - Pojawiają się więc nowe potrzeby w zakresie rynku pracy i edukacji. Konieczne będzie też pokrycie współwystępujących kosztów prowadzonych inwestycji, a w obszarze ich oddziaływania profil działalności gospodarczej zmieni się w kierunku wieloaspektowej obsługi inwestycji energetycznych. W tej szczególnej zamianie “wektorów energetycznych kraju” upatrujemy kluczowe wyzwanie dla nowej strategii.
Marszałek podkreślił także, że ze względu na obecność infrastruktury krytycznej i obronnej oraz położenie przy granicy Unii Europejskiej, Pomorze jest szczególnie narażone na sytuacje kryzysowe. Dlatego też w projekcie strategii duży nacisk kładzie się na wzmocnienie gotowości cywilnej, ochronę przed dezinformacją i działaniami hybrydowymi oraz na zapewnienie ciągłości usług publicznych. W tym kontekście ważnym elementem jest także budowanie kapitału społecznego i wspieranie organizacji obywatelskich.
Metropolia i reszta - równomierny rozwój
Kolejne istotne wyzwanie dla Pomorza do 2035 roku to niwelowanie różnic rozwojowych między obszarem metropolitalnym a pozametropolitalnym. - Wykorzystanie szans, jakie przyniosła integracja europejska, spowodowało, że Pomorze nie jest już w grupie najsłabszych unijnych regionów. Sukces gospodarczy przełożył się na poprawę jakości naszego życia, nie oznacza to jednak, że poradziliśmy sobie ze wszystkimi wyzwaniami. Choć siłą napędową Pomorza jest metropolia, kluczowe jest jej zintegrowanie z resztą województwa, dla której priorytetem jest poprawa jakości usług publicznych, rozwój lokalnej gospodarki oraz transportu zbiorowego jako integratora regionu - komentował Mieczysław Struk.
Poprawa jakości usług publicznych (społecznych i zdrowotnych) i ich dostępność w miejscu zamieszkania mają być też odpowiedzią na wyzwania demograficzne regionu, podobnie jak zwiększenie dostępności atrakcyjnych cenowo mieszkań i opieki nad dziećmi oraz przyciąganie nowych mieszkańców, w tym z doświadczeniem migranckim.
Inwestycje w potencjał ludzki
Minister Jacek Karnowski mówił o wyzwaniach dla Pomorza na najbliższą dekadę w kontekście funduszy unijnych.
- Najważniejsza jest rola regionu pomorskiego w kolejnych wieloletnich ramach finansowych Unii Europejskiej (lata 2028 - 34 - red.). Należy podjąć starania o środki finansowe na inwestycje wokół elektrowni jądrowej i w pobliżu instalacji offshore, nie tylko na rozwijanie programu gospodarczego, ale także na inwestycje w potencjał ludzki, czy to mieszkańców sąsiadujących z tymi inwestycjami obszarów, czy też na kształcenie kadr na wyższych uczelniach - wyliczał Jacek Karnowski.
Produkcja energii to jeszcze nie sukces
Pomorze będzie w najbliższych latach regionem Polski z wyjątkową koncentracją kluczowych inwestycji prowadzonych przez spółki z udziałem skarbu państwa (Polskie Elektrownie Jądrowe, PGE, Energa, KGHM).
- Ministerstwo Aktywów Państwowych koordynuje działania spółek. Zależy nam, by inwestycje nie były osobnymi projektami, lecz tworzyły system łączący energetykę z przemysłem - tłumaczyła minister Eliza Zeidler. - Sama produkcja energii to jeszcze nie sukces gospodarczy, sukcesem ma być trwała zmiana gospodarcza w regionie. Dlatego jednym z priorytetów przy realizacji inwestycji państwowych jest local content, czyli angażowanie pomorskich i polskich firm w łańcuchu dostaw.
Minister podkreśliła, że Pomorzanie staną się bezpośrednimi beneficjentami wspomnianej zmiany, jeżeli szkolnictwo zawodowe i wyższe dostosuje ofertę kształcenia do potrzeb rynku pracy, który ewoluować będzie wraz z realizacją (a następnie - eksploatacją) wspomnianych inwestycji.
Strategiczna kopalnia
Po wystąpieniach ministrów, głos zabrali przedstawiciele większości wymienionych wcześniej spółek inwestujących na Pomorzu.
Remigiusz Paszkiewicz, prezes Grupy KGHM, mówił o najbardziej oddalonym w czasie przedsięwzięciu - kopalni głębinowej polihalitu, którego złoża (dobrze już przez KGHM zbadane) znajdują się w pobliżu Pucka pod wodą, na głębokości ok 750 - 800 m. Polihalit jest naturalnym, wieloskładnikowym nawozem rolniczym, którego “produkcja” polega wyłącznie na wydobyciu.
- Złoża na Pomorzu mają strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego Polski i Europy, ponieważ polihalit jest alternatywą dla nawozów produkowanych najczęściej z gazu ziemnego - tłumaczył Remigiusz Paszkiewicz.
Pełną zdolność operacyjną kopalnia osiągnąć ma za 15 lat. Przy wydobyciu na zakładanym poziomie 3 milionów ton rocznie, czas funkcjonowania zakładu szacuje się na minimum 50 lat.
W lipcu b.r. samorząd województwa pomorskiego i KGHM podpisały list intencyjny w sprawie współpracy w doprowadzeniu do uruchomienia inwestycji.
Atom tak, ale przy wsparciu lokalnych społeczności
Michał Olszewski, wiceprezes spółki Polskie Elektrownie Jądrowe, podkreślił, że budowa pierwszej polskiej elektrowni atomowej to największe przedsięwzięcie w powojennej historii Polski, a realizacja projektu wiąże się z zaangażowaniem około 15 tys. pracowników (co skutkować będzie silną presją na lokalne zasoby ludzkie) i z programem inwestycyjnym o wartości 5 miliardów złotych, obejmującym budowę ponad 140 km dróg krajowych i linii kolejowych.
- Wspólnie z samorządem województwa przygotowaliśmy plan ujęcia “obszaru specjalnej interwencji - energetyka jądrowa” w planie partnerstwa krajowego i rozwoju, nad którym rząd premiera Donalda Tuska pracuje od początku 2026 roku. Plan ten ma zabezpieczyć środki dokładnie w tej perspektywie czasowej, którą obejmuje pomorska strategia - podkreślił Michał Olszewski.
- Transformacja obszaru wokół elektrowni to nie tylko konieczność zapewnienia infrastruktury w zakresie bezpieczeństwa i infrastruktury drogowej. To również konieczność przeprowadzenia transformacji w sposób sprawiedliwy dla społeczności lokalnych żyjących wokół elektrowni, który pozwoli zminimalizować koszty, jakie społeczności ponoszą przy okazji tak potężnych projektów inwestycyjnych - dodał wiceprezes PEJ.
Magdalena Kamińska, prezes Grupy Energa przypomniała plany inwestycyjne Energii do 2035 roku, których realizacja kosztować będzie ok. 13 mld zł. Spółki należące do grupy zainwestują m. in. w magazyny energii o łącznej mocy 1,5 GW (w tym wielkoskalowe magazyny w Choczewie, Krokowej, Gałęzi Małej i Gdańsku), które zapewnić mają stabilność systemu, niezbędną w dobie przejścia na produkcję energii z odnawialnych źródeł. Podobna rola (obok generacji energii elektrycznej) przypadnie budowanej od grudnia 2025 roku elektrowni gazowo-parowej w Rudnikach.
W Rudnikach ruszyła budowa elektrowni gazowo-parowej
- Energetyka jest dziś fundamentem rozwoju gospodarczego Europy. Bez mocnego sektora energetycznego nie ma rozwoju gospodarczego i budowania przewagi konkurencyjnej - mówiła prezes Kamińska. - Jako jedna z czterech największych grup energetycznych w kraju czujemy tę odpowiedzialność i zdajemy sobie sprawę ze swojej roli w budowaniu wspólnej przyszłej wizji Pomorza.
Konsultacje społeczne - stacjonarnie, w 9 miastach
W najbliższych miesiącach projekt strategii zostanie przedstawiony podczas dziewięciu konferencji regionalnych: w Malborku (23 września), Chojnicach (2 października), Bytowie (7 października), Lęborku (21 października), Kwidzynie (28 października), Słupsku (4 listopada), Starogardzie Gdańskim (18 listopada), Kościerzynie (25 listopada) i Gdyni (4 grudnia).
Efektem konsultacji społecznych będzie kolejny projekt strategii, który zostanie przyjęty przez zarząd województwa w pierwszym kwartale przyszłego roku. Następnie przeprowadzona zostanie strategiczna ocena oddziaływania na środowisko, w ramach której po raz kolejny odbędą się konsultacje (już krótsze). Ostatecznie, przyjęcie SRWP 2035 przez Sejmik Województwa Pomorskiego planowane jest na lipiec przyszłego roku.
Wszystko na temat strategii, wraz z filmowym zapisem spotkania w Gdańsku - na stronie samorządu województwa pomorskiego.
![Tkocze [spektakl] fot Przemysław Jendroska- Michał Piotrowski, Dariusz Chojnacki i statysci](https://download.cloudgdansk.pl/gdansk-pl/t/950/202609281987.jpg)
