PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE

Tunel pod Martwą Wisłą. Miasto Gdańsk odrzuca pokontrolne wnioski CBA - KOMUNIKAT

Tunel pod Martwą Wisłą. Miasto Gdańsk odrzuca pokontrolne wnioski CBA - KOMUNIKAT
Centralne Biuro Antykorupcyjne ponownie wzięło pod lupę najbardziej spektakularną gdańską inwestycję - Tunel im abp. Tadeusza Gocłowskiego pod Martwą Wisłą. Funkcjonariusze zarzucają Miastu, że nie naliczyło wykonawcy kar umownych w związku z wydłużeniem terminu realizacji tego projektu. Miasto tłumaczy, że wydłużenie terminu nie wynikało z winy wykonawcy, a dodatkowych prac, które zleciło Miasto.
Alan Aleksandrowicz, zastępca prezydent Gdańska ds. inwestycji i jego poprzednik, Andrzej Bojanowski, wyjaśniali w piątek, dlaczego nie zgadzają się z zarzutami CBA
Alan Aleksandrowicz, zastępca prezydent Gdańska ds. inwestycji i jego poprzednik, Andrzej Bojanowski, wyjaśniali w piątek, dlaczego nie zgadzają się z zarzutami CBA
Fot. Grzegorz Mehring/gdansk.pl

 

W ubiegłym tygodniu zakończyła się kolejna kontrola Centralnego Biura Antykorupcyjnego dotycząca budowy tunelu pod Martwą Wisłą. Trwa ona około roku, a rozpoczęła się w 2019 r. Funkcjonariusze przedstawili jej wyniki. Nie zgadza się z nimi Miasto. W piątek, 18 września, zorganizowano konferencję prasową, w trakcie której władze Gdańska wyjaśniały swoje stanowisko w tej sprawie.

- Kontrolerzy zarzucają Miastu nieprawidłowości w realizacji tej inwestycji polegające na zgodzie na późniejsze zakończenie tego projektu inwestycyjnego. W związku z tym, zdaniem kontrolujących, doszło do złamania ustawy prawo zamówień publicznych i niepobrania kar umownych w kwocie około 88 mln złotych. Nie zgadzamy się z tym stanowiskiem - podkreślał Alan Aleksandrowicz, zastępca prezydent Gdańska ds. inwestycji. - W czwartek, 17 września, złożyliśmy zastrzeżenia, do których przysługuje nam prawo, do wyników kontroli. Ten projekt przeszedł do tej pory 25 kontroli, zaczynając od pierwszej kontroli Centralnego Biura Antykorupcyjnego, która zakończyła się umorzeniem postępowania w prokuraturze w 2016 r. Były też kontrole Centrum Unijnych Projektów Transportowych, czyli rządowej instytucji wdrażającej środki unijne, która powołana została właśnie do kontrolowania projektów z punktu widzenia prawidłowości ich prowadzenia, a przede wszystkim stosowania Prawa zamówień publicznych. Przechodziliśmy również kontrole Europejskiego Trybunału Rachunkowego, a na końcu Urzędu Kontroli Skarbowej, również pod kątem audytu gospodarowania środkami. Ten projekt był objęty także monitoringiem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, bo pamiętajmy, że był to projekt realizowany w ramach specustawy Euro 2012, i wszelkie nieprawidłowości mogły skutkować nawet utratą prawa organizacji rozgrywek - przypomniał.

 

   Tunel okazał się hitem! 35 tysięcy samochodów na dobę

 

Andrzej Bojanowski, zastępca prezydenta Gdańska ds. inwestycji w latach 2008 - 2016, nadzorował przebieg tej inwestycji.

- Ten projekt został zrealizowany w budżecie, a nawet o 5 mln złotych taniej niż wynosił pierwotny kontrakt. Paranoidalne jest stanowisko podnoszenia zarzutu o przesunięcie terminu w związku z poprawieniem bezpieczeństwa tunelu, z budową urządzeń przeciwpożarowych w przejściach i tunelach technicznych, których wykonawca nie był zobowiązany zrealizować w pierwotnym projekcie - stwierdził Andrzej Bojanowski. - Dopiero w trakcie analiz kolejnych scenariuszy, straż pożarna i nasz ekspert ds. przeciwpożarowych, wskazali, że warto byłoby wyposażyć w czujki przewodowe również te elementy infrastruktury. Co ważne, nie podnosiliśmy kosztów, ale wydłużyliśmy termin realizacji, bo to naturalne - zaznaczył Andrzej Bojanowski.

 

Tunel pod Martwą Wisłą budowano w latach 2013-2016
Tunel pod Martwą Wisłą budowano w latach 2013-2016
Fot. Dominik Paszliński / www.gdansk.pl

 

Poniżej pełna treść komunikatu Daniela Stenzla, rzecznika prasowego Prezydenta Gdańska:


Gdyby wprowadzić w życie wnioski z kontroli CBA, Gdańsk zostałby z dziurą w ziemi i wielki korkami, a ponad miliard złotych musiałby wrócić do unijnej kasy. Agenci CBA chcą także karać za... poprawę bezpieczeństwa pożarowego w tunelu.

CBA drugi raz podchodzi do kontroli budowy tunelu pod Martwą Wisłą. Władze Gdańska odrzucają jej ustalenia, wskazując na brak profesjonalizmu tej instytucji.
Według przedstawicieli samorządu i prawników, zawarte w protokole zarzuty CBA są bezpodstawne i dowodzą braku kompetencji do oceny złożonych procesów inwestycyjnych. Proces budowy był objęty Tarczą Antykorupcyjną ABW i był wielokrotnie kontrolowany przez różne instytucje (w tym międzynarodowe). Żadna z nich nie zgłosiła zastrzeżeń, wyjątkiem było CBA – ustalenia z pierwszej kontroli prokuratura odrzuciła w całości.

Do dwóch razy sztuka?
Teraz, po przeprowadzeniu ponownej kontroli, Centralne Biuro Antykorupcyjne zarzuca Gminie Miasta Gdańska, że zgadzając się na wydłużenie budowy przez wykonawcę i nie nakładając nań kar umownych w wysokości 88 mln złotych, spowodowały uszczerbek w budżecie miasta tej wysokości.

- Zarzuty, że powinniśmy domagać się odszkodowania od hiszpańskiej firmy za opóźnienia, które były przedyskutowane w szerokim gronie, o których mówiło się wszystko z zachowaniem pełnej transparentności, oceniam jako bezpodstawne – mówi Alan Aleksandrowicz, zastępca prezydenta Gdańska ds. Inwestycji. - Gdybyśmy działali tak, jak czytamy we wnioskach pokontrolnych, gdańszczanie do tej pory nie mieliby tunelu, a miasto musiałoby zwrócić ponad 1,2 miliarda złotych do unijnej kasy.

Strata 88 milionów? Nie - uratowanie ponad miliarda!
Tunel pod Martwą Wisłą jest jednym z czterech odcinków Trasy Słowackiego. Zakładany koszt budowy całej Trasy wynosił 1,412 mld zł, z czego koszt budowy IV Zadania, obejmującego budowę Tunelu - ok. 880 mln zł. Dofinansowanie kosztów budowy całej Trasy Słowackiego, składającej się z czterech odcinków, ze środków finansowych UE, ustalono na poziomie 85 %.
- Niewykonanie któregoś z odcinków całej Trasy Słowackiego oznaczałoby brak dofinansowania ze środków UE - mówi Alan Aleksandrowicz, zastępca prezydenta Miasta Gdańska.

Bezpieczeństwo i międzynarodowe standardy podejmowania decyzji
Priorytetem podczas prowadzonych prac budowlanych było bezpieczeństwo ludzi oraz minimalizacja ryzyk awarii. Podejście to uzasadniała niezwykle skomplikowana i zróżnicowana charakterystyka gruntu w rejonie budowy oraz doświadczenia z budowy drugiej linii warszawskiego metra, gdzie w 2012 masy ziemi osunęły się spod tunelu kopanego pod Wisłą, a efekcie zamknięto tunel pod Wisłostradą dla kierowców i zaistniały poważne zakłócenia ruchu drogowego na blisko rok.
- Na każdej budowie, szczególnie tak skomplikowanej, są przeszkody, których wcześniej nie można było zaplanować - komentuje Andrzej Bojanowski, ówczesny zastępca prezydenta Gdańska, odpowiedzialny za realizację projektu. - W trakcie budowy tunelu wystąpiła na przykład konieczność ręcznego odkuwania głazów narzutowych, a podczas drążenia jednego z tuneli poprzecznych nastąpiło wylanie się żwiru jednofrakcyjnego. Pośpiech i presja w takich warunkach byłyby skrajnie nieodpowiedzialne. Trudno tu winić kogokolwiek. Pamiętajmy, że była to pierwsza inwestycja tego typu w Polsce.

Za szczególnie szokujące można uznać zarzuty dotyczące... poprawy bezpieczeństwa pożarowego w tunelu
- Zarzuca się nam, że pozwoliliśmy na przedłużenie inwestycji o 32 tygodnie w związku z koniecznością wykonania dodatkowej ochrony przeciwpożarowej w kanałach technicznych i przejściach poprzecznych – mówi Andrzej Bojanowski. - Jeżeli straż pożarna dochodzi do wniosku, że warto przemodelować pewne założenia, to nie ma dla nas większej wartości niż życie i zdrowie ludzi, naszych mieszkańców i wszystkich użytkowników tunelu. Podkreślmy, zarzucają nam zwiększenie bezpieczeństwa pożarowego. Tymczasem pamiętamy np. pożar tunelu w Norwegii w 2013 roku.

Akceptacja aneksów - zgodnie z międzynarodowymi standardami
Umowa z Wykonawcą na budowę Tunelu zawierała uznany na poziomie międzynarodowym i opracowany przez Międzynarodową Federację Inżynierów Konsultantów (Fédération Internationale Des Ingénieurs-Conseils, FIDIC) zestaw warunków kontraktowych. Przewidywały one, że spory między inwestorem a wykonawcą są rozstrzygane przez Komisję Rozjemstwa w Sporach (KRS). Zaangażowana w realizację kontraktu na budowę Tunelu KRS składała się z prawników i inżynierów o wielkim doświadczeniu i autorytecie, a ich oceny obiektywnie rozstrzygały o zasadności roszczeń i w przypadku ich akceptacji zobowiązywać strony do ich stosowania. Napotkane, wynikające z trudnej sytuacji geologicznej i rygorystycznej polityki bezpieczeństwa w trakcie robót wyzwania, przełożyły się na konieczność zmian w projekcie – szczególnie w jego harmonogramie. Zmiany te, ujęte w aneksach do umowy, wynikały z rozstrzygnięć Komisji Rozjemstwa.

CBA pominęła kluczowe dokumenty
- Niepokojący jest fakt, że kontrolujący, świadomie lub nie, pominęli w swoich działaniach kluczowe wątki - w tym wyniki kontroli instytucji, które na dużych projektach budowlanych przysłowiowo „zjadły zęby” i są ustawowo powołane do ich nadzoru – mówi Alan Aleksandrowicz.
Wyniki kontroli CBA nie uwzględniły bowiem faktu, że Centrum Unijnych Projektów Transportowych kontrolowało i uznało za zasadne wydłużenie czasu na ukończenie budowy oraz uznało zawarte w tym celu aneksy do umowy z wykonawcą za zgodne z prawem zamówień publicznych.
W okresie od stycznia 2014 do lipca 2018 roku odbyło się łącznie 25 kontroli obejmujących budowę tunelu pod Martwą Wisłą oraz umowy w wykonawcami. Dziewiętnaście z nich było kontrolami dotyczącymi umów i aneksów do tych umów zawieranych z wykonawcami. Przeprowadzone kontrole nie przyniosły zastrzeżeń czy zarzutów, wskazując na poprawnie przeprowadzony proces inwestycyjny.

 

 

 

oprac. KGwww.gdansk.plredakcja@gdansk.pl