PORTAL MIASTA GDAŃSKA
';
PL | EN | DE

Samorządowcy, przedsiębiorcy i NGO'sy chcą współtworzyć Krajowy Plan Odbudowy. Apel do premiera

Samorządowcy, przedsiębiorcy i NGO'sy chcą współtworzyć Krajowy Plan Odbudowy. Apel do premiera
"Domagamy się upublicznienia i uzgodnienia nowej wersji Krajowego Planu Odbudowy (KPO) przed przekazaniem jej do Komisji Europejskiej" - to fragment apelu do premiera, który podpisały liczne jednostki i organizacje samorządu terytorialnego, przedstawiciele przedsiębiorców, a także organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Wszyscy oni domagają się też udziału w tworzeniu KPO. Pod apelem podpisało 21 sygnatariuszy m.in. Unia Metropolii Polskich, Konfederacja Pracodawców Lewiatan i Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych.
Do Polski w ramach Funduszu Odbudowy (Next Generation EU) w przeliczeniu na złotówki trafi ok. 800 mld
Do Polski w ramach Funduszu Odbudowy (Next Generation EU) w przeliczeniu na złotówki trafi prawie 800 mld
źródło: Pixabay.com


Krajowy Plan Odbudowy (KPO) powstaje po to, żeby zagospodarować środki z unijnego budżetu tzw. Funduszu Odbudowy (Next Generation EU). Jego celem jest odbudowa gospodarki po kryzysie związanym pandemią Covid-19. Podobne plany mają też powstać w innych krajach wspólnoty.


Polsce ze wszystkich źródeł ma przypaść ok. 136,4 mld euro dotacji i ok. 34,2 mld euro pożyczek (w sumie ok 800 mld złotych). Największą częścią Funduszu Odbudowy jest Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Recovery and Resilience Facility – RRF). Żeby sięgnąć po te fundusze każde państwo musi przygotować swój Krajowy Plan Odbudowy (KPO). W Polsce tym procesem kieruje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR). KPO ma być przełożeniem tych pieniędzy na konkretne reformy, programy i inwestycje.

Niestety środowisko samorządowe, a także wiele organizacji skupiających przedsiębiorców oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego czuje się pomijanych przy tworzeniu KPO. Stąd pełen gorzkich słów apel do premiera, żeby ten ważny dokument doczekał się szerokich konsultacji, a nowa wersja KPO powstawała wspólnie.

Domagamy się upublicznienia i uzgodnienia nowej wersji KPO przed przekazaniem jej do Komisji Europejskiej. W szczególności podkreślamy, że koniecznie należy wspólnie uzgodnić sposób wdrażania KPO, zapewnienia przejrzystości podejmowanych działań oraz monitorowania poziomu realizacji zaplanowanych celów

- czytamy w apelu

Sygnatariusze apelu przypominają, że już na samym początku tworzenia KPO były duże problemy z dopuszczeniem do konsultacji różnych organizacji, był też problem z uwzględnieniem ich uwag. Ostatecznie rząd po apelach strony społecznej w marcu tego roku konsultacje przeprowadził.

Uwagi przedstawione w ramach procesu konsultacji społecznych oraz przedstawione przez ponad 400 mówców zabierających głos podczas wysłuchań publicznych wskazały liczne wady i ułomności przygotowanego przez rząd projektu Krajowego Planu Odbudowy. Transkrypcje wysłuchań zostały przekazane do Ministerstwa Funduszy Polityki Regionalnej. Niestety, ani partnerzy społeczni i gospodarczy, ani przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego nie otrzymali jakiejkolwiek informacji, w jaki sposób propozycje zmian i uzupełnień są traktowane, oceniane, przyjmowane albo odrzucane. Nie wiemy więc, czy wysiłek i zaangażowanie tak wielu osób zostało wykorzystane, czy tylko stanowiło fasadę współpracy

- napisano w apelu.

Krajowy Plan Odbudowy jest dokumentem wymaganym przez Parlament Europejski
Krajowy Plan Odbudowy jest dokumentem wymaganym przez Parlament Europejski
źródło: Flickr/ © European Union 2020 – Source: EP"


Sygnatariusze apelu zwracają też uwagę na lukę w rządowym projekcie KPO. Brakuje w nim – jak zauważają - rozdziału zawierającego analizę wpływu planowanych inwestycji na realizację unijnego celu neutralności klimatycznej, wzmocnienia odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej, a tego wymaga UE. Samorządowcy, organizacje obywatelskie i pracodawcy domagają się współudziału przy tworzeniu Krajowego Planu Odbudowy.

Apelujemy o pilne upublicznienie prac nad KPO i udostępnienie nowej wersji KPO przed przekazaniem jej do Komisji Europejskiej w celu zasugerowania ewentualnych uzupełnień i poprawek. W szczególności apelujemy o wspólne uzgodnienie sposobu wdrażania KPO, zapewnienia przejrzystości podejmowanych działań oraz monitorowania poziomu realizacji zaplanowanych celów

- piszą samorządowcy, pracodawcy i NGO'sy.

Poniżej pełny tekst apelu:


Warszawa, 26 kwietnia 2021r.

Apel o współpracę przy tworzeniu Krajowego Planu Odbudowy

My, przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego, samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców apelujemy do Prezesa Rady Ministrów o współpracę przy tworzeniu Krajowego Planu Odbudowy. Domagamy się upublicznienia i uzgodnienia nowej wersji KPO przed przekazaniem jej do Komisji Europejskiej. W szczególności podkreślamy, że koniecznie należy wspólnie uzgodnić sposób wdrażania KPO, zapewnienia przejrzystości podejmowanych działań oraz monitorowania poziomu realizacji zaplanowanych celów

Szanowny Panie Premierze,

W połowie ubiegłego roku po raz pierwszy resort funduszy i polityki regionalnej zwrócił się̨do samorządów – za pośrednictwem urzędów marszałkowskich – o zgłaszanie propozycji działań́w ramach przyszłego Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Równolegle samorządy i partnerzy społeczni – członkowie RDS zostali zaproszeni do przedstawiania propozycji fiszek projektowych, które miały być inspiracją do zdefiniowania priorytetów inwestycyjnych. Organizacje społeczeństwa obywatelskiego takiej możliwości nie otrzymały. Już na tamtym etapie, w 2020 roku, samorządy i Związek Miast Polskich wskazały kilkanaście potencjalnych obszarów interwencji,całkowicie odmiennych od tych, które ostatecznie znalazły się̨w projekcie KPO przedstawionym w lutym 2021 roku. Rządowy projekt Planu nie odniósł się̨na żadnym etapie prac nad projektem do tych propozycji. W projekcie nie wyjaśniono również w jaki sposób wybrano wskazane w nim obszary interwencji i inwestycje z nim związane, w szczególności nie przedstawiono kryteriów tego wyboru. Związek Miast Polskich przedstawił także swoje wstępne, robocze postulaty. Rządowy projekt Planu nie odniósł się̨na żadnym etapie prac nad projektem do propozycji zgłoszonych przez samorządy w 2020 roku.

W trakcie prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego uzgodniono, że organizacje samorządowe otrzymają do konsultacji ostateczny projekt Krajowego Planu Odbudowy. Również organizacje pracodawców i związki zawodowe, podczas posiedzenia Rady Dialogu Społecznego w kwietniu 2021 roku, zwróciły się do Premiera o przekazanie ostatecznej wersji Planu, uwzględniającej efekty konsultacji.

Niestety postulat ten dotąd nie został spełniony.

W lutym b.r. organizacje społeczeństwa obywatelskiego wraz z organizacjami pracodawców i przedsiębiorców wystosowały list otwarty do Prezesa Rady Ministrów apelujący o włączenie strony społecznej do kształtowania programu Krajowego Planu Odbudowy.

W końcu, w wyniku ustaleń między organizacjami społeczeństwa obywatelskiego a resortem funduszy i polityki regionalnej w drugiej połowie marca odbyły się wysłuchania publiczne w sprawie Krajowego Planu Odbudowy. W wielodniowym procesie udział wzięły liczne organizacje społeczeństwa obywatelskiego, organizacje samorządu terytorialnego, pracodawców i przedsiębiorców, a także aktywnych obywatelek i obywateli.

Uwagi przedstawione w ramach procesu konsultacji społecznych oraz przedstawione przez ponad 400 mówców zabierających głos podczas wysłuchań publicznych wskazały liczne wady i ułomności przygotowanego przez rząd projektu Krajowego Planu Odbudowy. Transkrypcje wysłuchań zostały przekazane do Ministerstwa Funduszy Polityki Regionalnej. Niestety ani partnerzy społeczni i gospodarczy, ani przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego nie otrzymali jakiejkolwiek informacji w jaki sposób propozycje zmian i uzupełnień są traktowane, oceniane, przyjmowane albo odrzucane. Nie wiemy więc, czy wysiłek i zaangażowanie tak wielu osób zostało wykorzystane, czy tylko stanowiło fasadę współpracy.

Zwracamy także uwagę, że przedstawiony przez rząd projekt KPO zawiera bardzo istotną lukę, która uniemożliwia merytoryczną ocenę skuteczności zaplanowanej interwencji, a co za tym idzie możliwości osiągnięcia celów zaplanowanych w KPO. Brakuje mianowicie rozdziału zawierającego analizę wpływu planowanych interwencji na realizację unijnego celu neutralności klimatycznej, wzmocnienia odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej, który jest jednym z obowiązkowych elementów KPO zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej.

Zdajemy sobie sprawę, że cele neutralności klimatycznej, redukcji emisji oraz cyfryzacji nie są łatwe do określenia mierzalnymi i wymaganymi rozporządzeniem wskaźnikami. Zasada nieczynienia znaczących szkód, uzgodniona 21 kwietnia br. na szczeblu politycznym również przez Polskę, wprowadzona została do europejskiego Prawa klimatycznego jest nową zasadą, której stosowania wszyscy musimy się nauczyć.

Dlatego apelujemy o pilne upublicznienie prac nad KPO i udostępnienie nowej wersji KPO przed przekazaniem jej do Komisji Europejskiej w celu zasugerowania ewentualnych uzupełnień i poprawek. W szczególności apelujemy o wspólne uzgodnienie sposobu wdrażania KPO, zapewnienia przejrzystości podejmowanych działań oraz monitorowania poziomu realizacji zaplanowanych celów.

Tylko w ten sposób możliwe będzie wywiązanie się przez Polskę z wymogu określanego w art. 18 ust. 4 lit q Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, który zobowiązuje stronę rządową do przeprowadzenia konsultacji KPO z władzami lokalnymi i regionalnymi, partnerami społecznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, organizacjami młodzieżowymi i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami oraz odzwierciedlenia w KPO, w jaki sposób konsultacje te wpłynęły na jego ostateczną treść.

My wszyscy - jednostki i organizacje samorządu, przedsiębiorcy i organizacje społeczeństwa obywatelskiego deklarujemy gotowość do współpracy z administracją rządową. Deklarujemy również, że w ramach podmiotowych i autonomicznych działań poszczególnych środowisk: społeczeństwa obywatelskiego, organizacji przedsiębiorców i struktur samorządowych podejmować będziemy, w wymiarze krajowym i europejskim, działania na rzecz Krajowego Planu Odbudowy i jego jak najlepszej, zgodnej ze społecznym interesem, realizacji.


Strona samorządowa:
Polskie Regiony, OPOS - Piotr Kuczera, Przewodniczący Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w imieniu Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych, Pomorze Zachodnie - Olgierd Geblewicz, Marszałek Województwa Zachodniopolskiego, Tak! Samorządy dla Polski - Jacek Karnowski Prezes Stowarzyszenia Samorządy dla Polski, Unia Metropolii Polskich - Tadeusz Truskolaski, Prezes Zarządu Unii Metropolii Polskich, Unia Miasteczek Polskich - Grzegorz Cichy, Prezes Zarządu Unii Miasteczek Polskich, Związek Miast Polskich - Zygmunt Frankiewicz, Prezes Związku Miast Polskich, Związek Powiatów Polskich - Andrzej Płonka, Prezes Zarządu Związku Powiatów Polskich, Związek Gmin Wiejskich RP - Krzysztof Iwaniuk, Przewodniczący Zarządu Związku Gmin Wiejskich RP

Strona przedsiębiorców:
Business Centre Club, Polska Rada Biznesu, Konfederacja Lewiatan, Pracodawcy Rzeczpospolitej Polskiej - Andrzej Malinowski, Prezydent Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej

Strona społeczeństwa obywatelskiego:
Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych (zrzeszająca ponad 150 członków, w tym ogólnopolskie federacje branżowe, federacje regionalne i lokalne), Koalicja Klimatyczna (zrzeszająca 27 organizacji środowiskowych i przyrodniczych), Instytut Zielonej Gospodarki, Polski Klub Ekologiczny, Polska Zielona Sieć, WWF, Fundacja Stocznia, Fundacja Batorego

 

oprac. MWwww.gdansk.plredakcja@gdansk.pl