PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE

Krajowy Plan Odbudowy. Duże polskie miasta „beneficjentami drugiej kategorii”?

Krajowy Plan Odbudowy. Duże polskie miasta „beneficjentami drugiej kategorii”?
Unia Metropolii Polskich nie zgadza się na wykluczenie największych polskich miast z dostępu do unijnej pomocy na zieloną transformację energetyczną. Podobnie krytycznie samorządowcy oceniają rządowe plany dotyczące miejskiego transportu nieemisyjnego. Takie wnioski płyną po serii wysłuchań publicznych poświęconych projektowi Krajowego Planu Odbudowy.
Przedstawiciele dużych polskich miast z Unii Metropolii Polskich krytycznie patrzą na niektóre rozwiązania znajdujące się w Krajowym Programie Odbudowy. Nz. prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, (po lewej) Tadeusz Truskolaski, prezydent Białegostoku
Przedstawiciele dużych polskich miast z Unii Metropolii Polskich krytycznie patrzą na niektóre rozwiązania znajdujące się w Krajowym Programie Odbudowy. Nz. prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, (obok po lewej) Tadeusz Truskolaski, prezydent Białegostoku
źródło:metropolie.pl


W poniedziałek, 29 marca, podczas którego odbywało się wysłuchanie publiczne dotyczące Krajowego Planu Odbudowy omawiano rozdział dotyczący zielonej energii i zmniejszeniu energochłonności. KPO to finansowy program stworzony przez rząd RP w celu odbudowy gospodarek krajów członkowskich po kryzysie związanym pandemią Covid-19. Jest on ściśle powiązany z europejskim tzw. Funduszem Odbudowy (Next Generation EU).


Polsce ze wszystkich źródeł ma przypaść ok. 136,4 mld euro dotacji i ok. 34,2 mld euro pożyczek. Największą częścią Funduszu Odbudowy jest Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Recovery and Resilience Facility – RRF). Żeby sięgnąć po te fundusze każde państwo musi przygotować swój Krajowy Plan Odbudowy (KPO). W Polsce tym procesem kieruje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR). KPO ma być przełożeniem tych pieniędzy na konkretne reformy, programy i inwestycje.



Jak wynika z treści KPO, w ramach komponentu „Zielona energia i zmniejszenie energochłonności” realizowane będą działania na rzecz poprawy jakości powietrza, poprawy warunków dla szerszego włączania wodoru i innych paliw alternatywnych do systemu, wsparcia procesu transformacji energetycznej oraz zrównoważonego wykorzystania środowiska naturalnego.

29 marca w imieniu Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza w wysłuchaniu uczestniczyła prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz.

To co dla Unii Metropolii Polskich jest najistotniejsze, to marginalizacja polskich dużych miast i ich obszarów metropolitalnych w całości KPO. Natomiast zupełnie nie jest dla nas zrozumiałe, dlaczego największe polskie miasta, metropolie i obszary funkcjonalne zostały praktycznie całkowicie pominięte w dofinansowaniu w tym właśnie komponencie

- mówiła Aleksandra Dulkiewicz, cytowana przez portal Unii Metropolii Polskich metropolie.pl.

Prezydent Gdańska zwróciła uwagę na bardzo istotną różnicę w dostępie do środków pomocowych UE dostępnych w ramach KPO, oraz tych dostępnych w innych mechanizmach finansowania.

Przypomnę, że różnica pomiędzy KPO, a innymi dostępnymi środkami z Unii Europejskiej jest taka, że w KPO nie ma wkładów własnych. Największe polskie miasta i ich obszary funkcjonalne odsyłane są zaś do innych programów europejskich, w których taki wkład własny jest już wymagany

- wskazywała prezydent Gdańska.

Dla Unii Metropolii Polskich takie postępowanie jest szczególnie niezrozumiałe w przypadku środków pomocowych, które mają być przeznaczone na zieloną transformację energetyczną. Zwłaszcza, że to mieszkańcy największych miast i ich obszarów metropolitalnych są najbardziej narażeni na negatywne skutki zmian klimatu spowodowane tym, że to w miastach właśnie odbywa się, największa produkcja i emisja gazów cieplarnianych.

Dlatego uważamy, że fundusze z tego komponentu KPO powinny być skierowane także do tych ośrodków

- podkreślała Prezydent Gdańska i zaapelowała o skorzystanie z doświadczeń społeczności lokalnych:

W ramach zarządzania KPO ma powstać siedem centralnych instytucji, które środki będą rozdzielać. Zupełnie niezrozumiałe jest, dlaczego rząd nie chce wykorzystać w tym zakresie potencjału, samorządów i organizacji pozarządowych, jak chociażby NGO-sy, czy organizacje pracodawców, które mają duże doświadczenie w rozdziale i wydatkowaniu tego rodzaju pomocy.

W uwagach szczegółowych prezydent Gdańska upomniała się też o fundusze na inne ważne, proekologiczne inwestycje: energetykę wiatrową lądową i morską; modernizację energetyczną budynków komunalnych oraz budowę wrót przeciwpowodziowych przy ujściu Martwej Wisły oraz Śmiałej Wisły, a także na finansowanie badań morza Bałtyckiego pod kątem zalegających na jego dnie chemicznych pozostałości po II Wojnie Światowej.

W ocenie Unii Metropolii Polskich niezasadne jest także ograniczenie dofinansowania w dla niskoemisyjnego transportu miejskiego wyłącznie do zakupu autobusów i pozbawienie takiego dofinansowania całkowicie miejskiego transportu szynowego.

Zapis wysłuchań publicznych - wypowiedź prezydent Gdańska od 43'40"



Temat ten pojawił się 30 marca, ostatniego dnia wysłuchań publicznych, kiedy omawiano rozdział KPO dotyczący zielonej i inteligentnej mobilność. Tu również samorządowcy krytycznie ocenili to, co znajduje się w rządowym planie. Nie przewidziano w nim bowiem środków na rozwój transportu szynowego w miastach (tramwaje czy metro). W ocenie Unii Metropolii Polskich mieszkańcy dużych miast i metropolii zostali w zapisach Krajowego Planu Odbudowy potraktowani jak beneficjenci drugiej kategorii.

Dzieje się tak dlatego, że my, jako duże miasta stawiamy (zgodnie z koncepcją Europejskiego Zielonego Ładu) w dużej mierze na transport szynowy, który jest jedyną i realną alternatywą dla transportu indywidualnego, a który w Krajowym Planie Odbudowy został z finansowania wykluczony

- mówił Michał Olszewski, wiceprezydent Warszawy, który w tym temacie reprezentował UMP.


Więcej na temat stanowiska samorządów w kwestii Krajowego Planu Odbudowy na stronie metropolie.pl.

 

oprac. MWwww.gdansk.plredakcja@gdansk.pl