Produkowany na potrzeby Berlina
Zdjęcie autorstwa Mariana “Rysia” Dobrzykowskiego z 1949 roku przedstawiające piętrowy autobus na Błędniku zna prawdopodobnie każdy miłośnik komunikacji miejskiej w Gdańsku. Piętrus ten to autobus Büssing D-38, który produkowany był w Niemczech przed i podczas II wojny światowej na potrzeby Berlina, gdzie pojazdy takie kursowały od 1938 roku.
W ostatnich miesiącach wojny po flotę komunikacji miejskiej sięgnął Wehrmacht. Prawdopodobnie właśnie z wojskiem trzy takie autobusy trafiły do Gdańska - a przynajmniej tyle egzemplarzy, po gruntownym remoncie w warsztatach Międzykomunalnych Zakładów Komunikacyjnych Gdańsk-Gdynia (od 1949 roku Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Gdańsk-Gdynia), zasiliło powojenną flotę autobusową.
Powrót Solarisa. Prezentacja nowych autobusów elektrycznych
Piętrowa “SKM-emka”
Na fotografii z Błędnika na burcie górnego pokładu pojazdu odcyfrować można treść reklamy zakładów szklarskich braci Thom z Gdyni. I nic dziwnego, że gdyńska firma wykupiła przestrzeń reklamowa, bowiem zanim w 1953 roku regularne kursy rozpoczęła dzisiejsza SKM Trójmiasto, piętrusy obsługiwały przede wszystkim trasę Gdańsk - Gdynia, czyli linię “A”.
Później przesunięto je na linie lokalne. W Gdańsku łączyły centrum ze starym Chełmem, Suchaninem, czy Brętowem. W Gdyni zaś dowoziły robotników do stoczni i portu (m.in. linia 105).
Kres eksploatacji Büssingów D-38 w Gdańsku nastąpił z początkiem lat 60-tych. Zniknęły bez śladu.
Kierowca Roku GAiT 2026. Kto najlepiej prowadzi autobus w Gdańsku?
Autobus po obu stronach muru
Berliński tabor autobusowy tak jak miasto, które obsługiwał, został podzielony i piętrusy kursowały po obu stronach muru.
Podobnie jak Gdańskie Autobusy i Tramwaje, Berlińskie Zakłady Komunikacyjne (BVG, Berliner Verkehrsbetriebe) starały się zachować dla potomnych choć część wycofywanego, zabytkowego taboru. I tak do dziś ostał się jedyny Büssing D-38 - o numerze bocznym 307, który ma za sobą bogatą historię.
Dzisiejszy unikat po raz pierwszy wyjechał na miasto w 1939 roku, woził pasażerów do ostatecznego wycofania serii w 1958 roku, a następnie zasilił historyczną kolekcję. Wówczas przywrócono mu pierwotne kremowo - żółte malowanie z autentycznymi tablicami kierunkowymi linii A16 (Breitenbachplatz) i oryginalnymi emaliowanymi reklamami znanej wytwórni obuwia.
Büssing D-38 w berlińskim muzeum
BVG co roku organizowało dzień otwarty, zapraszając fanów zabytkowych pojazdów do hal, w których były przechowywane.
- Ta tradycja niestety od kilku lat nie może być kontynuowana z powodu złego stanu technicznego hal - mówi dr Tiziana Zugaro z Niemieckiego Muzeum Techniki w Berlinie, które przejęło zabytkową flotę od BVG razem z obiektem, w którym jest przechowywana. - Tak często jak się da, pokazujemy eksponaty z tej kolekcji na naszej wystawie stałej, na wystawach czasowych i podczas wydarzeń.
BVG przekazało pod skrzydła muzeum zabytkową flotę, ale wciąż posiada wiele historycznych zdjęć. Po kontakcie z archiwum BVG, nie tylko otrzymaliśmy zdjęcie sylwetki ostatniego ocalałego modelu Büssing D-38, ale jeszcze zdjęcia innych egzemplarzy piętrusa.
Zdjęcia wnętrza autobusu Büssing D-38 powstały w 1949 roku, w jednym z pierwszych wyremontowanych po zniszczeniach wojennych egzemplarzy.
Źródła informacji: www.berliner-verkehrsseiten.de; www.zkmgdynia.pl; berlin.museum-digital.de