Pierwsi odbiorcy miejskiego prądu
Port Czystej Energii to działająca od 10 miesięcy miejska elektrociepłownia, pozyskująca energię cieplną i elektryczną w procesie spalania niepodlegających recyklingowi odpadów. Wytwarzane ciepło już od początku działalności Portu ogrzewa część miasta, natomiast produkowana energia elektryczna sprzedawana była do tej pory do ogólnopolskiej sieci.
Dzięki podpisanej właśnie umowie między siostrzanymi spółkami miejskimi: Portem Czystej Energii oraz Gdańskimi Autobusami i Tramwajami, gdański prąd zostanie wykorzystany bezpośrednio w gdańskiej firmie komunikacyjnej. O pierwszej w Polsce współpracy energetycznej w formule in-house poinformowano na konferencji prasowej w Urzędzie Miejskim, w piątek 2 stycznia.
- Jesteśmy w stanie produkować w Porcie Czystej Energii około 30 tys. megawatogodzin prądu. I chcemy, żeby ten prąd służył mieszkańcom Gdańska w atrakcyjnej cenie, lepszej niż u innych dostawców. Około 75 proc. zapotrzebowania na energię dla tramwajów poruszających się po mieście będzie pochodziło dzięki podpisanej umowie właśnie z Portu Czystej Energii - powiedziała prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz.
Jak uzupełniła prezydent, prąd z PCE dostarczany będzie również do sąsiadującego z elektrociepłownią Zakładu Utylizacyjnego w Szadółkach, miejskiej spółki Gdańska Agencja Rozwoju Gospodarczego oraz do dwóch placówek edukacyjnych przy ul. Lawendowe Wzgórze - Szkoły Podstawowej nr 6 i Przedszkola nr 68.
Szacuje się, że w 2026 roku Port Czystej Energii dostarczy miejskim jednostkom około 30 tys. MWh energii elektrycznej.
Duży potencjał wytwórczy
Marta Szabłowska, wiceprezes Portu Czystej Energii zauważyła, że odpady komunalne, zastępując węgiel, stają się nowym źródłem energii o dużym potencjale wytwórczym.
500 ton dziennie. Po co nam Port Czystej Energii?
- W ciągu 10 pierwszych miesięcy funkcjonowania PCE udało nam się wytworzyć blisko 80 tysięcy megawatogodzin energii elektrycznej i ponad 492 tysiące gigadżuli ciepła - mówiła Marta Szabłowska. - Mam nadzieję, że rok 2026 będzie pierwszym rokiem, w którym właśnie w modelu dostawy w trybie in-house, uda nam się jak najwięcej energii wytwarzanej z tego niezwykłego paliwa, jakim są odpady, dostarczyć do naszych największych i najistotniejszych podmiotów, takich jak właśnie GAiT czy jednostki edukacyjno-oświatowe.
Tramwaje jeszcze bardziej eko
Gdańskie autobusy i tramwaje co roku zużywają około 35 000 MW energii elektrycznej. W 2026 roku trzy czwarte tej energii będzie pochodziło z PCE.
- Co istotne, będzie to energia ekologiczna. Bo pamiętajmy, że mimo iż zasilamy nasze tramwaje prądem elektrycznym, do tej pory ten prąd pochodził ze źródła nieodnawialnego. Tym razem mamy energię ekologiczną i zieloną - powiedział Maciej Lisicki, prezes Gdańskich Autobusów i Tramwajów. - Ta energia jest też tańsza o prawie 10 proc. od tej, którą kupujemy na rynku. Nasza spółka w przyszłym roku zaoszczędzi około 1 miliona złotych, co się też przełoży na wydatki miasta. O tyle będzie mniejsza rekompensata i o tyle będą mniejsze wydatki bieżące, co z punktu widzenia budżetu miasta jest bardzo istotne.
GAiT będzie kupował prąd z PCE w preferencyjnej cenie 430 zł/MWh zamiast rynkowych 469,60 zł/MWh.
Gdański Klaster Energii. Miasto i Politechnika Gdańska łączą siły
Mniej prądu, mniej emisji CO2
O powołaniu do życia w 2025 roku Gdańskiego Klastra Energii przypomniał Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska.
- To platforma współpracy miejskich spółek i instytucji w celu lepszego realizowania celów energetycznych i ekologicznych. Port Czystej Energii, jako partner klastra, realizuje cele nie tylko odpadowe i energetyczne, ale również ekologiczne. W ramach swojej działalności zredukowaliśmy ponad 52 tys. ton emisji CO2 - tłumaczył dyrektor. - W ramach działania całego klastra chcemy też rozwijać strategiczne instalacje odnawialnych źródeł energii. Startowaliśmy w roku 2022 z trzema takimi instalacjami. Obecnie funkcjonuje w mieście ich już 36, natomiast naszym celem strategicznym jest, by w roku 2030 powstało ich 100.
Jak dodał Piotr Kryszewski, celem jest nie tylko zmniejszenie emisji CO2, ale i zapotrzebowania na prąd, gdyż najtańsza energia to jest ta niewyprodukowana i niezużyta. Przez ostanie 3 lata udało się w mieście zredukować zapotrzebowanie na energię elektryczną o 12 proc.
W planach klastra na rok 2026 jest rozwój spółdzielni energetycznych i „wysp energetycznych”, które mają powstać na obszarach Szadółek, Oczyszczalni „Wschód” oraz Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego. Celem tych działań jest zwiększenie wykorzystania zielonej energii, ograniczenie zużycia i emisji oraz stworzenie bardziej ekologicznego i samowystarczalnego miasta.