Tumbo Pomaga i już od 20 lat wspiera dzieci w żałobie

- Cóż z tego, że wysłucham dziecko w gabinecie, jeśli ono wróci do domu, gdzie nie można wspominać zmarłego, jeśli wróci do przedszkola, w którym nikt nie będzie umiał z nim o żałobie rozmawiać. Z takich doświadczeń zrodził się Tumbo Pomaga - powiedziała Agnieszka Paczkowska, prezes Fundacji Hospicyjnej podczas gali 20-lecia programu, który systemowo wspiera dzieci w żałobie i ich otoczenie.
20.11.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl

“Towarzyszę między życiem a śmiercią”. Wolontariuszka o pracy w hospicjum

Tumbo Pomaga - ale jak?

Fundacja Hospicyjna wie, że dzieci radzą sobie same tylko w bajkach, dlatego odrębnym programem pomocy objęło te, które muszą zmierzyć się ze śmiercią rodzica. Program Tumbo Pomaga wspiera dzieci, ale też osoby w ich otoczeniu - rodziców, nauczycieli, czy rówieśników -  bez których uważności trudno im przeżywać żałobę. 

W czwartek, 19 listopada, w 20. rocznicę powstania inicjatywy, odbyła się jubileuszowa gala. Pod znakiem pomarańczowego słonika Tumbo spotykali się twórcy i kontynuatorzy programu, przedstawiciele wspierających go instytucji i wolontariusze.

Słoń nie bez przyczyny jest “twarzą” programu - to wyjątkowe zwierzę, które potrafi przeżywać żałobę i pamięta, kogo straciło. Jest pomarańczowy, ponieważ pomarańcz to barwa nadziei, o czym co roku przypomina w szkołach i przedszkolach Dzień Tumbo (najbliższy odbędzie się w poniedziałek, 23 listopada). Dzieci w geście solidarności z przeżywającymi żałobę rówieśnikami przychodzą tego dnia na zajęcia w pomarańczowych koszulkach, czy bluzach, a społeczność szkolna organizuje kwestę na rzecz Funduszu dzieci osieroconych Tumbo Pomaga.

 

Dzień Tumbo w ponad stu gdańskich szkołach. Rozmowy o żałobie i trudnych emocjach

Zanim dostrzegłam 

O genezie Tumbo Pomaga mówiły dwie prezeski Fundacji Hospicyjnej (była i obecna), które obie od początku współtworzyły program.

Dr Agnieszka Paczkowska, prezeska Fundacji Hospicyjnej, a wówczas - psycholożka w hospicjum, zaczęła od osobistego wyznania: - Blisko 20 lat temu napisałam artykuł pod tytułem “Kiedy dziecku umiera ktoś bliski. Z notatek hospicyjnego psychologa”. Dziś uderzyło mnie w tekście jedno zdanie “Początkowo ten temat jakby dla mnie nie istniał. Musiało upłynąć trochę czasu, zanim dostrzegłam potrzeby dzieci” - mówiła Agnieszka Paczkowska. - Widziałam, ile kosztuje choroba i pożegnanie z bliskim, a mimo to dzieci gdzieś były ciągle na drugim planie. Kiedy zostałam mamą, mój świat się powiększył i zaczęłam dostrzegać dzieci. Zaczęłam dostrzegać, że często te dzieci są jakby podwójnie osierocone. Najpierw przez kogoś bliskiego, a potem przez samotność w przeżywaniu własnej żałoby. Są niejako osierocone przez dorosłych, którzy zajęci są własnym bólem. I przez milczenie, często przez dobre intencje, które powodują, że czasem dzieciom są odbierane prawa: prawo do wiedzy, do pytań, do łez. 

kobieta mówi do mikrofonu
Dr Agnieszka Paczkowska, prezeska Fundacji Hospicyjnej
Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl

Agnieszka Paczkowska podkreśliła, że nie wystarczy wiedzieć, że dziecko jest w żałobie: - Trzeba jeszcze umieć zobaczyć, jak dziecko ją przeżywa. Zrozumiałam, że nie możemy ograniczać się tylko do gabinetu psychologicznego. Cóż z tego, że ja wysłucham dziecko, jeśli ono wróci do domu, gdzie nie można wspominać zmarłego, jeśli wróci do przedszkola, czy szkoły, w którym nikt nie będzie umiał z nim o tym wszystkim rozmawiać. Z takich doświadczeń zrodził się Tumbo Pomaga.

Prezeska Fundacji Hospicyjnej podkreśliła też, że bez zaangażowania partnerów programu - merytorycznych i finansowych, koordynatorów w szkołach i przedszkolach (nauczycieli, psychologów, pedagogów) rozwój i utrzymanie programu nie byłoby możliwe: - Bardzo dziękuję, że przez te 20 lat byliście z nami i pomagaliście nam w pomaganiu dzieciom osieroconym.

kobieta na scenie przy mikrofonie, w ręku trzyma książkę dla dzieci pt. Trzecie życzenie Tumbo
Alicja Stolarczyk, była prezeska Fundacji Hospicyjnej, współtwórczyni programu Tumbo Pomaga
Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl

Od strony, poprzez Dzień Tumbo, po literaturę

Kiedy Tumbo Pomaga, Fundacją Hospicyjną kierowała Alicja Stolarczyk, która przypomniała podczas gali, że strona internetowa programu bazowała na treściach brytyjskiej kampanii skierowanej do dzieci w żałobie - Winston`s wish. 

- Na tej podstawie stworzyliśmy własną stronę internetową, na której były elementy trochę zaczerpnięte z tamtego portalu, a trochę nasze własne pomysły. Później zastanawialiśmy się, jak dotrzeć do ludzi z informacją, że strona istnieje. Zaczęliśmy organizować konferencje, najpierw dla hospicjów, a później dla nauczycieli z całej Polski - wspominała Alicja Stolarczyk. - Kiedy ruszyliśmy z warsztatami dla nauczycieli, pojawił się pomysł na słonika Tumbo w szkołach, żeby był taki dzień, kiedy możemy mówić szeroko do dzieci o żałobie, także by w pewien sposób przygotować je na taką sytuację. I tak samo, przygotować nauczycieli, żeby umieli rozmawiać z rodzicami i uczniami : jakie pytania zadawać, jakich nie zadawać, jakich rad nie udzielać? A później była nasza ostatnia kampania na temat żałoby dzieci, że radzą sobie same tylko w bajkach i też przy pomocy czytania bajek i warsztatów staramy się docierać do szkół, wprowadzać najmłodszych w wiedzę na ten temat.

aktor stoi na scenie, czyta, za nim ekran z kolażem
Fragment książki dla nastolatków poświęconej stracie rodzica, wydanej w ramach Tumbo Pomaga, przeczytał Mirosław Baka
Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl

Książki o żałobie dzieci

Dziś w internetowej księgarni Tumbo Pomaga kupić można całą serię opowiadań terapeutycznych dla dzieci przeżywających utratę bliskiej osoby. Jest też książka dla nastolatków “od Ż do A... żałoba, Życie i JA. Notes dla nastolatków” Katarzyny Jackowskiej-Enemuo, ilustrowana przez Maję Warzechę-Jelonek. Fragment książki przeczytał Mirosław Baka. 

Podczas gali wyróżniono osoby i instytucje wspierające rozwój Tumbo Pomaga, podkreślając, że jest ich dużo, dużo więcej. 

Grzegorz Kryger, Pomorski Kurator Oświaty, otrzymał podziękowania za wsparcie wyjścia Tumbo Pomaga z lokalnej gdańskiej strefy placówek edukacyjnych w ogólnopolską.

- Szkoła nie jest od tego, żebyśmy patrzyli na wszystko przez różowe okulary, a dla nauczycieli w kontekście Tumbo Pomaga myślę, że ważne jest zrozumienie, że nie jesteśmy specjalistami od wszystkiego. Że jest taki moment, kiedy jako nauczyciel mogę zrobić krok wstecz i powiedzieć: "Zapraszam, żebyście pomogli mi porozmawiać z moimi podopiecznymi o tych najtrudniejszych tematach" - powiedział Grzegorz Kryger odbierając podziękowania.

Miasto Gdańsk otrzymało podziękowania za dofinansowanie inicjatyw w ramach Tumbo Pomaga, w tym za nieustanne wsparcie opieki psychologicznej dla dzieci i młodzieży dotkniętej żałobą oraz ich opiekunów.

Dyplom odebrała Monika Chabior, zastępczyni prezydenta Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania: - Cała ta historia Tumbo w Gdańsku jest o mądrej społeczności, która nie myśli wyimkowo, nie myśli przyczynkowo, tylko stara się tworzyć pewien świat, który jest czuły, który jest wrażliwy, który stara się członków i członkinie swojej społeczności otulać i zastanawiać się do kogo jeszcze nie docieramy.

Fundacja LPP została wyróżniona jako pierwszy z partnerów finansowych, który wsparł Tumbo Pomaga i wspiera bez przerwy do dziś. Pamiątkową grafikę odebrała Patrycja Zbytniewska, prezeska Fundacji LPP. Podziękowania na scenie odebrał też zespół Fundacji Hospicyjnej.

wymienione osoby na scenie, trzymają dyplomy
Między Agnieszką Paczkowską a Alicją Stolarczyk, od lewej: wiceprezydentka Gdańska Monika Chabior, Pomorski Kurator Oświaty Grzegorz Kryger oraz prezeska Fundacji LPP Patrycja Zbytniewska
Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl

Ostatnim oficjalnym punktem programu była debata o wspieraniu dzieci w żałobie - rozmowa o potrzebach dzieci doświadczających straty oraz o tym, jak mądrze i uważnie towarzyszyć im w żałobie. Rozmowę poprowadziła Anna Janowicz z Fundacji Hospicyjnej.

wymieniona grupa ludzi siedzi na scenie ,rozmawiają
Od lewej: Anna Janowicz (Fundacja Hospicyjna), Dastin Suski (Fundacja Fosa), Krzysztof Potrykus (odbiorca programu Tumbo Pomaga), Agnieszka Paczkowska (Fundacja Hospicyjna), Patrycja Zbytniewska (Fundacja LPP), Ewa Leyk-Latowska (Zespół Szkół Sportowych i Mistrzostwa Sportowego), Agnieszka Janiak (UMK Toruń)
Grzegorz Mehring/ www.gdansk.pl

Galę uświetniły występ muzyczny Joanny Kondrat z zespołem, a poprowadziła ją Tatiana Slowi, dziennikarka Radia Gdańsk.

Strona internetowa Tumbo Pomaga

TV

Sportowy Gdańsk: Wybrzeże znów gra w Europie