W czwartek, 17 września, o godzinie 10:00 na Cmentarzu Łostowickim w Gdańsku przy pomniku „Golgoty Wschodu” odbędą się uroczystości z okazji obchodów Dnia Sybiraka w 87. rocznicę agresji sowieckiej na Polskę.
Uroczystość poprowadzą pedagodzy i uczniowie z VII Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Wybickiego w Gdańsku. W programie ujęto odegranie hymnu państwowego RP przez Orkiestrę Morskiego Oddziału Straży Granicznej, odśpiewanie Hymnu Sybiraków, wystąpienia oficjalne oraz program poetycki w wykonaniu młodzieży szkolnej. Zwieńczeniem wydarzenia będą: modlitwa za zmarłych odprawiona przez ks. infułata Henryka Kilaczyńskiego – kapelana Koła Gdańskiego Związku Sybiraków, apel pamięci ora złożenie kwiatów pod pomnikiem.
Dodatkowo msza święta w intencji ofiar masowych zsyłek na Sybir w latach 1940–1956, Zbrodni Katyńskiej, a także żyjących i zmarłych członków Związku Sybiraków, Rodziny Katyńskiej oraz żołnierzy i twórców Polskiego Państwa Podziemnego zostanie odprawiona w niedzielę, 20 września, o godzinie 12:00 w Bazylice Mariackiej (przy ul. Podkramarskiej 5) w Gdańsku.
Uroczystość organizują Prezydent Gdańska wraz ze Związkiem Sybiraków Oddziałem Wojewódzkim w Gdańsku oraz Rodziną Katyńską w Gdańsku.
„Weiser Dawidek” w Operze Bałtyckiej. Twórcy odkrywają karty
Program uroczystości:
- godzina 9:45 - spotkanie przy pomniku „Golgoty Wschodu”
- godzina 10:00 – przywitanie zebranych
- odegranie hymnu państwowego Rzeczypospolitej Polskiej przez Orkiestrę Morskiego Oddziału Straży Granicznej
- odegranie hymnu sybirackiego przez Orkiestrę Morskiego Oddziału Straży Granicznej
- wystąpienia oficjalne
- program poetycki przygotowany przez młodzież szkolną z VII Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Wybickiego, Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 7 w Gdańsku
- modlitwa za zmarłych | kapelan Koła Gdańskiego Związku Sybiraków ks. infułat Henryk Kilaczyński
- apel pamięci
- złożenie wieńców i wiązanek kwiatów pod pomnikiem
- zakończenie uroczystości
Historia i pamięć
17 września 1939 tocząca ciężkie walki obronne z niemiecką agresją Polska, została zaatakowana od wschodu przez Związek Sowiecki. Wspólna wojna przeciwko Polsce była wynikiem tajnego porozumienia sowiecko-niemieckiego w ramach Paktu Ribbentrop – Mołotow. Najeźdźcy podzielili między siebie strefy okupacyjne.
Polacy zamieszkujący wschodnie województwa Rzeczpospolitej po 17 września 1939 roku znaleźli się pod okupacją sowiecką i bardzo szybko stali się ofiarami terroru. Żołnierze polscy uznani zostali za więźniów i zamknięci w obozach. Na ponad 21 tysiącach oficerów dokonano zbrodni wojennej. Polska ludność cywilna z kolei w dużej liczbie została zesłana na wschód ZSRR. Wiele osób z powodu złych warunków, a także chorób i ciężkiej pracy straciło życie, czego symbolem stała się zbrodnia katyńska. Jeszcze innych wysiedlano na masową skalę. Historycy do dzisiaj mają kłopot z ustaleniem, jak duża liczba osób wywieziona została na Sybir. Mowa jest o 900 tysiącach, 1,6 miliona, a nawet 1 875 000 osób. Śmiertelność była wysoka, sięgała od 15 do 30 procent.
Warto podkreślić, że słowo Sybir w polskiej tradycji oznacza nie tylko obszar Syberii, ale wszystkich wschodnich i północnych kresów Rosji, dokąd wywożono zesłańców – m.in. tereny za kołem podbiegunowym.
Światowy Dzień Sybiraka został ustanowiony w 1991 roku. Najważniejsze w tym dniu jest przypominanie prawdziwych losów zesłańców i spisywanie ich od żyjących osób, aby nie uległy zapomnieniu. Uroczystość z okazji obchodów Dnia Sybiraka to coraz już bardziej unikatowa szansa na kontakt z cennymi wspomnieniami kombatantów.
