Pieniądze wyrzucone w gorzej niż błoto
Gdańszczanie spłukują rocznie do toalety minimum 1 milion 750 tysięcy złotych. To koszt utylizacji wyciągniętych z kanalizacji przez pracowników miejskiej spółki Gdańskie Wodociągi odpadów (1,5 mln w 2025 r.) oraz pracy ludzi i logistyki (250 tys. w 2025 r. i już ponad 300 tys. w br.).
– Do tego dochodzą wydatki na naprawy pomp, materiały oraz wymianę zbyt szybko wyeksploatowanych elementów systemu ściekowego – mówi Danuta Jarzembowska, wiceprezes Gdańskich Wodociągów.
To pieniądze wyrzucone gorzej niż w przysłowiowe błoto, bo wiadomo, co przede wszystkim trafia do toalety i kanalizacji. Miasto mogłoby te środki wydać na inne potrzeby Gdańszczan.
– W 2025 roku usunęliśmy w Gdańsku 1031 zatorów na sieci kanalizacji sanitarnej i podjęliśmy 1820 interwencji polegających na odblokowaniu wirników pomp. 3214 ton – tyle odpadów w zeszłym roku przekazano do utylizacji. Odpadów, które nigdy nie powinny się tam znaleźć – dodaje Danuta Jarzębowska.
Aby temu przeciwdziałać, Gdańskie Wodociągi rozpoczęły 19 listopada kampanię edukacyjną „Festiwal Kina Podziemnego”, o czym pisaliśmy w artykule „Festiwal Kina Podziemnego” w Światowy Dzień Toalet. Kampania Gdańskich Wodociągów”, a także zorganizowały w piątek, 20 listopada konferencję prasową poświęcona temu problemowi.
Toaleta to nie kosz na śmieci
– To, co trafia do naszych toalet i zlewów, nie znika bez śladu. Każdego dnia mieszkańcy swoimi wyborami wpływają na funkcjonowanie systemu kanalizacyjnego, a tym samym na koszty i jakość usług komunalnych – mówi Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska.
Co zatem jest największym wrogiem kanalizacji?
– Przede wszystkim mokra chusteczka, która co do zasady miała być używana wyłącznie w sytuacjach podróży czy jakichś nadzwyczajnych, a dzisiaj staje się takim elementem, który używamy na co dzień i niestety ona bardzo często trafia do kanalizacji, blokując nam zarówno pompy, jak i tworząc zatory – wyjaśnia Robert Fennig, prezes Gdańskich Wodociągów. – Kilka mokrych chusteczek potrafi zatrzymać nawet najmocniejszą pompę w przepompowni, a czasem zatrzymać kanalizację już w budynku u mieszkańców. Ich miejscem jest kosz na odpady resztkowe.
Dotyczy to także często tzw. „nawilżanego papieru toaletowego”, który może zawierać włókna syntetyczne nierozkładające się w wodzie.
Jak poprawnie utylizować leki? Czyste Miasto Gdańsk przypomina zasady
Kolejny groźny odpad to patyczki higieniczne.
– Wydaje się, że to bardzo drobna rzecz, natomiast jeżeli dostanie się do oczyszczalni, to często pozostaje w reaktorach biologicznych tak długo, jak żyje cała oczyszczalnia, bo dopiero opróżnienie reaktora powoduje, że możemy je wyciągnąć – dodaje prezes spółki.
Pozostałe niewłaściwe odpady trafiające do toalet to resztki wypłukane z narzędzi po domowych remontach, leki z domowej apteczki oraz tłuszcze.
Jak wyjaśnili na konferencji prezes Fennig i dyrektor Kryszewski, zużyty olej po smażeniu powinno zlać się do słoika lub butelki i wyrzucić do pojemnika na odpady zmieszane lub oddać do PSZOK-u (Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych).
Co straszy w ZUT? Powróciły „Widma Odpadów”
Walka trwa codziennie
Pracownicy Gdańskich Wodociągów toczą codzienną walkę o utrzymanie systemu kanalizacyjnego, na który składają się 1140 km rur i kolektorów oraz 154 przepompownie ścieków pracujące w trybie ciągłym, przez całą dobę.
Ekipy każdego dnia wyruszają w teren i kontrolują przepustowość rur. Do dyspozycji mają dwa samochody inspekcyjne z kamerą telewizyjną do monitorowania stanu sieci. Kamera zamontowana jest na małym pojeździe przypominającym księżycowy łazik, który zapuszcza się w odmęty rur w poszukiwaniu zatorów. Do rur o mniejszej średnicy wpuszczane są same kamery na kablu.
ZOBACZCIE PODRÓŻ POJAZDU Z KAMERĄ PRZEZ RURY KANALIZACYJNE
Natomiast do czyszczenia sieci wykorzystywany jest trzyfunkcyjny wóz ciśnieniowy (WUKO).
– Pierwsza funkcja to wysokociśnieniowe czyszczenie kanalizacji. Druga to odsysanie tego wszystkiego, co wyczyścimy. A trzecia funkcja jest może najbardziej ciekawa, bo też jak najbardziej ekologiczna – opowiada Robert Fennig. - My do czyszczenia oczywiście potrzebujemy wody. Ale nie pobieramy do tego celu wody wysokojakościowej do picia z wodociągów, tylko odzyskujemy wodę z kanalizacji. Odzyskując tę wodę ze ścieków ponownie ją zawracamy do czyszczenia.
Gdańskie Wodociągi odpowiedzialne są zarówno za zaopatrzenie w wodę jak i odbiór ścieków na terenie Gdańska oraz wybranych gmin ościennych, obsługując ponad pół miliona mieszkańców.