Cenne dzieła natury
W Biesiekierzu stoi pomnik Ziemniaka, w koreańskim Namhae - Czosnku, a w Durant w Oklahomie jest rzeźba fistaszka. W Gdańsku natomiast pomnikiem jest grzyb, a właściwie jego stanowisko. Ale to całkiem inna historia, bo to pomnik przyrody.
W przeciwieństwie do wcześniej wymienionych, pomniki przyrody to nie dzieła artystów lecz szczególnie cenne, prawnie chronione dzieła natury, zarówno ożywionej, jak i nieożywionej. Wyróżniają się walorami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi, historycznymi lub krajobrazowymi. Cechują je imponujące rozmiary, wiek, czy unikalne cechy. Spośród 196 gdańskich pomników przyrody tylko 11 zalicza się do tych nieożywionych - to głazy narzutowe, które przywędrowały do nas ze Skandynawii wraz z lądolodem podczas pomorskiej fazy zlodowacenia bałtyckiego.
Nie tylko drzewa. W Gdańsku mamy imponujące pomniki przyrody
Reszta to organizmy żywe: ponad 200 drzew (ponad, gdyż oprócz pomników pojedynczych są też aleje i grupy drzew) oraz jeden tzw. powierzchniowy, czyli stanowisko rzadkiego grzyba - borowikowca tęgoskórowego (podgrzybka tęgoskórowego), oznakowane jako pomnik przyrody nr 1077. Mapę z lokalizacją wszystkich pomników przyrody znajdziemy na stronie Zielony Gdańsk – Ekologia.
Zagrożony wyginięciem
Za pomniki przyrody odpowiedzialny jest w Gdańsku Wydział Ekologii i Energetyki w Urzędzie Miejskim, który pielęgnuje pomnikowe drzewa i dba, by nie zostały uszkodzone głazy oraz przyjmuje od mieszkańców i instytucji kandydatów na nowe pomniki. Jeśli spełniają wymogi, poddawane są pod głosowanie podczas sesji Rady Miasta Gdańska.
Stare drzewa, ale zadbane. Miasto pielęgnuje pomniki przyrody
- Stanowisko Xerocomus parasiticus czyli borowikowca tęgoskórowego, dawniej znanego pod nazwą podgrzybek pasożytniczy, jest pomnikiem przyrody ze względu na swoją rzadkość - tłumaczy Michał Lamczyk, główny specjalista w Referacie Przyrody i Rolnictwa WEiE. - W Polsce do 2020 r. w literaturze mykologicznej podano jego występowanie na około 150 stanowiskach. W opracowaniu „Czerwona lista roślin i grzybów Polski” jest umieszczony w grupie gatunków rzadkich (kategoria zagrożenia R). Znajduje się na czerwonych listach gatunków zagrożonych także w Belgii, Danii, Słowacji, Litwie i Niemczech.
Lasy Oliwskie to jego dom
Borowikowiec tęgoskórowy został odkryty przez pracowników Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego i zgłoszony do WEiE przez tę instytucję. Jak informuje nas Dariusz Ożarowski, główny specjalista ds. ochrony środowiska w TPK, stanowisko zostało odnalezione w 1990 roku na krawędzi leśnego torfowiska na granicy obecnych wydzieleń leśnych 123g (dawniej 123h) i 130d w leśnictwie Matemblewo, a powołane pomnikiem przyrody w grudniu 1998 roku. Tutejszy drzewostan tworzy sosna pospolita, introdukowany świerk pospolity, brzoza brodawkowata oraz buk pospolity. Borowikowiec tęgoskórowy występuje na terenie całego kraju, najczęściej jednak odnajdywany jest na południu Polski, tym bardziej więc jego obecność w Lasach Oliwskich może zaskakiwać.
Zwierzęta w mieście – czy i jak dokarmiać zimą żyjące w Gdańsku ptaki. ROZMOWA
Nazwa podgrzybek pasożytniczy świadczy o tym, że rośnie on jako mykopasożyt na owocnikach innych grzybów - tęgoskóra cytrynowego (pospolitego) - to najczęstszy gospodarz borowikowca, a także tęgoskóra brodawkowanego. Tęgoskór cytrynowy występuje gromadnie w widnych borach i lasach mieszanych: przy drogach, w przesiekach, na leśnych polanach. Na owocniku jednego tęgoskóra pospolitego wyrasta kolonia 2-4 borowikowców. I to właśnie w jego towarzystwie, od lipca do połowy października, możemy spotkać jedyny gdański powierzchniowy pomnik przyrody.
