• Start
  • Wiadomości
  • Gdańsk pamięta. Obchody rocznic: wydarzeń grudniowych 1970 i stanu wojennego w 1981 r. 

Gdańsk pamięta. Obchody rocznic: wydarzeń grudniowych 1970 i stanu wojennego w 1981 r. 

Gdańsk pamięta - to cykl wydarzeń upamiętniających dwa tragiczne polskie Grudnie. 52 lata temu - 16 grudnia 1970 roku - władza brutalnie stłumiła robotnicze protesty. W Gdańsku padli zabici, wiele osób zostało rannych. Protesty objęły całe Wybrzeże. 41 lat temu - 13 grudnia 1981 roku - komunistyczna władza odebrała obywatelom ich prawa wprowadzając stan wojenny. 
( 09.12.2022 )
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Co roku jednym z głównych wydarzeń obchodów dwóch grudniowych rocznic są uroczystości u stóp Pomnika Poległych Stoczniowców.
Co roku jednym z głównych wydarzeń obchodów dwóch grudniowych rocznic są uroczystości u stóp Pomnika Poległych Stoczniowców.
Grzegorz Mehring/Archiwum ECS

Co zaplanowano w ramach obchodów rocznic?

Prawa człowieka będą tematem konferencji w Europejskim Centrum Solidarności, zorganizowanej 10 grudnia, w dniu przyjęcia przez ONZ Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka.
 
W ramach obchodów dwóch grudniowych rocznic zaplanowano wystawy, spacery subiektywne po wystawie stałej ECS ze świadkami historii, rozmowy z internowanymi w grudniu 1981, koncert muzyki poważnej, Maraton Pisania Listów Amnesty International, spotkanie z Igorem Rakowskim-Kłosem, autorem książki „Dzień przed. Czym żyliśmy 12 grudnia 1981”.
 
Zostaną także wręczone Medale Wdzięczności i ukaże się jubileuszowa gazeta. 

Grudzień 1970 - to już 51. rocznica. Co tak naprawdę wtedy wydarzyło się na ulicach Gdańska

Organizatorami obchodów są: Miasto Gdańsk, samorząd województwa pomorskiego i Europejskie Centrum Solidarności.
 

Program obchodów 52. rocznicy Grudnia'70 oraz 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego:

 

10/12/2022 – 31/01/2023
 
  • ULICE STANU WOJENNEGO - wystawa fotografii/ pl. Solidarności/ wstęp wolny - 28 fotografii ze stanu wojennego łączy w sobie ekspresję, dynamizm i atmosferę wojennej grozy, która zapanowała na ulicach polskich miast po 13 grudnia 1981 roku. Fotografie autorstwa m.in. Tadeusza Kłapyty, Janusza Bałandy Rydzewskiego, Krzysztofa Jakubowskiego czy Stanisława Składanowskiego pochodzą ze zbiorów Europejskiego Centrum Solidarności
 
10/12/2022
 
godz. 11.00, 12.30, 14.00
 
  • SPACERY PO WYSTAWIE Z INTERNOWANYMI W STANIE WOJENNYM - wystawa stała ECS/ wstęp biletowany, cena specjalna 10 zł - śladami wspomnień oprowadzą zwiedzających: Bogusław Sonik (11.00), Jan Rulewski (12.30), Konrad Bieliński (14.00)
 
godz. 12.00–14.30
 
  • MIASTO PRAW CZŁOWIEKA - konferencja/ biblioteka ECS/ wstęp wolny - gościem specjalnym konferencji jest Hans Sakkers, socjolog, futurolog, ekspert ds. wdrażania idei praw człowieka i zrównoważonego rozwoju na poziomie lokalnym, były dyrektor Wydziału Spraw Zagranicznych miasta Utrecht. W Międzynarodowym Dniu Praw Człowieka spotkają się praktycy, wystąpienia wstępne wygłoszą: Anna Siciarek i Anna Strzałkowska
godz. 13.00–18.00
 
  • MARATON PISANIA LISTÓW AMNESTY INTERNATIONAL - ogród zimowy ECS/ wstęp wolny - Maraton Pisania Listów to największa na świecie akcja na rzecz praw człowieka. Piszemy listy do decydentów, którzy mają realny wpływ na los naszych bohaterów i bohaterek oraz wysyłamy wyrazy wsparcia dla nich samych i ich bliskich. W tym roku motywem przewodnim jest prawo do pokojowych zgromadzeń. Wśród adresatów listów są m.in. Aleksandra z Rosji – pozbawiona wolności za sprzeciwianie się rosyjskiej agresji na Ukrainę, Vahid z Iranu – torturowany i uwięziony za udział w pokojowych protestach w 2018 roku oraz przyjaciółki z Zimbabwe, Joanah, Cecillia i Netsai – uprowadzone, pobite, napastowane seksualnie i uwięzione za przewodzenie antyrządowej demonstracji
godz. 16.00
 
  • UROCZYSTOŚĆ WRĘCZENIA MEDALI WDZIĘCZNOŚCI - wystawa stała ECS/ sala G/ Kultura pokojowych przemian (1 piętro)/ wstęp wolny (Uwaga! liczba miejsc jest ograniczona) - ECS ustanowiło Medal Wdzięczności w 30 rocznicę powstania Solidarności. Laureaci przyczynili się do odbudowy wolnej Polski – to wybitni intelektualiści, dysydenci z bloku wschodniego, politycy, dziennikarze, artyści, ale również setki tych, którzy na wieść o wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego spontanicznie zaczęli organizować komitety poparcia, zbiórki żywności, pomoc sprzętową i finansową dla podziemia, angażując często całe lokalne społeczności. Medalem honorowani są również Ci, którzy w duchu ideałów Solidarności stają w obronie uniwersalnych praw człowieka, angażują się na rzecz promocji idei solidarności jako podstawy europejskiego porządku, działają na rzecz porozumienia między narodami, a ład społeczny i moralny budują na dialogu. Odznaczeniem uhonorowane zostały dotąd 722 osoby (w tym 65 pośmiertnie). Odznaczeni: Andrej Chadanowicz | Białoruś,  Borys Łewyćkyj (pośmiertnie) | Ukraina, Bohdan Osadczuk (pośmiertnie) | Ukraina, Josef Zissels | Ukraina

Medale Wdzięczności wręczone. Laureat Josif Zisels: "solidarność to działanie zgodnie z sumieniem"

GDANSK-PAMIETA_mapa-1680x1874
mat. Europejskie Centrum Solidarności
NIEDZIELA, 11/12/2022
 
godz. 11.00–17.00
 
  • STAN WOJENNY WE WSPOMNIENIACH INTERNOWANYCH - rozmowy/ biblioteka ECS (1 piętro)/ wstęp wolny - o represjach wobec opozycji, codziennym życiu w okrytych niechlubną sławą obozach internowania, jak o ośrodkach odosobnienia mówili internowani, oraz rozmaitych strategiach przetrwania – opowiedzą internowane kobiety i internowani mężczyźni, działający w opozycji demokratycznej oraz historycy.
godz. 13.00–18.00
 
  • MARATON PISANIA LISTÓW AMNESTY INTERNATIONAL - ECS, ogród zimowy/ wstęp wolny
 
13/12/2022
 
godz. 12.00
 
  • DZIEŃ PRZED. CZYM ŻYLIŚMY 12 GRUDNIA 1981 -  spotkanie autorskie/ biblioteka ECS (1 piętro)/ wstęp wolny - bohaterami spotkania będą książka „Dzień przed. Czym żyliśmy 12 grudnia 1981” oraz dziennikarz historyczny i pisarz, który podjął się tego śledztwa – Igor Rakowski-Kłos
godz. 18.00
 
  • ZŁOŻENIE WIEŃCÓW I ZAPALENIE ZNICZY POD POMNIKIEM POLEGŁYCH STOCZNIOWCÓW 1970 - pl. Solidarności
godz. 19.00
 
  • W HOŁDZIE BOHATEROM SOLIDARNOŚCI - koncert/ Opera Bałtycka/ wstęp biletowany, ceny biletów od 50 zł - koncert wieńczący jubileusz 40-lecia Polskiej Filharmonii Kameralnej Sopot. W programie m.in. Ludwig van Beethoven, V Symfonia c-moll op. 67 – w hołdzie bohaterom Solidarności
 
16/12/2022
 
godz. 12.00
 
  • ZŁOŻENIE WIEŃCÓW I ZAPALENIE ZNICZY W HOŁDZIE OFIAROM STANU WOJENNEGO - zapalenie zniczy na tablicach pamiątkowych w znaczących miejscach, w których w grudniu 1970 roku zginęli ludzie, pełna lista nazwisk ofiar i miejsc, w których znajdują się tablice pamiątkowe, lista miejsc na stronie internetowej.
godz. 14.00
 
  • ZŁOŻENIE WIEŃCÓW POD POMNIKIEM POLEGŁYCH STOCZNIOWCÓW - pl. Solidarności
godz. 14.30
 
  • ZAPALENIE ZNICZY NA GROBACH POMORDOWANYCH W GRUDNIU'70 - Cmentarz Srebrzysko 

 

 
17/12/2022
 
godz. 11.00, 12.30, 14.00
 
  • SPACERY PO WYSTAWIE ŚLADAMI GRUDNIA ‘70 - wystawa stała ECS/ wstęp biletowany, cena specjalna 10 zł - śladami wspomnień zwiedzających oprowadzą: Jan Czajka (11.00), Czesław Szweda (12.30), Henryk Knapiński (14.00)
 
18/12/2022
 
godz. 15.00
 
  • SPACER PO WYSTAWIE Z JACKIEM FEDOROWICZEM - wystawa stała ECS/ wstęp biletowany - „Cierpliwości” – życzył rodakom w dobie stanu wojennego Jacek Fedorowicz. Co ten satyryk i aktor, z wykształcenia malarz, robił po 13 grudnia 1981? Jak radził sobie z cenzurą? Ile razy namalował „nieznanego mężczyznę z wąsem”? – zapraszamy na spacer po wystawie stałej i obiecujemy niespodziankę na dokładkę
baner 10-18.12.2022_poziom
 
mat. Europejskie Centrum Solidarności

 

GAZETA ROCZNICOWA - w trakcie wydarzeń będzie się można zaopatrzyć w darmową gazetę – „Gdańsk Pamięta”, wydaną przez zespół ECS. Na 16 stronach zawarto ciekawe artykuły, między innymi o stoczniowej Bramie nr 2, grudniowych pochówkach ofiar, o metodach propagandy i zakłamaniu władzy oraz wiele innych, frapujących historii. A wszystko ilustrowane archiwalnymi zdjęciami i zbiorami z archiwum ECS.

WYSTAWA NIECODZIENNYCH EKSPONATÓW - na co dzień spoczywają w magazynach zbiorów ECS. Z okazji grudniowych rocznic pięć z nich zostanie zaprezentowanych szerokiej publiczności. Od 10 grudnia będzie można je obejrzeć w ogrodzie zimowym w godzinach otwarcia budynku. To rzeczy pozornie zwyczajne, ale za każdą z nich kryje się fascynująca historia. To obraz, dwie makatki z obozów internowania w Gołdapi i Łupkowie, haftowana koszula z obozu w Strzebielinku i kula wyjęta z ciała rannego, użyta przez
wojsko podczas tragicznego Grudnia ’70.
Pełny program wydarzeń związanych z obchodami dwóch grudniowych rocznic jest dostępny na stronie internetowej ECS .