• Start
  • Wiadomości
  • Dla dorosłych osób z autyzmem - w Gdańsku powstaje miejsce stałego zamieszkania, terapii i usług społecznych

Dla dorosłych osób z autyzmem - w Gdańsku powstaje miejsce stałego zamieszkania, terapii i usług społecznych

We wtorek, 5 lipca, odbyła się uroczystość podpisania i wmurowania aktu erekcyjnego pod budynek, który będzie służył Wspólnocie Domowej dla Dorosłych Osób z Autyzmem. Na stałe, przy ul. Malczewskiego 133, zamieszka sześć osób, dziesięć będzie uczestniczyć w zajęciach w ciągu dnia, a 38 z opieki wytchnieniowej, usług asystenckich i interwencyjnych. Otwarcie placówki zaplanowano na I połowę przyszłego roku.
( Publikacja: 05.07.2022 )
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Tłum osób na placu budowy podczas uroczystości podpisania i wmurowania aktu erekcyjnego
W powstającej Wspólnocie Domowej dla dorosłych z autyzmem zamieszka sześć osób, w dziennej placówce opiekę znajdzie dziesięć. Ponadto, 38 osób będzie mogło skorzystać z innych usług m.in. wytchnieniowych
fot. Dominik Paszliński/ gdansk.pl

Gdzie powstaje i jakie będą funkcje nowego obiektu?

Nowy budynek powstaje obok istniejącej już od sześciu lat Wspólnoty Domowej im. Arama Rybickiego. Placówka ta zaspokaja jedynie niewielką część potrzeb dorosłych osób z autyzmem, stąd decyzja o budowie kolejnego obiektu.

Trzykondygnacyjny budynek Wspólnoty Domowej dla Dorosłych Osób z Autyzmem przy ul. Malczewskiego 133 będzie miał powierzchnię ok. 1500 metrów kwadratowych.

30 lat pracy i serca. Pomorze uczciło jubileusz Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym

Powstaną w nim dwie placówki. W jednej z nich znajdzie się miejsce na stałe zamieszkanie dla sześciu osób. Każdy mieszkaniec będzie miała swoją przestrzeń prywatną w postaci pokoju z łazienką.

W drugiej powstanie placówka dziennego wsparcia dla 10 osób. Będą tam sale terapii indywidualnej i grupowej, pracownie, sala gimnastyczna oraz gabinety do fizjoterapii.

- Oprócz tego, organizacja przestrzeni pozwoli również na świadczenie usług społecznych: wytchnieniowych, asystenckich i interwencyjnych dla 38 osób z autyzmem i ich rodzin z województwa pomorskiego - poinformowała Małgorzata Rybicka, przewodnicząca SPOA oraz wiceprzewodnicząca Porozumienia Autyzm-Polska, skupiającego 30 organizacji pozarządowych.

Obiekt powstaje z inicjatywy gdańskiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym (SPOA).

Koszt inwestycji przy ul. Malczewskiego szacowany jest na prawie 9 milionów złotych, z czego 85 proc. to dotacja z budżetu Unii Europejskiej, 10 proc. pochodzi z budżetu państwa, a pozostałe 5 proc. to wkład własny gdańskiego stowarzyszenia. Działkę pod budynek przekazały natomiast władze Gdańska.

Co to jest Wspólnota Domowa?

- Przestrzeń Wspólnoty Domowej będzie przeznaczona dla osób w spektrum autyzmu, z tzw. autyzmem głębokim, które są grupą szczególnie narażoną na wykluczenie społeczne, pomimo że rząd ratyfikował w 2012 roku Konwencję o Prawach Osób Niepełnosprawnych - powiedziała podczas uroczystości Małgorzata Rybicka, która sama jest matką dorosłej osoby z autyzmem.

Wspólnota Domowa jest małym specjalistycznym domem stałego zamieszkania w społeczności lokalnej, zapewniającym swoim mieszkańcom indywidualne wsparcie. Jest optymalnym miejscem do życia dla osób w spektrum autyzmu i z niepełnosprawnościami sprzężonymi uwzględniającym ich potrzeby, ograniczenia i potencjał rozwoju. Powinno w nim mieszkać od 6 do 12 osób.

W przyszłości Wspólnoty Domowe i inne formy mieszkalnictwa wspomaganego powinny zastąpić duże domy pomocy społecznej. Koncepcja Wspólnot Domowych została opracowana przez ekspertów Porozumienia Autyzm-Polska i opublikowana na stronie www.autyzmpolska.org.pl

To był Światowy Dzień Świadomości Autyzmu. Gdańsk wspiera osoby ze spektrum autyzmu i ich rodziny

Zdjęcia z uroczystości poniżej

Trudna sytuacja osób z autyzmem w Polsce 

- System nie daje im szans - mówiła Małgorzata Rybicka. - Środowiskowe Domy Samopomocy i Warsztaty Terapii Zajęciowej dla osób niepełnosprawnych intelektualnie nie przyjmują takich osób, ze względu na zbyt małą liczbę opiekunów oraz ich nieprzygotowanie do pracy z osobami z autyzmem. 

Podkreśliła, że jeszcze gorzej wygląda sytuacja, jeśli chodzi o opiekę całodobową.

- Domy Pomocy Społecznej dla osób niepełnosprawnych zupełnie nie uwzględniają ich potrzeb dotyczących indywidualnego wsparcia i prywatnej przestrzeni, czyli po prostu własnego pokoju. W związku z tym w DPS-ach stan osób z autyzmem najczęściej się pogarsza. Tracą nabyte wcześniej umiejętności i często całe miesiące spędzają w szpitalach psychiatrycznych, unieruchomieni pasami bezpieczeństwa - tłumaczyła.

Wrzeszcz Dolny. "Mam autyzm. Poznaj. Zrozum. Pomóż" - zobacz mural z ważnym przesłaniem

Zwróciła uwagę, że dorosłe osoby z tzw. autyzmem głębokim trafiają do DPS-ów dopiero wówczas, gdy starzy i chorzy rodzice nie są w stanie się nimi opiekować, albo po ich śmierci.

- Właśnie te osoby mogą żyć zupełnie inaczej. Mogą mieć satysfakcjonujące, dobre życie, jeśli dostaną indywidualne wsparcie i będą miały warunki życia dostosowane do swoich potrzeb. Są wtedy spokojne, samowystarczalne, jeśli chodzi o samoobsługę, wykonują proste prace, uczestniczą w życiu swojej grupy i realizują swoje pasje - podkreśliła Małgorzata Rybicka.

Tak w przyszłym roku będzie wyglądać Wspólnota Domowa dla Dorosłych Osób przy ul. Malczewskiego
Tak w przyszłym roku, według projektu architektów, będzie wyglądać Wspólnota Domowa dla Dorosłych Osób przy ul. Malczewskiego
mat. Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym

Jakie postulaty kierują do władz rodzice dzieci z autyzmem?

Małgorzata Rybicka podkreśliła, że rodzice-liderzy organizacji pozarządowych zrzeszeni w Porozumieniu Autyzm-Polska od lat domagają się od rządzących takich rozwiązań dla swoich dzieci jak Wspólnota Domowa.

- Chcemy dla nich godnego i bezpiecznego życia. Daliśmy temu wyraz w petycji “Autyzm. Nie możemy czekać” skierowanej do najwyższych władz, w której domagamy się rozwiązań systemowych, pozwalających na tworzenie takich domów wszędzie tam, gdzie są niezbędne - zaznaczyła.

Podziękowania od władz województwa i miasta Gdańska

Marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk podziękował Małgorzacie Rybickiej za determinację i wysiłek w oddolnej organizacji pomocy osobom z autyzmem.

- Większość z nas zapewne pamięta te obrazki z Sejmu, jak wypychane były osoby niepełnosprawne, jaki stosunek mieli rządzący do osób potrzebujących pomocy, jaki mieli stosunek do rodziców tychże osób - mówił samorządowiec.

Jedyna taka klasa dla dzieci z autyzmem. Gdańska szkoła pionierem w Polsce

Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz wyraziła nadzieję, że kiedyś powstanie zorganizowany system pomocy osobom z autyzmem i skończy się czas, że zadanie to spada dziś głównie na barki organizacji społecznych i pozarządowych.

- Piękna działka. Miasto Gdańsk mogłoby pewnie ją sprzedać i mieć z tego tytułu pieniądze na chociażby rosnące ceny prądu. Ale to są świadome decyzje. W różnych miejscach naszego miasta przekazujemy w różnych formach, właśnie takie miejsca, w ręce sprawdzonych i doświadczonych partnerów ze strony społecznej - podkreśliła Aleksandra Dulkiewicz.

W uroczystości podpisania i wmurowania aktu erekcyjnego pod budynek Wspólnoty Domowej wzięły udział osoby z autyzmem wraz z rodzicami i terapeutami.

Czym jest autyzm?

Autyzm, a właściwie spektrum autyzmu  jest zaburzeniem neurorozwojowym i charakteryzuje się utrzymującymi się poważnymi trudnościami w inicjowaniu i utrzymywaniu relacji i komunikacji społecznej oraz ograniczonymi, powtarzalnymi i nieelastycznymi wzorcami zachowań i  zainteresowań. Spektrum autyzmu może się objawiać w różny sposób.
 
Coraz więcej osób w wieku dojrzałym uzyskuje diagnozę spektrum autyzmu. Są często wykształcone i mają wysoki iloraz inteligencji, a ich  problemy dotyczą przede wszystkim relacji z innymi ludźmi oraz ze znalezieniem i utrzymaniem pracy. Jednak podobną diagnozę mają osoby, które zostały zdiagnozowane w dzieciństwie, z tzw. autyzmem głębokim i które są grupą szczególnie narażoną na wykluczenie społeczne.
 
Są to osoby z autyzmem i niepełnosprawnościami sprzężonymi, tzn. autyzm i niepełnosprawność intelektualna, i/lub epilepsja/ i/lub inne niepełnosprawności, np. osoby niewidome, niesłyszące i jednocześnie z autyzmem. Osoby te wymagają pomocy  w czynnościach dnia codziennego, mają zaburzenia komunikacji, często nie mówią i nie potrafią przekazać swoich potrzeb i wyborów. Mogą przejawiać nadwrażliwość na bodźce, zaburzenia snu oraz poważne zaburzenia zachowania, które mogą być  zagrożeniem ich zdrowia i życia. Są to m.in. agresja, autoagresja, destrukcja, niekontrolowane ucieczki, wypijanie trujących substancji. Nie potrafią zorganizować swojego czasu aktywności i wypoczynku.
 
Są samotne i nie potrafią samodzielnie zadbać o relacje z innymi, niesamodzielne emocjonalnie i psychicznie, są narażone na wykorzystanie. W związku z tym nie są w stanie zarządzać swoim życiem, podejmować decyzji życiowych, zarządzać usługami na swoją rzecz realizowanymi przez asystentów w środowisku lokalnym, chociaż mogą ze wsparciem dokonywać wyborów w bieżących sytuacjach.