W maju Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2027 Rokiem Magdaleny Abakanowicz. Muzeum Narodowe w Gdańsku rozpoczyna jego obchody wcześniej i już od 6 listopada będzie prezentować jedną z najsłynniejszych instalacji rzeźbiarki. Monumentalne Bambini będzie można zobaczyć w oddziale w Zielonej Bramie.
Ceramika, gotowanie, komputer - nabór na bezpłatne warsztaty terapii zajęciowej
Protest przeciw szkolnej opresji
Tytułowe "Bambini" to 83 humanoidalne rzeźby - bezgłowe i bezrękie postaci wielkości dziecka, wykonane z drewna i betonu. Postaci ustawione w nieregularnych szeregach, nasuwają na myśl szkolną opresję uroczystych apeli, formatowanie psychiki dziecięcej do społecznych struktur już od najmłodszych lat. Dehumanizują poprzez zbiorowe doświadczenie kolejno następujących po sobie generacji. Odzierają z indywidualności rodzące się dziecięce doświadczenia i budzącą się w nich wyobraźnię. W "Tłumach" Abakanowicz odbiorca zderza się z doświadczeniem dorosłości i funkcjonowania w utartych społecznych strukturach. Postawienie w takiej sytuacji postaci dziecięcych jako bezgłowych i bezrękich skorup wydaje się tym bardziej brutalne i złowieszcze.
Abakanowicz pisała: „Nie tworzę, żeby dekorować świat”, „chcę tworzyć sytuacje i wprowadzać w nie widza”. Pokazywała moment, w którym jednostka znika w tłumie, a siłę zbiorowości wyrażała poprzez monumentalną skalę kompozycji. „Jednostka jest krucha, tłum jest potężny”.„Bambini” powstawało w latach 1998–1999, po raz pierwszy zostało zaprezentowane na indywidualnej wystawie artystki w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku. Potem można je było oglądać w ogrodach Pałacu Królewskiego w Paryżu, Berlinie, Madrycie, Warszawie i innych miastach Europy. Bambini należą do cyklu artystki, zwanego przez nią "przestrzeniami doświadczenia".
Przestrzenie doświadczenia
Od połowy lat 70. coraz większe znaczenie w jej twórczości zaczęły odgrywać monumentalne rzeźby humanoidalne. Powstały wówczas m.in. "Alteracje" – dwanaście wydrążonych postaci siedzących w rzędzie, "Głowy" – wielkie formy przypominające ludzkie głowy pozbawione twarzy oraz "Plecy" i "Postaci siedzące" przedstawiające ludzkie korpusy. Motyw anonimowego człowieka ukazanego jako część większej zbiorowości stał się jednym z najważniejszych tematów jej twórczości.W latach 1986–2008 powstały zespoły rzeźb przedstawiających stojące postaci: "Tłum I", "Tłum II", "Tłum III", "Mędrcy", "Hurma", "Bambini" i "Odwróceni". W tych pracach artystka poruszała tematy relacji jednostki i zbiorowości, anonimowości oraz doświadczenia ludzkiej egzystencji.
Sztuka, wolność i własny głos. Przed nami Forum Młodych
Od początku lat 80. realizowała również monumentalne projekty plenerowe, które nazywała „przestrzeniami doświadczenia”. Powstały głównie poza granicami Polski. Do najważniejszych należą "Sarkofagi w szklanych domach" we Francji – cztery formy z drewna i metalu przypominające sarkofagi zamknięte w przeszklonych konstrukcjach; "Khatarsis" pod Florencją – grupa 33 odlanych z brązu bezosobowych postaci o wysokości około trzech metrów; "Negev" przy Israel Museum w Jerozolimie – siedem kamiennych kręgów o średnicy 280 centymetrów; "Przestrzeń smoka" w Seulu, składająca się z dziesięciu monumentalnych głów zwierzęcych czy "Przestrzeń umilkłych istnień" w Hiroszimie, złożona z 40 odlanych z brązu nadnaturalnej wielkości figur z cyklu "Plecy".
Magdalena Abakanowicz w Gdańsku
Magdalena Abakanowicz to jedna z najbardziej znanych na świecie polskich artystek – uczyła się w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni, w 1949 roku zaczęła studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku, a rok później przeniosła się na Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie. Międzynarodową sławę przyniósł jej udział w Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie w 1962 roku z trójwymiarową instalacją "Kompozycja białych form". Za to przełomowe, zarówno w sztuce tkaniny, jak i rzeźby, dzieło otrzymała w 1965 roku złoty medal na Biennale w São Paulo. Jej monumentalne, przestrzenne formy z wełny, lnu, nici i barwionego włókna sizalowego od nazwiska artystki nazwano abakanami.
"Bambini" będzie można podziwiać w Zielonej Bramie, oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku od 6 listopada tego roku do 4 kwietnia 2027 roku (wstęp w ramach biletu do Zielonej Bramy - ulgowy 20 zł, normalny 25 zł). Otwarciu wystawy o godz. 10:00 będzie towarzyszyła sesja naukowa poświęcona Abakanowicz w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.
