8 listopada

2014: Rondo łączące Błędnik z aleją Zwycięstwa, obok Placu Zebrań Ludowych, otrzymało nazwę Ofiar Katynia.  
08.11.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Uchwałę w tej sprawie Rada Miasta Gdańska podjęła 26 czerwca 2014 r. Z inicjatywą wystąpiła Gdańska Rodzina Katyńska.
gcm-download-1920-_X5A3571.d8c2b9a5 (1).JPG
Uroczystość nadania rondu imienia "Ofiar Katynia". Od lewej: prezydent Gdańska Paweł Adamowicz, prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Gdańsku Hanna Śliwa-Wielesiuk, prezes Honorowa Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Gdańsku Emilia Maćkowiak, radny miasta Gdańska Marek Bumblis
fot. Jerzy Pinkas / www.gdansk.pl
 
Błędnik (niem. Irrgartenbrücke) to wiadukt nad torami kolejowymi w ciągu obecnej ul. Podwale Grodzkie i al. Zwycięstwa. Nazwa pochodzi od znajdującego się w jego miejscu od 1708 r. ogrodu miejskiego.
 
Został zbudowany w latach 1898–1900 z niemieckich funduszy państwowych w trakcie wznoszenia nowego Dworca Głównego wraz z węzłem kolejowym na linii Sopot–Tczew. Łączył ówczesną Stadtgraben (ul. Podwale Grodzkie) z Große Allee (al. Zwycięstwa). W związku z różnicą układu obu ulic otrzymał kształt stylizowanej litery „S”. Miał na środku torowisko tramwajowe oraz dwukierunkową brukowaną jezdnię. Schody z wiaduktu prowadziły na obecną ul. 3 Maja i ul. Dyrekcyjną. 
gcm-download-1920-_X5A3629.117e98b8.JPG
Pamiątkowe zdjęcie po uroczystości nadania rondu imienia "Ofiar Katynia"
fot. Jerzy Pinkas/ www.gdansk.pl
 
Budowa wiaduktu doprowadziła do rozbiórki Bramy Oliwskiej i zmiany układu drogowego w tym rejonie. W 1931 r. przy skrzyżowaniu z obecną ul. 3 Maja wybudowano nowoczesną stację benzynową firmy „Baltoil”.
 
W marcu 1945 r. przyczółki wiaduktu Błędnik zostały zaminowane przez Niemców. Wybuch min uszkodził je i część filarów, nie zniszczył jednak samego wiaduktu. Dla bezpieczeństwa użytkowników wiosną roku 1945 r. wstrzymano na nim ruch tramwajowy oraz kołowy. 
gcm-download-1920-rondo_ofiar_katynia-014.2c879c2c
Rondo Ofiar Katynia, 2016
fot. Dominik Paszliński / www.gdansk.pl
 
Remont zakończył się 5 czerwca 1946 r., co umożliwiło wznowienie ruchu kołowego i uruchomienie bezpośredniej komunikacji tramwajowej z pętli na  Targu Węglowym do Wrzeszcza i Oliwy, bez przesiadki przy Bramie Oliwskiej.
 
21 lipca 1966 r. po raz pierwszy w Trójmieście eksperymentalnie, na przejściu dla pieszych (nieistniejącym) zamontowano sygnalizację świetlną uruchamianą przez przechodniów. W ciągu dwóch tygodni doszło do 10 stłuczek samochodowych, z eksperymentu zrezygnowano.
Błędnik_pierwszy
Pierwszy wiadukt, prowadzący nad torami kolejowymi przecinającymi ogród Błędnik w stronę obecnej ul. 3 Maja, 1880
źródło: Gedanopedia
 
W 2. połowie lat 60. XX wieku zły stan techniczny wiaduktu, niedostosowanego do natężenia ruchu, był przyczyną wielu tragicznych wypadków. Za niska do rzeczywistych potrzeb była nośność i wytrzymałość konstrukcji, naruszonej w roku 1945 r. 
 
Zmusiło to władze województwa i miasta do wzniesienia nowego obiektu. 
 
W kwietniu 1968 r., po wstrzymaniu ruchu i skierowaniu go przez ul. 3 Maja, rozpoczęła się rozbiórka wiaduktu. Likwidacji uległa też stacja benzynowa przy skrzyżowaniu z ul. 3 Maja. Zamiast niej wybudowano nową (z sześcioma wlewkami), przy skrzyżowaniu ul. 3 Maja i ul. Giełguda.
Widok_z_Błędnika_na_niwelowane_wały_i_umocnienia,_1919
Wiadukt Błędnik, widok na niwelowane wały i umocnienia, 1919
źródło: Gedanopedia
 
Nowy wiadukt, według projektu Henryka Husara z Biura Projektów Budownictwa Komunalnego (głównym wykonawcą było Płockie Przedsiębiorstwo Robót Mostowych), miał konstrukcję żelbetową, wyprostowano jego trasę, co zwiększyło bezpieczeństwo jazdy. Środkowy pas zajęła dwutorowa linia tramwajowa, jezdnie otrzymały nawierzchnię asfaltową oraz obustronne chodniki. 
 
Błędnik_wiadukt
Przebudowa wiaduktu w latach 1968-1970. W tle widoczna nieistniejąca już muszla koncertowa na Placu Zebrań Ludowych
źródło: Gedanopedia
 
Pod wiaduktem od strony zachodniej powstała omijająca ul. gen. Dąbrowskiego dwutorowa linia tramwajowa, łącząca ul. 3 Maja z węzłem przy Bramie Oliwskiej, oraz nowa jezdnia. 
 
Ruch na wiadukcie wznowiono w 1970 r. Test nośności wiaduktu badano poprzez przejazd przez niego czterech 36-tonowych czołgów.
Po wejściu Polski do NATO rozpoczęło się dostosowywanie polskich dróg i mostów do jego standardów. 
Błędnik_przebudowa_wiaduktu_1970
Błędnik, przebudowa wiaduktu, w tle budynek Dyrekcji Kolei i w budowie tzw. Zieleniak, 1970
źródło: Gedanopedia
 
Od kwietnia 2005 do lipca 2006 r. wiadukt Błędnik był w przebudowie. Zwiększona została nośność z 30 do 50 ton, co wymagało wzmocnienia konstrukcji filarów i przęseł. Obiekt otrzymał nowe nawierzchnie jezdni i chodników, balustrady oraz schody dla pieszych prowadzące na ul. Dyrekcyjną i 3 Maja. 
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska

 

TV

Sportowy Gdańsk: Wybrzeże znów gra w Europie