16 sierpnia

1856: W Poznaniu urodził się Bernard Milski, drukarz, wydawca “Gazety Gdańskiej” i wielu polskich książek, szykanowany przez władze niemieckie, patron ulicy w dzielnicy Chełm.
16.08.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Był synem pochodzącego z rodziny szlacheckiej i wydziedziczonego Wincentego Karola, szewca, uczestnika powstania wielkopolskiego. 
1_Milski_Bernard
Bernard Milski (1856-1926)
źródło: Gedanopedia
 
W 1872 r. Bernard Milski został usunięty z seminarium nauczycielskiego na Śródce w Poznaniu za udział w strajku przeciwko nauczaniu religii w języku niemieckim. Pracował jako drukarz w „Dzienniku Poznańskim”, od 1887 r. był właściciele i wydawcą „Tygodnika Przemysłowego”.
 
W marcu 1891 r. przeniósł się do Gdańska. Zaczął tu wydawać pierwsze polskie pismo „Gazetę Gdańską”. W sumie opublikował 1443 numery tego pisma.
Milski_Bernard
Wielkopolanin z krwi i kości, który zasłużył się w dziejach Gdańska przełomu XIX i XX wieku
źródło: Gedanopedia
 
Posiadał początkowo drukarnię i księgarnię w wynajętych skromnych pomieszczeniach po drukarni Carla Richarda Schrotha przy Frauengasse 37 (ul. Mariacka). Potem, swoją działalność kontynuował przy Breitgasse 56 (ul. Szeroka) oraz przy Vorstädtischer Graben 49 (ul. Podwale Przedmiejskie). 
 
Bernard Milski wydrukował w Gdańsku ponad 50 polskich książek. Wśród nich była m.in. “Trylogia” (w skróconej wersji) i “Krzyżacy” (w popularnej przeróbce). Wygrał wytoczony mu za to proces przez mającą prawa do dzieł Henryka Sienkiewicza krakowską firmę Gebethner i Spółka. 
2_Bernard_Milski
Reklama księgarni Bernarda Milskiego, koniec XIX wieku
źródło: Gedanopedia
 
Zainicjował powstanie w Gdańsku Towarzystwa Śpiewaczego „Lutnia” (1891) i Towarzystwa Ludowego „Jedność” w Oliwie (1892). 
 
Z jego inicjatywy 17 grudnia 1894 r. odbyło się spotkanie zało­życielskie nadmotławskiego gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, którego został skarbnikiem i kronikarzem. 
 
Bernard Milski był szykanowany przez władze niemieckie, które wytoczyły mu w Gdańsku 12 procesów. 
3_Bernard_Milski
Reklama księgarni Bernarda Milskiego
źródło: Gedanopedia
 
W lutym 1901 r. odsprzedał „Gazetę Gdańską” wraz z drukarnią i księgarnią adwokatowi Józefowi Marianowi Palędzkiemu, zarządzał nimi do 1 kwietnia, po czym powrócił do Poznania. 
 
W rodzinnym mieście Bernard Milski wydawał gazetę „Goniec Wielkopolski”, prowadził księgarnię nakładową, był też m.in. współzałożycielem polskiego Związku Zakładów Graficznych i Wydawniczych.
 
Był dwukrotnie żonaty. Z obu związków małżeńskich miał 11 dzieci. 
B._Milski_tablica_pamiątkowa
Tablica pamiątkowa poświęcona Bernardowi Milskiemu i jego wydawnictwu, ul. Mariacka 37
źródło: Gedanopedia
 
Zmarł 24 stycznia 1926 r. w Poznaniu, w wieku 69 lat. Został pochowany na tamtejszym cmentarzu św. Wojciecha. 
 
Bernard Milski od 14 czerwca 1982 r. jest patronem ulicy w Gdańsku-Chełmie. 
 
4 marca 1984 r. na budynku jego drukarni przy ul. Mariackiej 37 odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową. 
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska