PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE
.
Tablica pamiątkowa na 100-lecie urodzin. Brunon Zwarra uhonorowany przez gdańszczan
Tablica pamiątkowa na 100-lecie urodzin. Brunon Zwarra uhonorowany przez gdańszczan
“Wzorzec gdańskości” czyli Brunon Zwarra, pisarz i działacz społeczny, to jeden z ważniejszych mieszkańców w historii Gdańska. W piątek, 18 października  2019 roku na Biskupiej Górce w kamienicy przy ulicy Biskupiej odsłonięto tablicę upamiętniającą tego znamienitego gdańszczanina.  
2019-10-19_tablica_zwarra_016_799x533.JPG
Odsłonięcie tablicy upamiętniającej Brunona Zwarrę w stulecie jego urodzin
Grzegorz Mehring



Brunon Zwarra urodził się 18 października 1919 roku przy ulicy Biskupiej 2 i do 1939 roku mieszkał na Biskupiej Górce, którą z sentymentem opisał w swoich wspomnieniach. Był działaczem społecznym i pisarzem, autorem książek o Gdańsku. Mieszkańcy Gdańska pamiętają go przede wszystkim jako autora „Wspomnień gdańskiego bówki”, autobiografii osadzonej w dramatycznej historii dwudziestowiecznego Gdańska. W swoim dorobku miał także mniej znany, choć cenniejszy dla historyków, opracowany przez siebie zbiór relacji o losach Polaków w Gdańsku: „Gdańsk 1939”.

- Tablica, którą dziś odsłaniamy, należy do cyklu tablic oznaczających w przestrzeni miasta miejsca ważne, związane z historycznymi postaciami lub wydarzeniami - powiedział Piotr Grzelak zastępca prezydenta Gdańska ds. zrównoważonego rozwoju. - Chciałoby się, by zawisła ona na domu rodzinnym pisarza, który stał kilkadziesiąt metrów stąd pod numerem drugim. Niestety budynek nie dotrwał do naszych czasów, dlatego umieściliśmy tablicę na sąsiednim budynku, w którym działa z pożytkiem dla mieszkańców dom sąsiedzki, opiekuje się nim Stowarzyszenie WAGA, ma tu też swoją siedzibę Stowarzyszenie Biskupia Górka. Tablica na zewnątrz jest znakiem, że współcześni gdańszczanie chcą pamiętać o wielkim Polaku i jego zasługach dla miasta. 

 

2019-10-19_tablica_zwarra_002_799x533.JPG
Tablica znalazła się na budynku przy ulicy Biskupiej na Biskupiej Górce, kilkadziesiąt metrów od rodzinnego domu pisarza, który nie dotrwał do dzisiejszych czasów 
Grzegorz Mehring

 

Za stworzenie portretu międzywojennego Gdańska oraz za całokształt pracy twórczej otrzymał Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury. Uhonorowano go również m.in. medalem księcia Mściwoja II. Ostatnie lata życia spędził w Oliwie. Zmarł 14 sierpnia 2018 roku - został pochowany 21 sierpnia 2018 roku na Cmentarzu Oliwskim.

- Jego książki są świadectwem tego, co przeżyli gdańscy Polacy, sam autor pomimo niebezpieczeństw zawsze otwarcie przyznawał się do bycia Polakiem - dodał Piotr Grzelak podczas uroczystości odsłonięcia pamiątkowej tablicy. - Nie złamał go pobyt w niemieckich obozach koncentracyjnych, wytrzymał szykany władz PRL, kiedy patrioci tacy jak on byli traktowani jako element podejrzany. Spisywanie relacji o gdańskich Polakach uważał za swoją powinność, utrwalał pamięć o ich działalności i walce ale także uwiarygodnił ją dokumentami.

Prezydent Grzelak zapowiedział też reedycję dzieł Brunona Zwarry, którą finalizuje Muzeum Gdańska. Wszystkie napisane przez gdańszczanina książki zostaną wznowione w atrakcyjnej formie i wzbogacone o komentarze historyków.

Barbara Wolf-Zwarra, córka Brunona przypomniała o osobach i wydarzeniach z życia ojca nieznanych opinii publicznej. 

- Sa zdarzenia, które nie zostały opisane, są osoby wspierające ojca a pozostające do dziś w cieniu - mówiła podczas piątkowej uroczystości Barbara Wolf-Zwarra. - Dzięki nim ojciec mógł oddać się bez reszty pracy pisarskiej. Taką osobą była moja mama Kunegunda Zwarra, której poświęceniu i oddaniu zawdzięczamy tak bogaty księgozbiór ojca. Ona nieprzerwanie dbała o komfort jego życia, a nie było to łatwe. 

 

2019-10-19_tablica_zwarra_009_799x533.JPG
Bliscy Brunona Zwarry przyjechali na uroczystość 18 października 2019 roku z różnych stron świata 
Grzegorz Mehring

 

Przypomniała też koniec lat 60, który był bolesnym okresem dla rodziny Zwarrów, bo był to czas, kiedy władza komunistyczna wzięła za cel zniszczenie Brunona Zwarry i  korzystając z faktu, że był prywatnym rzemieślnikiem odebrała rodzinie środki do utrzymania, wpędzając gdańszczanina w głęboki stres i wielomiesięczną chorobę. 

- Był to jednocześnie przełom w życiu pisarza, który od tego momentu zaczął wędrować do zakamarków swojej pamięci - dodała córka Brunona Zwarry. - Powracać do dzieciństwa na Biskupie Górce i z czasem stał się dokładnym archiwistą, traktującym historię Gdańska jak najwyższą wartość. 

Zwarra był cenionym pisarzem i działaczem społecznym ważnym dla Gdańska. Napisał 10 książek o historii tego miasta
Zwarra był cenionym pisarzem i działaczem społecznym ważnym dla Gdańska. Napisał 10 książek o historii tego miasta
zdj. Wojciech Ostrowski


W uroczyste obchody 100-lecia włączyła się także Polska Akademia Nauk Biblioteka Gdańska, która zaprasza do zapoznania się ze zgromadzonym przez Zwarrę bogatym archiwum, jakie przekazał instytucji.

- Na wystawę o życiu i twórczości najsłynniejszego gdańskiego bówki pokażemy m.in. dokumenty mówiące o przynależności Zwarry do organizacji i stowarzyszeń polonijnych, świadectwa z Gimnazjum Polskiego oraz Szkoły Dokształcającej Macierzy Szkolnej czy papiery potwierdzające długoletnią pracę zawodową w branży emalierskiej - mówią autorki wystawy, Sabina Drożdziecka i Maria Sokołowska.

Ciekawostką dla zwiedzających z pewnością będą pamiątki związane z klubem „Gedania”, w którym pisarz przed wojną trenował i który w latach powojennych aktywnie wspierał. Wystawę można oglądać do 20 grudnia 2019 roku w historycznym gmachu PAN BG (ul. Wałowa 15). 


Czytaj także:

Brunona Zwarrę wspomina Marek Adamkowicz, kierownik Muzeum Poczty Polskiej

Adam Choroszkiewicz, wnuk Brunona Zwarry: - Myślę, że dziadek byłby dumny z tych zmian, które się w Gdańsku dzieją

 

 

 

Alicja Katarzyńskawww.gdansk.plalicja.katarzynska@gdansk.pl
Alicja Katarzyńska - najnowsze
Alicja Katarzyńskawww.gdansk.plalicja.katarzynska@gdansk.pl
Alicja Katarzyńska - najnowsze