W Gdańsku o odporności miast
W siedzibie Rady Miasta Gdańska trwa dwudniowe seminarium „City Self Protection 2026” poświęcone odporności miast oraz ochronie ludności cywilnej. Wydarzenie zorganizowane przez Miasto Gdańsk gromadzi ekspertów ds. bezpieczeństwa, przedstawicieli administracji samorządowej, służb ratowniczych oraz miejskich centrów zarządzania kryzysowego z sześciu europejskich miast: Gdańska, Odesy, Bremy, Wilna, Kłajpedy oraz Tallina. W obliczu trwającej wojny w Ukrainie, presji hybrydowej, cyberataków oraz zagrożeń dla infrastruktury krytycznej, miasta te postanowiły połączyć siły.
Boję się, gdy wybuchy są blisko. Dzieci z Odesy w Gdańsku
Bezcenna lekcja z Odesy
Odesa [stosujemy zapis ukraiński, nie rosyjski, czyli przez jedno s - red.] jest atakowana przez Rosję od pięciu lat: budynki mieszkalne, nadmorskie apartamentowce, szkoły i kluczowy port nad Morzem Czarnym. Rosjanie wysyłają w kierunku miasta drony i pociski balistyczne. W tych atakach zginęło już blisko 200 osób, a ponad 900 zostało rannych. Mimo to Odesa nie poddaje się.
- Każdego dnia będąc pod ostrzałem musimy szukać nowych, wcześniej niestosowanych rozwiązań - mówi Oleksandr Ilin z Rady Miejskiej Odesy. - Po pięciu latach mamy już spora odporność na agresję rosyjską.
Miasto nieprzerwanie zapewnia mieszkańcom kluczowe usługi komunalne, wodę, energię, komunikację miejską oraz schronienie. Działają szkoły, fabryki, biznes.
- Miasto funkcjonuje - mówi Nadia Zadorożna z Odeskiej Miejskiej Administracji Wojskowej. - Pomoc dociera do ludności już w pierwszych minutach po ataku, niezależnie od pory dnia. W każdej dzielnicy są wyznaczone osoby odpowiedzialne za pomoc. Do tego jednostki poszukiwawcze, wojsko, straż pożarna, policja, służby miejskie i ochotnicy. Wiemy, kto konkretnie jest odpowiedzialny za wsparcie psychologiczne, dostarczenie wody, itp. Działania podejmujemy natychmiast.
Oleksandr Połochacz z departamentu bezpieczeństwa miejskiego Rady Miejskiej Odesy powiedział, że tylko w tym roku w mieście było 1100 alarmów przeciwlotniczych, a najdłuższy z nich trwał aż 7 godzin 45 minut.
W mieście, poza stałymi schronami podziemnymi, instalowanie są także zewnętrzne schrony mobilne - stawiane są w miejskich parkach czy przy dworcach autobusowych.
Działa także kilkaset "punktów niezłomności", gdzie można - zwłaszcza zimą - napić się ciepłej herbaty czy kawy i naładować power bank czy telefon.
Do tego autobusy miejskie przerobiono na tzw. "mobile punkty niezłomnych". Takie autobusy są wysyłane na miejsce uderzenia, można w nich znaleźć wsparcie medyczne.
W mieście działa 370 punktów alarmowych (to głośniki, syreny i ekrany). Trwa także rozminowanie akwenów wodnych, zwłaszcza wokół portu.
W Brukseli prezydent Gdańska wspiera pomoc Ukrainie
Sześć filarów bezpieczeństwa miejskiego
Czwartkowa część seminaryjna została podzielona na sześć paneli tematycznych:
- Odesa: Funkcjonowanie miasta w warunkach wojennych – planowanie ewakuacji, schronienia dla ludności i przygotowanie mieszkańców do zagrożeń.
- Wilno: Budowanie odporności miejskiej – przywództwo w kryzysie oraz koordynacja służb publicznych.
- Kłajpeda: Ochrona infrastruktury krytycznej i zapewnienie ciągłości usług komunalnych w obliczu współczesnych zagrożeń.
- Tallin: Odporność informacyjna – cyberbezpieczeństwo, przeciwdziałanie dezinformacji i rzetelna komunikacja z mieszkańcami w stanach nadzwyczajnych.
- Brema: Niemieckie programy rozwoju odporności miejskiej i ochrony cywilnej (Bremen resilient).
- Gdańsk: Koordynacja służb podczas masowego napływu uchodźców, organizacja imprez masowych oraz wyzwania w świetle nowych przepisów o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Praktyka w terenie
Drugiego dnia (piątek) uczestnicy wezmą udział w wizytach studyjnych w kluczowych węzłach gdańskiego systemu bezpieczeństwa:
- Miejskim Centrum Zarządzania Kryzysowego (MCZK) – całodobowym centrum koordynacji działań służb i alarmowania mieszkańców,
- Spółce Gdańskie Wody – zapoznając się z infrastrukturą ochrony przeciwpowodziowej i retencji miejskiej,
- Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej nr 6 Państwowej Straży Pożarnej – poznając zaplecze specjalistycznych operacji poszukiwawczo-ratowniczych,
- MTG AMBEREXPO – prezentującym rolę obiektów wielofunkcyjnych jako hubów logistycznych i centrów pomocy humanitarnej w sytuacjach kryzysowych. Zaprezentowanie zdolności do bezpiecznej organizacji dużych międzynarodowych wydarzeń, na podstawie doświadczeń z Konferencji Odbudowy Ukrainy.
