Daniel Chodowiecki uhonorowany w MNG
Choć Chodowiecki urodził się w Gdańsku, większą część życia spędził w Berlinie. Wyjechał tam jako siedemnastolatek, aby odbyć praktykę handlową. Początkowo sztuką zajmował się amatorsko, tworząc modne wówczas miniatury oraz malarstwo emaliowe. Z czasem rozpoczął naukę w prywatnej akademii malarstwa prowadzonej przez Christiana Bernharda Rodego, planując karierę malarza historycznego. Około 1754 roku coraz częściej zwracał się jednak ku grafice.
Szybko zdobył uznanie jako utalentowany rytownik, a jego prace zaczęły pojawiać się w licznych publikacjach książkowych. Talent i rosnąca popularność przyniosły artyście prestiżowe zamówienia oraz członkostwo w Pruskiej Akademii Sztuk w Berlinie w 1764 roku. Ponad trzy dekady później, w 1797 roku, Chodowiecki został jej dyrektorem.
Trzygodzinny dokument o Kuroniu. Prapremiera 5 czerwca w ECS
Z czasem zasłynął jako przenikliwy obserwator życia codziennego i obyczajów XVIII-wiecznego mieszczaństwa. W jego twórczości – obejmującej ponad dwa tysiące rycin – często pojawiają się wątki satyryczne i moralizatorskie. Grafiki publikowane były przede wszystkim w książkach, ale funkcjonowały również jako pojedyncze arkusze kolekcjonerskie.
Jednym z najważniejszych kolekcjonerów prac artysty był gdański kupiec Jacob Kabrun (1759–1814). Zgromadził on ponad 900 grafik i 155 rysunków Chodowieckiego. Znaczna część tego zbioru przetrwała do dziś w kolekcji Muzeum Narodowego w Gdańsku i stanowi jeden z najważniejszych zespołów dzieł artysty w Polsce. Teraz prace będzie można zobaczyć naprawdę z bliska.
Pierwsza z cyklu wystaw
Pierwsza odsłona cyklu, zatytułowana „Rodzina oświecona”, skupia się na jednym z najważniejszych motywów twórczości Chodowieckiego – rodzinie. W XVIII wieku jej znaczenie zaczęło być postrzegane inaczej niż w poprzednich epokach. Przestawała być jedynie instytucją ekonomiczną czy prawną, a coraz częściej rozumiano ją jako wspólnotę uczuć i przestrzeń kształtowania postaw moralnych.
W swoich pracach Chodowiecki z niezwykłą wnikliwością przedstawiał sceny z życia codziennego, skupiając uwagę na subtelnych gestach, spojrzeniach i emocjach bohaterów. W jego wizji ojciec nie jest już wyłącznie surowym autorytetem – staje się moralnym przewodnikiem i aktywnym uczestnikiem życia dzieci. Matka natomiast, zgodnie z ideałami oświecenia, pełni rolę emocjonalnego centrum rodziny i symbolu troskliwej opieki.
Rewitalizacja i sztuka, czyli działania CSW „Łaźnia 2” w Nowym Porcie
Na początku swojej drogi artystycznej chętnie portretował najbliższe otoczenie – żonę, dzieci i przyjaciół. Te kameralne sceny życia domowego cechuje wyjątkowa spostrzegawczość i naturalna lekkość. Stanowią nie tylko świadectwo epoki, lecz także wizję idealnego modelu życia mieszczańskiego, zgodnego z wartościami oświecenia.
Wernisaż wystawy “Rodzina oświecona” odbędzie się w piątek, 6 marca o 17:00. Wstęp na wernisaż jest wolny, później wystawę będzie można oglądać w ramach biletu do muzeum.
Cykl poświęcony twórczości Daniela Chodowieckiego potrwa przez cały 2026 rok i obejmie cztery odsłony tematyczne prezentujące ryciny i rysunki artysty. Następne wystawy są zaplanowane w poniższej kolejności:
- „Daniel Chodowiecki. Dokumentalista epoki” (8 maja – 5 lipca),
- „Daniel Chodowiecki. Ilustrator moralista” (10 lipca – 6 września),
- „Daniel Chodowiecki. Nauka, edukacja, reformy” (11 września – 1 listopada).
