• Start
  • Wiadomości
  • Perła gdańskiej kartografii. Prezentacja Planu Buhsego po renowacji

Perła gdańskiej kartografii. Prezentacja Planu Buhsego po renowacji

Ponad rok trwał proces renowacji czystopisu Planu Buhsego z lat 1866 - 1869, jednego z najważniejszych źródeł kartograficznych w dziejach Gdańska. W czwartek, 12 lutego, w Ratuszu Głównego Miasta, odbędzie się publiczna promocja nowego wydawnictwa zawierającego XIX wieczny plan w najpełniejszej, mało dotąd znanej, odsłonie. Wstęp wolny.
10.02.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Przedstawiony obraz to sekcja 7. Planu Buhsego, precyzyjnej mapy katastralnej Gdańska z lat 1866–1869. Ukazuje ona historyczne centrum miasta, w tym fortyfikacje wewnętrzne, zabudowę i sieć wodną, w skali 1:1000, stanowiąc cenne źródło do badań urbanistycznych i archeologicznych.
Jeden z odrestaurowanych 18 arkuszy Planu Buhsego
Mat. BAM Gdańsk

Takiej muzyki słuchał Gdańsk w XVIII wieku. Płyta z trąbką w roli głównej

Daniel Buhse i jego plan

Plan sytuacyjny Gdańska autorstwa Daniela Buhse to pierwsze w historii precyzyjne opracowanie kartografii naszego miasta w skali 1:1000. Złożony z osiemnastu dużych arkuszy plan jest jednym z najważniejszych źródeł kartograficznych w dziejach naszego miasta.

Plan znany był dotąd głównie z czarno-białych odbitek drukowanych. W zbiorach Biblioteki Gdańskiej PAN zachował się jednak jego czystorys - komplet ręcznie rysowanych i barwionych arkuszy, stanowiących bogatszy w szczegóły pierwowzór wersji drukowanej.

Przedstawiony obraz to sekcja 7. Planu Buhsego, precyzyjnej mapy katastralnej Gdańska z lat 1866–1869. Ukazuje ona historyczne centrum miasta, w tym fortyfikacje wewnętrzne, zabudowę i sieć wodną, stanowiąc cenne źródło do badań urbanistycznych i archeologicznych
Po lewej: fragment czystorysu Planu Buhsego (po renowacji), po prawej: fragment odbitki litograficznej - w tej czarno - białej postaci plan autorstwa Daniela Buhsego był dotąd znany najlepiej
Mat. BAM Gdańsk

Po przeprowadzeniu kompleksowej konserwacji w pracowni BG PAN i wielomiesięcznej cyfrowej renowacji, Biuro Architekta Miasta Gdańska przygotowało wydanie faksymile tego unikatowego zbioru. 

Planszówka z międzywojnia i list króla. Wystawa nowości w PAN Bibliotece Gdańskiej

Wydawnictwo „Plan sytuacyjny Gdańska. Daniel Buhse 1866–1869. Faksymile czystorysu” zawiera starannie odrestaurowane reprodukcje wszystkich 18 arkuszy planu, planszę scaloną oraz książeczkę „Wokół Planu Buhsego”, z artykułami Katarzyny Wojtczak, Zofii Maciakowskiej oraz Jarosława Zulewskiego. 

Przedstawiona mapa to Plan Buhsego z lat 1866–1869, pierwsze tak precyzyjne opracowanie kartograficzne Gdańska w skali 1:1000. Plan ten, pierwotnie katastralny, w najdrobniejszych szczegółach ukazuje układ urbanistyczny i zabudowę miasta przed wielkimi zmianami, w tym rozbiórką fortyfikacji
Plan Buhsego - czystorys scalony, po renowacji
Mat. BAM Gdańsk

Publiczna promocja wydawnictwa w Ratuszu Głównego Miasta w czwartek, 12 lutego 2026 r., będzie okazją do poznania Planu Buhsego w odrestaurowanej, możliwie najpełniejszej odsłonie i do zdobycia jednego z egzemplarzy tej wyjątkowej publikacji.

Wstęp wolny, początek o godz. 17.

Przeczytaj więcej na temat przedsięwzięcia 

TV

Pomaganie jest trudne i wymaga ciągłego wsparcia