Gdańsk z tytułem ECO-MIASTO 2022: za ogrody deszczowe i inne sposoby gospodarowania wodą

Gdańska gospodarka wodna najlepsza w Polsce wg wyników konkursu ECO-MIASTO. Jury doceniło m.in. proekologiczne zarządzanie wodami opadowymi. To w Gdańsku powstaje najwięcej ogrodów deszczowych, niecek retencyjnych i innych rozwiązań, odciążających sieć kanalizacji deszczowej jednocześnie poprawiających jakość wód opadowych. Gdańsk, jako jedyne miasto w Polsce, uczestniczy w międzynarodowym projekcie na rzecz zmniejszenia ilości mikroplastiku odprowadzanego z lądu do Morza Bałtyckiego.
( 28.09.2022 )
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Piotr Borawski odbiera statuetkę dla Gdańska jako zwycięzcy konkursu ECO-MIASTO 2022. Warszawa, Centrum Nauki Kopernik, 28 września 2022 roku
Piotr Borawski odbiera statuetkę dla Gdańska jako zwycięzcy konkursu ECO-MIASTO 2022. Warszawa, Centrum Nauki Kopernik, 28 września 2022 roku
UMG

Gdańsk w stronę wody

Nagrodę za zajęcie pierwszego miejsca w kategorii gospodarka wodna cyklicznego konkursu ECO-Miasta odebrał w środę, 28 września, Piotr Borawski, zastępca prezydenta ds. przedsiębiorczości i ochrony klimatu. Uroczystość odbyła się w warszawskim Centrum Nauki Kopernik.

- Gdańsk jest zawsze zwrócony w stronę wody, a liczba programów, które organizujemy bardzo duża, dlatego chciałbym podziękować naszym współpracownikom oraz mieszkańcom, którzy rozumieją potrzeby miasta i czynnie uczestniczą w programach edukacyjnych, bo bez edukacji żadna zmiana nie ma przyszłości - mówił Piotr Borawski. 

Gdańskie ogrody deszczowe spełniają swoją rolę. Gdzie i jak wchłaniają nadmiar wody?

Z troski o bezpieczeństwo 

W Gdańsku obowiązują jedne z najbardziej rygorystycznych zasad zagospodarowania wód opadowych dla działalności inwestycyjnej. Są one podyktowane troską Miasta o bezpieczeństwo przeciwpowodziowe.

- Dzięki temu inwestorzy są zobligowani do dbania o  magazynowanie wody, a w Gdańsku coraz częściej powstają budynki wykorzystujące małą retencję - podkreśla Piotr Borawski, zastępca prezydent Gdańska. - W ciągu dwóch ostatnich lat uzgodniono projekty powierzchniowej retencji, która będzie w stanie pomieścić blisko 100 000 m3 wody, dodał prezydent.

Ogrody deszczowe w Gdańsku. Zobaczcie ekoinstalacje na Jarmarku św. Dominika

Gdańskie działania jako inspiracja

Gdańsk stara się też poszerzać wiedzę i dba o wymianę doświadczeń w zakresie zielonej retencji. W czerwcu tego roku zorganizowano pierwszą w Polsce konferencję, tak kompleksowo poświęconą tematowi, pod hasłem „Zielona retencja. Jak przeciwdziałać podtopieniom i suszom w miastach”. Uczestniczyli w niej pracownicy samorządów, projektanci, architekci krajobrazu z innych polskich miast, które zainspirowały się gdańskimi realizacjami - i wkrótce będą je powielać. 

Od 2020 roku w Gdańsku powstało prawie 20 miejskich ogrodów deszczowych. W ich tworzenie często angażowani są także mieszkańcy - np. przedstawiciele Rad Dzielnic lub uczniowie z okolicznych szkół czy nawet przedszkolaki. To sposób na integrację w słusznym celu, a także okazja do edukacji dotyczącej małej retencji i jej roli w adaptacji do zmian klimatu w mieście.

Jeden z 20 ogrodów deszczowych, które są w Gdańsku początkiem polskiej rewolucji w gospodarowaniu wodami opadowymi. Ładnie wyglądają i spełniają bardzo pożyteczną funkcję. Ten ogród deszczowy znajduje się na węźle Groddecka, przy Forum Gdańsk
Jeden z 20 ogrodów deszczowych, które są w Gdańsku początkiem polskiej rewolucji w gospodarowaniu wodami opadowymi. Ładnie wyglądają i spełniają bardzo pożyteczną funkcję. Ten ogród deszczowy znajduje się na węźle Groddecka, przy Forum Gdańsk
Grzegorz Mehring/www.gdansk.pl

Trzcina wodna czyni cuda

Gdańsk pracuje nad zaawansowanymi modelami informatycznymi zarządzania wodą opadową w mieście. Celem tego typu rozwiązań jest dokładniejsze przewidzenie, jak zachowa się zlewnia w danym miejscu i stworzenie scenariuszy działań, które pozwolą szybciej i sprawniej reagować w przypadku sytuacji kryzysowej. To także cenna wskazówka dot. zagospodarowania przestrzennego terenu, uwzględniającego zagrożenie powodzią lub suszą.

Gdańsk jest też jedynym polskim miastem, które uczestniczyło w zrzeszającym organizacje partnerskie z 8 krajów nadbałtyckich międzynarodowym projekcie badawczym FanpLESStic-sea. Jego głównym celem było zmniejszenie ładunku mikroplastików odprowadzanych do wód Morza Bałtyckiego oraz eliminowanie ich potencjalnych źródeł. Doskonałe rezultaty osiągnęła pilotażowa stacja przygotowana przez Spółkę Gdańskie Wody we współpracy z Politechniką Gdańską. Połączeni złóż żwirowych z bardzo popularną trzciną wodną pozwala na wyeliminowanie obecności tworzyw w wodzie opadowej. Stacja oczyściła deszczówkę z alkinów o 100% (znajdują się w żywicach, lakierach, farbach), polietylenu o 97% (to głównie opakowania np. jednorazowe woreczki, folie) i poliesteru o 77 % (tkaniny pochodzenia syntetycznego, ale też butelki PET).

Ogrody deszczowe w Gdańsku. Zobacz, jak powstawał czwarty z nich

Nie tylko deszczówka

Jurorzy konkursu ECO-MIASTO docenili też gdańskie działania związane z gospodarką ściekową. Aglomeracja nie tylko spełnia wszystkie wymogi dyrektywy ściekowej i KPOŚK. Oczyszczalnia Ścieków Gdańsk Wschód pracuje z wyższą sprawnością, niż wymaga tego polskie prawo. Dzięki modernizacji technologicznej przeprowadzonej w 2010 r., w tym części mechanicznej (budowa piaskownika) i udoskonaleniu biologicznego procesu (zmiany kontynuowane również w kolejnych latach) możliwa jest skuteczna redukcja ładunku biogenów (azotu i fosforu) do poziomów zalecanych przez UE oraz bardziej restrykcyjnych norm HELCOM, a Instalacja Termicznego Przetwarzania Osadów ściekowych (ITPO), wybudowana w ramach II etapu Gdańskiego projektu wodno-ściekowego i oddana do użytku w 2013 r., umożliwia unieszkodliwienie całości osadów powstających w oczyszczalni.

Konkurs ECO-MIASTO

ECO-MIASTO to ogólnopolski projekt, popularyzujący ideę zrównoważonego rozwoju obszarów zurbanizowanych. Konkurs jest organizowany przez Ambasadę Francji od 9 lat (w dotychczasowych edycjach wzięło udział blisko 100 miast). Aktualnie nagrody są przyznawane w 2 grupach (obszar poniżej i powyżej 100 tys. mieszkańców) oraz 5 kategoriach: gospodarka wodna, odpady i gospodarka o obiegu zamkniętym, zieleń miejska i zielono-błękitna infrastruktura, zrównoważona mobilność, a także efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii.

Autorkami tekstu są Paulina Chełmińska z Referatu Prasowego UMG i Agnieszka Kowalkiewicz z Gdańskich Wód