Gdańsk Wybiera Zdrowie
Miasto aktywnie wspiera działania edukacyjne dotyczące profilaktyki HPV.
8 marca 2026 r. w Europejskim Centrum Solidarności odbędzie się Gdański Kongres Zdrowia Kobiet w godzinach 11:00–17:00. Mieszkańcy będą mogli skorzystać z porad specjalistów i uzyskać rzetelną wiedzę o profilaktyce chorób HPV-zależnych.
Zbliża się Gdański Kongres Zdrowia Kobiet. 8 marca zadbaj o zdrowie
Dodatkowo kwiecień 2026 w ramach programu Gdańsk Wybiera Zdrowie zostanie w całości poświęcony szerzeniu świadomości na temat szczepień ochronnych, w tym HPV.
Dlaczego warto działać już dziś? Bo dzięki edukacji, szczepieniom i regularnym badaniom można zapobiec większości nowotworów związanych z HPV. To inwestycja w zdrowie – własne i naszych dzieci – która przyniesie efekty w trakcie całego życia.
Czym właściwie jest HPV?
HPV to rodzina ponad 200 typów wirusów, z których około 40 zakaża okolice narządów płciowych. Dzieli się je na typy wysokiego ryzyka, które mogą prowadzić do zmian przedrakowych i nowotworów oraz typy niskiego ryzyka – odpowiedzialne między innymi za brodawki skórne i kłykciny kończyste. Trzy najbardziej niebezpieczne typy – HPV 16, 18 i 45 – odpowiadają za zdecydowaną większość przypadków raka szyjki macicy oraz innych nowotworów u kobiet i mężczyzn.
HPV – wirus, który dotyczy nas wszystkich
Zakażenie HPV przenosi się głównie drogą płciową. Wirus może znajdować się nie tylko na narządach płciowych, lecz także na skórze nieosłoniętej prezerwatywą, dlatego środki barierowe zmniejszają, ale nie eliminują ryzyka.
Niemal 100% przypadków raka szyjki macicy ma związek z HPV. Śmiertelność wynosi około 50%. Wirus może powodować także raka odbytu, pochwy, sromu, prącia, nowotworów głowy i szyi, migdałków i nasady języka, jest także powodem kłykcin kończystych. Zakażenie może być bezobjawowe, co dodatkowo utrudnia jego wykrycie.
Czynniki zwiększające ryzyko infekcji
Wczesne rozpoczęcie życia seksualnego wydłuża okres ekspozycji na wirusa, co sprzyja jego przetrwaniu i zwiększa ryzyko późniejszych zmian przedrakowych. Częsta zmiana partnerów seksualnych zwiększa liczbę potencjalnych źródeł zakażenia, tym samym podnosi ryzyko kontaktu z wirusem. Wszelkie używki i niezdrowy styl życia sprzyjają osłabieniu odporności organizmu i utrudniają organizmowi zwalczanie infekcji. Brak odpowiedniej higieny osobistej może stwarzać warunki sprzyjające rozwojowi wirusa HPV. Świadomość tych czynników i wzięcie ich pod uwagę przy wyborze stylu życia mogą pomóc w zmniejszeniu ryzyka zakażeniem wirusem HPV.
Profilaktyka raka szyjki macicy. Bezpłatny test HPV HR
Szczepienia – dostępna profilaktyka
Dotychczas nie wynaleziono skutecznego leku, który pozwalałby na wyleczenie samego wirusa. Dlatego najważniejszym narzędziem ochrony przed HPV są szczepienia, najlepiej wykonywane między 9. a 14. rokiem życia – zanim młody człowiek rozpocznie aktywność seksualną. W tym wieku szczepienie wymaga tylko dwóch dawek. Z każdym kolejnym rokiem skuteczność szczepionki spada, co nie znaczy, że nie istnieje. Powyżej 15. roku życia zalecane są trzy dawki szczepionki.
Co ważne – szczepienia dotyczą obu płci. Zaszczepieni chłopcy i mężczyźni nie tylko chronią siebie, ale również ograniczają ryzyko przenoszenia wirusa, co pośrednio chroni dziewczęta i kobiety.
Szczepienia HPV w Polsce
- Od 1 września 2024 r. bezpłatne szczepienia dostępne są dla dzieci 9–14 lat.
- Od 1 stycznia 2027 r. szczepienie to stanie się obowiązkowe dla dzieci w wieku 9–15 lat.
W programie powszechnym dostępne są dwie szczepionki:
Cervarix (2-walentna) – chroniąca przed HPV 16 i 18 oraz
Gardasil 9 (9-walentna) – skierowana jest przeciw typom HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58.
Na GUMed nowy przedmiot - zaawansowana praktyka pielęgniarska
Profilaktyka to nie tylko szczepienia
Równie istotne są regularne badania cytologiczne, najlepiej wykonywane metodą LBC (cytologia na podłożu płynnym). Pozwalają one wcześnie wykryć zmiany przedrakowe, które można skutecznie leczyć, zanim rozwinie się choroba. Kluczowa jest także edukacja, ponieważ zwiększa ona świadomość wśród społeczeństwa.
