• Start
  • Wiadomości
  • Bazylika św. Mikołaja. Wszystkie sklepienia w nawie południowej zostały właśnie naprawione

Bazylika św. Mikołaja. Wszystkie sklepienia w nawie południowej zostały właśnie naprawione

Zakończył się remont sklepień w nawie południowej Bazyliki św. Mikołaja w Gdańsku. Po tym jak cztery lata temu pojawiły się na nich pęknięcia, świątynia została czasowo wyłączona z użytkowania w obawie przed katastrofą budowlaną. Naprawa i wzmocnienie sklepień kosztowały ponad 750 tys. zł.. Dominikanów wsparło dotacją również Miasto Gdańsk.
21.12.2022
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
30 października 2018 r. Pęknięcia na sklepieniu kościoła św. Mikołaja
30 października 2018 r. Pęknięcia na sklepieniu kościoła św. Mikołaja
zdj. Grzegorz Mehring/gdansk.pl

Pękające sklepienia w Bazylice św. Mikołaja

W październiku 2018 r. na sklepieniach i filarach nawy południowej Bazyliki św. Mikołaja pojawiły się niepokojące pęknięcia. Świątynia została natychmiast zamknięta, bo istniała obawa, że może dojść do katastrofy budowlanej. Specjaliście rozpoczęli żmudne prace nad ustaleniem przyczyn spękań. Ustalono, że przyczyną jest niestabilny grunt pod świątynią. W nawie południowej rozebrano wówczas posadzkę i ustawiono rusztowania wsporcze, których zadaniem było zabezpieczenie od spodu spękanych sklepień.

Gdańscy dominikanie zmuszeni byli odprawiać msze św. w sąsiednich kościołach św. Katarzyny i św. Jana. Liturgia i wierni powrócili do św. Mikołaja latem 2019 r., ale do normalności było daleko. Nawa południowa, cała wypełniona rusztowaniami, nadal była wyłączona z użytkowania i odgrodzona od pozostałej części kościoła ogromnymi plandekami.

Kościół św. Mikołaja. Co znaleźli archeolodzy pod posadzką, podczas ratowania pękającej świątyni?

Remont sklepień w kościele św. Mikołaja

Dokładnie rok temu naprawiono cztery tzw. pola sklepienne, na których w 2018 r. najbardziej widoczne były pęknięcia. To jednak nie wszystko. Trzeba było bowiem wykonać wzmocnienia również na dwóch niezniszczonych polach, które znajdują się nad wejściem od strony ul. Świętojańskiej, obok organów.

Naprawione sklepienia widziane od strony poddasza
Naprawione sklepienia widziane od strony poddasza
fot. Piotr Wittman/gdansk.pl

- W ciągu dwóch lat przeprowadziliśmy skomplikowaną naprawę polegającą na wsparciu gotyckich sklepień od góry - od strony strychów kościoła. Specjalna konstrukcja przejmuje ciężar sklepień na siebie. Dzięki temu specjalistycznemu podejściu zachowaliśmy nienaruszoną substancję zabytkowych sklepień zgodnie z wymogami konserwatorskimi - mówi o. Michał Osek, przeor gdańskiego klasztoru dominikanów. - Nasze sklepienia także po naprawie zachowują swoje charakterystyczne wykrzywienia, które powstały w ciągu wieków, a jednocześnie są tak wzmocnione, aby zachować trwałość i elastyczność. Sytuacja gruntowa na Głównym Mieście jest bardzo złożona, dlatego konstrukcja jest na tyle elastyczna, że przetrwa ewentualne zmiany w podłożu w przyszłości.

W kościele św. Mikołaja dominikanie ponownie pochowali dawnych gdańskich mieszczan

Strych kościoła św. Mikołaja w Gdańsku. Po podestem znajdują się sklepienia
Strych kościoła św. Mikołaja w Gdańsku. Po podestem znajdują się sklepienia
fot. Piotr Wittman/gdansk.pl

Z ziemi włoskiej do polskiej

Prac remontowych nie było widać od strony wnętrza kościoła, bo odbywały się nad sklepieniami. Nakładano na nie poszczególne warstwy specjalnego tynku i tytanowych siatek. Wykonano też dodatkowe zbrojenie, dzięki któremu sklepienia zostały przytwierdzone do podtrzymujących je metalowych żeber. Technologia ta dotarła do nas z Włoch, gdzie tamtejsi inżynierowie mają duże doświadczenie w ratowaniu zabytków sakralnych zniszczonych przez trzęsienia ziemi.

Dar niemieckich ewangelików: do Gdańska wróci skarb średniowiecznych zabytków liturgicznych  

Na oddanie nawy południowej do użytkowania trzeba jednak jeszcze poczekać. W całym kościele zainstalowano system czujników, dzięki którym online spływają dane dotyczące stabilności konstrukcji. Pozytywne odczyty przybliżą termin całkowitego zakończenia remontu.

Konstrukcja kościoła jest cały czas kontrolowana online
Konstrukcja kościoła jest cały czas kontrolowana online
fot. Piotr Wittman/gdansk.pl

- W przyszłym roku, zgodnie z harmonogramem, planowane są prace przygotowawcze do tego, żebyśmy w roku 2024 przeprowadzili wzmocnienie fundamentów dwóch filarów oraz przywrócili do nawy południowej posadzkę, która była ewakuowana w 2019 roku przed postawieniem rusztowania wsporczego. Nieśmiało planujemy zakończenie prac i wejście dla wiernych do nawy południowej pod koniec roku 2024 - mówi o. Michał Osek.

Koszt remontu sklepień w św. Mikołaju

Całkowity koszt prac przeprowadzonych w nawie południowej wyniósł 755 148,16 zł. Dominikanie otrzymali dwie dotacje: z Urzędu Miasta Gdańska w wysokości 415 000 zł i dotację z ministerstwa kultury i dziedzictwa narodowego w kwocie 238 000 zł. Pozostała część środków to wkład własny zakonu.

Po sklepieniami wciąż jeszcze widać rusztowania wsporcze
Po sklepieniami wciąż jeszcze widać rusztowania wsporcze
fot. Piotr Mehring/gdansk.pl

Jak przyznaje o. Michał Osek kościół św. Mikołaja wymaga ciągłej uwagi i prac. To niekończące się zadanie.

- W każdym etapie prac zajmujemy się jakimś zagadnieniem wymagającym interwencji w związku ze złym stanem technicznym jakiegoś elementu konstrukcji kościoła. Na przykład podczas prac przy elewacji północnej zajęliśmy się także attyką kościoła, jej stan był awaryjny. Obecnie cała konstrukcja kościoła jest na stałe monitorowana.

TV

Prezydent Gdańska z mieszkańcami Aniołek przy jednym stole