6 kwietnia

Pochodził z Gródka Jagiellońskiego koło Lwowa (dziś Ukraina). 

 

W latach 1942–1944 studiował w Państwowym Instytucie Sztuk Plastycznych we Lwowie. 

 

Od lipca 1943 do czerwca 1944 r. należał do Armii Krajowej (ps. „Gustaw”). 

 

Od 3 lipca 1944 do 8 maja 1945 r. Franciszek Duszeńko był więźniem niemieckich obozów koncentracyjnych Gross-Rosen, Oranienburg i Sachsenhausen. Po wyzwoleniu przebywał w Warszawie, Zakopanem i Łodzi. 

Od 1947 r. kontynuował naukę w Państwowej Wyższej Szkole Przemysłu Artystycznego w Łodzi, następnie w gdańskiej Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych (dziś Akademia Sztuk Pięknych - ASP), gdzie w 1952 r. uzyskał dyplom. 

 

Od 1950 r. asystent w gdańskiej PWSSP, od 1956 r. docent. 

 

W latach 1956–2000 prowadził na gdańskiej uczelni Pracownię Rzeźby. 

 

Od 1973 r. profesor nadzwyczajny, w latach 1981–1987 rektor ASP w Gdańsku, wybrany w pierwszych wolnych wyborach. Od 1990 r. profesor zwyczajny. 

 

Na prośbę władz gdańskiej ASP, mając 76 lat, sprawował jeszcze do 2001 r. opiekę nad przygotowującymi dyplom młodymi rzeźbiarzami.

 

Franciszek Duszeńko debiutował w okresie socrealizmu, gdy obowiązywała zaangażowana treść i tradycyjna forma (m.in. “Waryński”, 1950 i “Portret lekarki”). 

 

W latach 1952–1962, wraz z Stanisławem Horno-Popławskim, Alfredem Wiśniewskim i Adamem Smolaną, należał do zespołu plastyków pracujących nad powojenną renowacją Drogi Królewskiej (m.in. przy Długim Targu: kobiece sfinksy przedproża kamienicy nr 8, figury rycerzy portalu nr 40, portal przy ul. Ogarnej 99). 

 

W monumentalnych realizacjach pomnikowych Franciszek Duszeńko łączył abstrakcyjne bloki kamienia z rzeźbą figuratywną. 

 

Przykładem tego jest Pomnik Pamięci Ofiar Obozu Zagłady w Treblince (wykonany 1964 r., wraz z architektem Adamem Hauptem i rzeźbiarzem Franciszkiem Strynkiewiczem). Stanowił nowatorską wówczas aranżację przestrzeni z setkami nieobrobionych głazów bazaltu (symbole miejsca pochodzenia ofiar), wśród których stoi symboliczny grobowiec ze szczeliną na osi i rodzajem kapitela z reliefem przedstawiającym ludzkie szczątki z jednej strony i żydowską menorę z drugiej. 

 

Kolejną realizacją Franciszka Duszeński był Pomnik Obrońców Wybrzeża Westerplatte (1966, z Adamem Hauptem i Henrykiem Kitowskim) w formie ustawionego na ziemnym kopcu pionowego obelisku z granitowych bloków pokrytych reliefem figuralnym i napisami.

 

Kolejne dzieło artysty - Pomnik Artylerzysty Polskiego (1980) w Toruniu - składa się z nierównej, poziomej bryły z romboidalnych chropawych głazów z zarysami dział armatnich, zwieńczonej ekspresyjną zbitką realistycznych, portretowych głów w hełmach i popiersia żołnierza z uniesioną ręką. 

 

Inne realizacje Franciszka Duszeńki to np. pomnik Marii Konopnickiej w Gdańsku (1977), wystrój kościoła św. Józefa w Gdyni-Leszczynkach, z ogromną figurą unoszącego się nad ołtarzem Chrystusa (1983–1987), rzeźba "Redemptor" w kościele Redemptorystów w Zamościu (1982–1984).

 

Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeów Narodowych w Warszawie i w Gdańsku, w Muzeum Medalierstwa we Wrocławiu i w New Delhi.

 

Miał w Gdańsku pracownie: od 1959 r. przy ul. św. Ducha 101/103, od 1967 r. przy ul. Chlebnickiej 11/12.

 

Wielokrotnie odznaczany i wyróżniany m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1967), Krzyżem Oświęcimskim (1987), Medalem Tysiąclecia (1966), odznaką „Za zasługi dla Gdańska” (1960). W 1986 r. otrzymał Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska, w 1989 r. Nagrodę im. Brata Alberta za wybitne osiągnięcia w dziedzinie sztuki sakralnej.

 

Franciszek Duszeńko zmarł 11 kwietnia 2008 r. w Gdańsku. Został pochowany, obok żony i syna, na cmentarzu Srebrzysko.

 

W 2008 r. pośmiertnie przyznano mu Medal Księcia Mściwoja II.

 

W 2015 r., w ramach projektu „Digitalizacja i ewidencja spuścizny po artyście rzeźbiarzu Franciszku Duszeńce przechowywanej w Bibliotece ASP w Gdańsku”, realizowanego w Bibliotece ASP, dokonano inwentaryzacji jego dorobku twórczego, przekazanego w 2013 r. uczelni przez żonę, obejmującego 520 fotografii stanowiących dokumentację dorobku rzeźbiarskiego oraz 1500 rysunków przedstawiających projekty pomników i innych realizacji rzeźbiarskich artysty.

Na wniosek posła Marka Biernackiego Sejm RP ustanowił rok 2025 Rokiem Franciszka Duszeńki.

 

28 sierpnia 2025 r., na wniosek klubu radnych „Wszystko dla Gdańska” oraz ASP, Rada Miasta Gdańska nadała nazwę „Parku im. prof. Franciszka Duszeńki” terenowi położonemu pomiędzy ulicami Elbląską, Siennicką i Powalną.

 

6 września 2025 r., dedykowaną jego pamięci prapremierę kompozycji „Viderunt”, wykonał na carillonie Ratusza Głównego Miasta Paweł Szymański.

 

17 grudnia 2025 r. na budynku domu przy ul. Chlebnickiej 11/12, w którym tworzył Franciszek Duszeńko, odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową.