30 kwietnia

1991: Zmarł Daniel Olędzki, architekt, główny projektant Teatru Wybrzeże w Gdańsku, współtwórca koncepcji zabudowy zniszczonego w czasie II wojny światowej Starego Przedmieścia. 
30.04.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Urodził się 18 czerwca 1925 r. w Poznaniu. Jeszcze w tym samym roku zamieszkał z rodziną w Gdyni, gdzie ojciec otrzymał posadę inspektora celnego dla obszaru Wolnego Miasta Gdańska. 
Daniel_Olędzki
Daniel Olędzki (1925-1991), portret malował Rudolf Buchalik
źródło: Gedanopedia
 
Absolwent szkoły podstawowej i gimnazjum jezuitów w Gdyni Orłowie. 
 
W sierpniu 1939 r. wyjechał z rodziną do Kiwerc na Wołyniu, od 1940 r. mieszkał w Warszawie. Uczył się tam w Szkole Inżynierskiej im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda, zmuszony do przerwania nauki pracował w Zakładach Philipsa. 
 
Daniel Olędzki wstąpił do Szarych Szeregów (pseudonim „Kukułka”). Jako starszy strzelec walczył w powstaniu warszawskim w plutonie 227 zgrupowania „Żyrafa”. Potem wywieziony do obozu jenieckiego Altengrabow w okolicach Brunszwiku.
 
Do Gdyni powrócił w 1947 r. 
 
Po ukończeniu w 1952 r. studiów na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej do emerytury w 1990 r. pracował jako projektant w Biurze Projektowo-Badawczym Budownictwa Ogólnego „Miastoprojekt” Gdańsk. 
 
Jednocześnie prowadził własną pracownię w ramach Zespołu Autorskich Pracowni Architektonicznych (ZAPA) - pierwszej w powojennej Polsce firmy o strukturze spółdzielczej, powołanej we wrześniu 1982 r. i grupującej działających indywidualnie architektów. 
 
W 1953 r. Daniel Olędzki wydelegowany został do Wrocławia, gdzie pracował przy planie ogólnym odbudowy miasta. 
 
Po powrocie powierzono mu realizację (projektowanej od 1951 r.) Grunwaldzkiej Dzielnicy Mieszkaniowej w Gdańsku-Wrzeszczu. Wraz z zespołem, złożonym z młodych architektów (Roman Hordyński, Konrad Pławiński, Jerzy Poklewski i Romuald Szurowski) jeszcze w 1953 r. stworzył nową koncepcję reprezentacyjnego centrum dzielnicy. Zrealizowano ją częściowo, skupiając się na zabudowie mieszkalnej, a rezygnując z monumentalnych gmachów (np. Dom Kultury). 
 
W 1956 r. Daniel Olędzki wraz z zespołem (Roman Hordyński, Danuta Wejrowska i Tadeusz Lepczak) wygrał konkurs na zabudowę zniszczonego w 1945 r. gdańskiego Starego Przedmieścia. Realizacja projektu przypadła na lata 1959-1961, ostatnie prace trwały do 1964 r. Oprócz domów mieszkalnych, razem z Tadeuszem Lepczakiem zaprojektowali na osiedlu Szkołę Podstawową nr 67 i pawilon sklepowo-usługowy przy ul. Kocurki.
 
Równolegle Daniel Olędzki zaangażował się w budowę osiedla domów jednorodzinnych. Z jego inicjatywy w 1955 r. powstała Spółdzielnia Mieszkaniowa „DOM”, która zrealizowała budowę osiedla w Sopocie przy ul. Wyspiańskiego i Słowackiego dla środowiska architektoniczno-budowlanego (pracownicy „Miastoprojektu” oraz Miejskiego Przedsiębiorstwa Budowlanego). Na osiedlu tym powstał także jego własny dom, ukończony w 1959 r. 
 
Ostatnim dużym osiedlem mieszkaniowym, w powstaniu którego brał udział Daniel Olędzki, były prace nad projektowaniem nowej zabudowy w dzielnicy Lütten Klein w Rostocku (NRD). Zespół projektowy prowadził niemiecki architekt Erich Kaufmann, główne prace trwały w latach 1965-1969, dalsze jeszcze do 1975 r. 
Siedziba_Teatru_Wybrzeże,_lata_70._XX_wieku
Daniel Olędzki był głównym projektantem Teatru Wybrzeże, widok w latach 70. XX wieku
źródło: Gedanopedia
 
Obok zabudowy mieszkaniowej projektował również architekturę wypoczynkową, w latach 1965-1969 według jego projektu powstał w Jastarni dom wczasowy „Posejdon”.
 
Od lat 60. XX wieku Daniel Olędzki projektował głównie gmachy użyteczności publicznej. Dołączył do prof. Lecha Kadłubowskiego jako główny projektant Teatru Wybrzeże przy Targu Węglowym, który zbudowano w latach 1961-1966. 
 
W 1970-1979 zaprojektował i nadzorował powstanie, jako generalny projektant, we współpracy z prof. Józefem Chmielem, Teatru Muzycznego w Gdyni. Również z Józefem Chmielem przebudował Operę Kameralną w Warszawie 1986 r., mieszczącą się w dawnym kościele ewangelicko-reformowanym. 
 
Współprojektował także przebudowę wnętrz Teatru „Kwadrat” przy ul. Marszałkowskiej oraz „Teatru na Powiślu” (dawniej cyrk), którą realizowano w latach 1989-1992. 
 
Jako główny projektant zaprojektował w 1976-1979 i nadzorował do 1991 r. budowę Teatru w Kielcach (Kieleckie Centrum Kultury) oraz w latach 1976-1979 przebudowę Państwowej Opery i Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku.
 
Daniel Olędzki stworzył też szereg koncepcji i opracowań, które nie zostały zakwalifikowane do realizacji, ale otrzymały nagrody bądź wyróżnienia w konkursach organizowanych przez Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP):
 
  • na projekt budowy pomnika Obrońców Wybrzeża na Targu Drzewnym w Gdańsku w 1954 r. (współautorzy: Zbigniew Erszkowski, Stefan Markiewicz, Stanisław Mizerski, Danuta Olędzka - żona, Jan Sienkowski)
  • na założenia urbanistyczne Sopotu w 1960 r. (współautorzy: Ludwika Lepczak, Tadeusz Lepczak, Danuta Olędzka)
  • na projekt urbanistyczno-architektoniczny budynku administracyjnego Polskich Linii Oceanicznych przy placu Gorkiego oraz jego otoczenia w Gdańsku w 1967 r. (współautor Danuta Olędzka)
  • na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej Teatru Wielkiego, Opery i Baletu w Gdańsku w 1974 r. (współautor Danuta Olędzka)
  • projekt gmachu Muzeum Marynarki Polskiej w Gdyni u stóp Kamiennej Góry w latach 1973-1974
Daniel Olędzki był członkiem SARP oddział Wybrzeże, gdzie pełnił funkcje członka zarządu (1964-1966), oraz wiceprezesa (1966-1968).
 
Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Armii Krajowej, odznaką „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej”. 
 
Żonaty, miał dwoje dzieci. 
 
Daniel Olędzki zmarł w Gdyni. Został pochowany na cmentarzu katolickim w Sopocie.