Dom Brata Alberta Przegalina. Nowe schronisko dla 80 mężczyzn w bezdomności czeka na mieszkańców
Nagroda „Pomagacz Roku”
Gala nagrody „Pomagacza Roku” im. Romana Koturbasza* to dla Towarzystwa Pomocy im. Św. Brata Alberta Koło Gdańskie (TPBA KG) okazja, by docenić tych, którzy każdego dnia zmieniają świat na lepsze. Nie jest to wyłącznie nagroda wewnętrzna Towarzystwa, wyróżnia ono w ten sposób także osoby, instytucje i organizacje pozarządowe, które tak jak Towarzystwo są częścią systemu wsparcia dla osób w kryzysie bezdomności.
Miasto Gdańsk reprezentowała podczas wydarzenia Monika Chabior - zastępczyni prezydent ds. rozwoju społecznego i równego traktowania, radni miejscy Żaneta Geryk i Andrzej Kowalczys, Katarzyna Ziemann - dyrektorka Wydziału Rozwoju Społecznego UMG oraz Marcin Męczykowski - z-ca dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku. W gronie uczestników była też Ewa Koturbasz, żona patrona nagrody.
Bezdomność uliczna w Gdańsku w 2025 roku
Na początku przedstawiono raport dotyczący bezdomności ulicznej w Gdańsku w 2025 roku, opracowany na podstawie statystyk TPBA KG, Towarzystwa Wspierania Potrzebujących „Przystań” i Fundacji Społecznie Bezpieczni. Raport omówił dr Paweł Jaskulski z zarządu TPBA KG, szef Gdańskiego Programu Streetworkingu.
Główne wnioski:
- W 2025 roku odnotowano spadek liczby osób bezdomnych żyjących na ulicy o 10 proc. w porównaniu do lat poprzednich. W sumie na ulicach gdańska w ubiegłym roku żyło 428 osób. To pierwszym taki spadek od początku prowadzenia statystyk przez TPBA KG. Z czego to wynika? Z jednej strony z sukcesu programów mieszkaniowych, zwłaszcza programu “Housing First / Najpierw Mieszkanie” oraz z otwarcia ogrzewalni dla kobiet przez siostry karmelitanki. Z drugiej strony - niestety odnotowano rekordową liczbę co najmniej 30 zgonów wśród osób bezdomnych, choć rzeczywista liczba mogła być wyższa (takie informacje nie zawsze trafiają do organizacji pomocowych).
- Zauważono również zmianę demograficzną w populacji osób bezdomnych na ulicy: po raz pierwszy liczba osób młodych (poniżej 50. roku życia) przewyższyła liczbę osób starszych (powyżej 50. roku życia), stanowiąc 55 proc. całej grupy. Kobiety stanowią 15 proc. populacji bezdomnych na ulicy i 20 proc. wszystkich osób bezdomnych (a więc także tych, które przebywają w placówkach).
- Wzrosła liczba obcokrajowców korzystających z usług ośrodków wsparcia, w tym pracowników tymczasowych z Ameryki Łacińskiej, którzy często są początkowo myleni z turystami (nie są zdegradowane długotrwałym pobytem na ulicy, bo dopiero na nią trafiły).
- Programy mieszkaniowe, takie jak Housing First, wspierają około 200 osób w Gdańsku, Sopocie i Kolbudach. Cztery Centra Integracji Społecznej w Gdańsku, Sopocie, Gdyni i Pruszczu Gdańskim pomogły 370 osobom długotrwale bezrobotnym, 42 proc. z nich znalazło pracę.
- Fundacja Społecznie Bezpieczni stworzyła miejsca pracy dla 50 osób, prowadząc parkingi społecznie odpowiedzialne w Gdańsku, punkt widokowy Żurawi M3 i zajmując się terenami zielonymi wokół stadionu w Gdańsku.
- Centrum Wsparcia Imigrantów w Sopocie obsłużyło 900 osób z 30 krajów.
- Przez Pogotowie Socjalne dla Osób Nietrzeźwych TWP “Przystań” w Gdańsku przewinęło się 4,5 tys. osób, z czego 40 proc. stanowiły osoby bezdomne.
- Autobus SOS dostarczył 27 tys. posiłków i 4 tys. sztuk odzieży. Wśród korzystających z tej formy wsparcia było 20 proc. Gdańszczan “domnych”.
- Towarzystwo uruchomiło nową aplikację mobilną "Iskra" do zgłaszania osób bezdomnych, zastępującą przestarzałą aplikację ALS.
- Łącznie w 2025 roku TPBA KG pomogło około 6,5 tys. osób.
Nowa aplikacja do lokalizacji osób w bezdomności
Nagrody “Pomagacz Roku” trafiły w tym roku do siostry Marty Faron (w kategorii indywidualnej) i do Stowarzyszenia na rzecz Ratownictwa “Adiutare”.
- Siostra Marta Faron
fragmenty laudacji:
Siostra Marta jest karmelitanką, misjonarką, terezjanką, psycholożką, praktyczką pracy społecznej, a przede wszystkim osobą całkowicie oddaną towarzyszeniu ludziom w sytuacjach granicznych.
Od 2017 roku związana jest z naszym towarzystwem, najpierw jako streetworkerka, docierając do osób żyjących w przestrzeni ulicy tam, gdzie pomoc wymaga największej odwagi, uważności i pokory.
Od 2020 roku jest asystentką w programie Housing First Najpierw Mieszkanie, jednym z najbardziej przełomowych podejść do rozwiązywania problemu bezdomności. To właśnie w tej roli towarzyszy osobom wychodzącym z długotrwałej i chronicznej bezdomności, często zmagającym się z chorobami psychicznymi, uzależnieniami i doświadczeniem przemocy.
Jej praca nie polega wyłącznie na wsparciu. To głębokie, indywidualne towarzyszenie w procesie odzyskiwania domu, zdrowia, bezpieczeństwa i sensu życia.
To wiara w człowieka nawet wtedy, gdy on sam ją traci. Siostra Marta współprowadzi także Dom Miry, miejsce wsparcia dla kobiet w sytuacji bezdomności. Jest to przestrzeń szczególna, bezpieczna, odpowiadająca na doświadczenia kobiet, które bardzo często mierzą się z przemocą, traumą i wielowymiarowym wykluczeniem. Jej wrażliwość na sytuację kobiet oraz umiejętność tworzenia dla nich realnego, bezpiecznego miejsca jest nie do przecenienia.
- Stowarzyszenie na rzecz Ratownictwa “Adiutare”
fragmenty laudacji:
Stowarzyszenie to efekt pracy i zaangażowania ludzi młodych, ratowników niosących pomoc i edukujących. “Adiutare” realizuje działania poprzez pomoc organizacjom i instytucjom, prowadzi mobilne usługi medyczne w formie ambulansu sanitarno-ratunkowego i streetworkingu medycznego.
“Adiutare” to łacińskie słowo oznaczające wspieranie, pomaganie czy asystowanie.
W świecie zdominowanym przez pośpiech Wy wybraliście drogę, która wymaga zatrzymania się przy drugim człowieku, często w najtrudniejszych momentach jego życia. Stowarzyszenie “Adiutare” to nieoceniony wkład w pomoc potrzebującym. Są tam, gdzie szybkie decyzje, odwaga i empatia decydują o ludzkim życiu i zdrowiu, a gotowością do działania w sytuacjach kryzysowych dają nam wszystkim bezcenne poczucie bezpieczeństwa.
Jednak to, co wyróżnia Stowarzyszenie, wykracza poza ramy technicznych umiejętności ratowniczych, a jest to niespotykane oddanie. Pokazujecie, że ratownictwo to nie tylko zawód, to powołanie, które realizujecie z pasją. To właśnie ta wrażliwość na ludzkie cierpienie połączone z Waszą “zimną krwią” profesjonalistów, czyni Was wyjątkowymi.
W tym roku przyznano również cztery wyróżnienia w ramach nagrody “Pomagacza”, oto wyróżnieni:
- Martyna Piaścik - psycholożka z wykształcenia, pracuje na stanowisku opiekunki w Schronisku dla Bezdomnych Kobiet w Gdańsku przy ul. Zakopiańskiej prowadzonym przez Stowarzyszenie Opiekuńczo - Resocjalizacyjne “Prometeusz”.
- Mariola Imianowska - opiekunka środowiskowa Gdańskiej Spółdzielni Socjalnej, wolontariuszka w Centrum Treningu Umiejętności Społecznych prowadzonym przez TPBA KG.
- Katarzyna Cyman - pracowniczka Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gdyni wspierająca Centra Integracji Społecznej TPBA (w Gdyni i Sopocie).
- Adrian Marciński - gdański przedsiębiorstwa prowadzący firmy cateringowe, który od lat współpracuje z TPBA, ale również z innymi organizacjami pozarządowymi. Zatrudnia podopiecznych CIS, a także wspiera darowiznami żywnościowymi inne organizacje pozarządowe.
*Roman Koturbasz - patron nagrody
Zmarły w 2015 roku Roman Koturbasz był działaczem społecznym, oddanym członkiem lokalnej społeczności, harcmistrzem, który całe życie poświęcił niesieniu pomocy innym.
Urodził się w Gdańsku, od najmłodszych lat związany z harcerstwem, przechodząc wszystkie szczeble służby harcerskiej, aż po komendanta Chorągwi Gdańskiej ZHP. Był założycielem Fundacji Społecznie Bezpieczni i pierwszego w Gdańsku przedsiębiorstwa społecznego działającego na polu ekonomii społecznej.
Ostatnie 10 lat swojego życia związał z Towarzystwem Pomocy imienia Świętego Brata Alberta Koło Gdańskie, gdzie zajmował się aktywizacją zawodową. Dzięki jego zaangażowaniu wiele osób bezrobotnych i bezdomnych znalazło pracę i dostało drugą życiową szansę. Jego wrażliwość społeczna sprawiła, że stał się symbolem bezinteresownego zaangażowania.
Nie szukał rozgłosu, lecz zmieniał rzeczywistość wokół siebie, inspirując innych do podobnych gestów. Nagroda jego imienia przyznawana jest od 2016 roku przez Towarzystwo Pomocy im. Św. Brata Alberta w dwóch kategoriach: dla osoby oraz instytucji.
