Loża ta powstała w maju 1751 r. i podlegała berlińskiej loży matce Zu den drei Weltkugeln (Pod Trzema Globami). 11 lipca 1763 r. Loge Zu den drei Bleiwagen zainicjowała obchody wolnomularskiego święta Jana.
Grupa żałobników gdańskiej loży masońskiej, 1929
źródło: Gedanopedia
Aktywność loży zaniepokoiła Radę Miejską Gdańska, która zażądała szczegółowych wyjaśnień. Zamiast tego loża dostarczyła burmistrzowi spis swoich członków.
Po zakazie działalności Loge Zu den drei Bleiwagen w jego obronie pojawiły się w Prusach artykuły w gazetach.
Christian Friedrich Wenrich (1778-1845), od 1814 r. dyrektor Poczty Królewskiej w Gdańsku, mistrz loży „Eugenia zum gekrönten Löwen” w latach 1817–1844
źródło: Gedanopedia
Edykt Rady Miejskiej został anulowany w końcu 1763 r., a w styczniu loża 1764 r. została ponownie otwarta. Odbyła 15 posiedzeń. W okresie 1765-1770 była zamknięta. W tym czasie uzyskała patent loży królewieckiej Zu den drei Kronen (Pod Trzema Koronami). W maju 1775 r. powstała nowa loża Zu den drei Bleiwagen, podległa loży królewieckiej. Jej mistrzem został rektor gdańskiego Gimnazjum Akademickiego Daniel Gralath.
Sala balowa w siedzibie loży „Eugenia zum gekrönten Löwen” (Eugenia pod Ukoronowanym Lwem), 1900
źródło: Gedanopedia
Masoneria we współczesnym pojęciu pojawiła się w Gdańsku w połowie XVIII wieku i była powiązana z wolnomularstwem pruskim. Działające w tym czasie loże podporządkowane były wielkim lożom w Berlinie i Królewcu.
Siedziba loży „zur Einigkeit” (Jedność) przy Nowych Ogrodach
źródło: Gedanopedia
Członkami wolnomularstwa gdańskiego byli najbardziej znaczący obywatele miasta, pełniący ważne funkcje w życiu publicznym, a przy tym bogaci. Składki członkowskie były wysokie (do kasy lożowej, na fundusz ubogich i na lożę matkę), do tego dochodziły opłaty za uzyskiwane stopnie wtajemniczenia.
Siedziba loży „zur Einigkeit”
źródło: Gedanopedia
Oprócz Loge Zu den drei Bleiwagen w Gdańsku w XVIII i XIX wieku działało jeszcze kilka innych lóż wolnomularskich:
- Loge Zu den drei Sternen (Pod Trzema Gwiazdami) - loża-córka królewieckiej loży Zu den drei Kronen
- Loge Eugenia zum gekrönten Löwen (Eugenia pod Ukoronowanym Lwem) - filia wysokiej loży szkockiej Zu den drei Kronen w Królewcu
- Loge zur Einigkeit (Jedność) - podlegała berlińskiej loży matce Zu den drei Weltkugeln
- Loge Zum roten Kreuz (Pod Czerwonym Krzyżem) - podlegała Der Großen Landesloge der Freimaurer von Deutschland
- Loża wewnętrzna (czerwona – Der innere Tempel) - działała od 1810 r. przy loży Eugenia.
Siedziba loży „Zum siegenden Licht”, później siedziba Katedry Wysokich Napięć Politechniki Gdańskiej, ul. Własna Strzecha 18a
źródło: Gedanopedia
W 1933 r. władze Wolnego Miasta Gdańska zakazały działalności masońskiej i przejęły budynki, z których korzystały loże wolnomularskie.
Symbole wolnomularskie po obu stronach sklepienia w sieni kamienicy przy ul. Ułańskiej 11 na Dolnym Mieście
fot. Piotr Wittman/ www.gdansk.pl
W połowie lat 30. ub. wieku większość archiwaliów loży i cały księgozbiór został zdeponowany w Bibliotece Miejskiej (obecnie Polska Akademia Nauk Biblioteka Gdańska), dzięki czemu przechował się, z niewielkimi stratami, stanowiąc jedyną w Europie środkowowschodniej oryginalną bibliotekę masońską (liczy prawie 2300 woluminów).
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska