24 czerwca

Urodził się w Wilnie 6 czerwca 1932  r. w Wilnie. 

 

Dzieciństwo spędził w Mołodecznie (wschodnie krańce Wileńszczyzny, obecnie Białoruś), gdzie w dworku Tyszkiewiczów rodzice zajmowali służbowe mieszkanie - ojciec Józef był pełnomocnikiem hrabiów. 

 

Od lipca 1944 r. przebywał w folwarku dziadka (ze strony matki) Leonpole pod Krewem. 

 

Zbigniew Żakiewicz uczył się w białoruskiej szkole w Lenkowszczyźnie (koło Mińska). W 1946 r., w rok po śmierci ojca, w ramach repatriacji wyjechał z matką z Białorusi do Łodzi. 

 

W 1953 r. ukończył Technikum Przemysłu Włókienniczego Ministerstwa Przemysłu Lekkiego i rozpoczął studia na Wydziale Chemii Wyższej Szkoły Pedagogicznej (WSP) w Łodzi. Zrezygnował po miesiącu, rozpoczynając studia na filologii rosyjskiej w WSP we Wrocławiu. 

 

Po przeniesieniu wrocławskiej WSP do Opola ukończył tam studia w 1957 r. i do 1966 r. był asystentem w Katedrze Literatury Rosyjskiej Wydziału Filologiczno-Historycznego. 

 

W 1966 r. zostałem doktorem na podstawie rozprawy “Literatura rosyjska lat 1894–1914 w kręgu Młodej Polski”. W tym samym roku został adiunktem w Katedrze Filologii Rosyjskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej (dzisiejszy Uniwersytet Gdański) w Gdańsku.

 

W latach 1970–1998 Zbigniew Żakiewicz był pracownikiem Uniwersytetu Gdańskiego (od 1984 r. na stanowisku starszego wykładowcy).

 

Twórczość literacką rozpoczął w początkach lat 50. XX wieku od publikacji w "Świecie Przygód" (późniejszy "Świat Młodych") oraz Wrocławskim Tygodniku Katolików (WTK). 

 

W 1962 r. opublikował zbiór opowiadań “Chłopiec o lisiej twarzy”, w 1967 r. wydał kolejny zbiór “Liście”, w 1968 r. powieść o tematyce kresowej „Ród Abaczów”, stanowiącą pierwszą część „Tryptyku wileńskiego”, którą uzupełniły powieści “Dolina Hortensji” (1975) i “Wilcze łąki” (1992). 

 

W latach 1971–1972 Zbigniew Żakiewicz publikował m.in. cykl “Półgłosem” w „Dzienniku Bałtyckim”, w 1973 r. cykl “Z notesu” w „Głosie Wybrzeża”. 

 

Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. publikował głównie w prasie katolickiej, m.in. w „Gwieździe Morza”, „W drodze”, „Tygodniku Powszechnym”, a także w piśmie Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego „Pomeranii”. 

 

W latach 1984–2004 w „Gwieździe Morza” Zbigniew Żakiewicz publikował cykl “Z dziennika”.

 

Był także autorem powieści i opowiadań m.in. “Biały karzeł” (1970, nagroda w postaci Orderu Stańczyka, przyznawanego przez miesięcznik „Litery”), “Wilio, w głębokościach morza” (1993), “Gorycz i sól morza. Gdańskie Smorgonie” (2000) oraz poczytnych książek dla dzieci m.in. “Kraina 105 tajemnicy” (1972) i “Latarnia dziadka Utopka” (1986). 

 

Na podstawie książki Zbigniewa Żakiewicz “Dwaj dzielni z Plimplańskiego lasu” w latach 1987–1990 Studio Małych Form Filmowych Se-Ma-For wyprodukowało serial lalkowy “Maurycy i Hawranek”.

 

Zbigniew Żakiewicz był odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1976), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1989), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1998) oraz Medalem 25-lecia Solidarności (2005). 

 

W 1971 r. został laureatem Nagrody Fundacji im. Kościeleckich, a w 1988, 1992 i 1994 r. laureatem Nagrody Artystycznej Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki. 

 

W 1999 r. otrzymał Nagrodę Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury, w 2003 r. Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury, a w 2000 r. został odznaczony Medalem Księcia Mściwoja II. 

 

Był żonaty, ojciec Zofii (ur. 1959), Macieja (ur. 1961) i Joanny (ur. 1961). 

 

6 czerwca 2024 r. na fasadzie domu przy ul. Kościuszki 26, w którym mieszkał w latach 1967–2010, odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową.