19 czerwca

1652: W Gdańsku zmarł Wilhelm Hondius, uznany rytownik i kartograf, autor portretów m.in. polskich królów i magnatów, wykonywał mapy i plany zdobione scenami rodzajowymi m.in. kopalni soli w Wieliczce oraz Polesia.
19.06.2026
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Pochodził z Hagi (dzisiejsza Holandia). Uczył się tam rytownictwa u ojca oraz należał do miejscowego cechu tego rzemiosła. 
1_Wilhelm_Hondius
Wilhelm Hondius - grafika Juliana Schübelera z 1882 r., według portretu rytowanego przez samego Hondiusa wedle wzoru Antona van Dycka (przed 1641)
źródło: Gedanopedia
 
W 1624 r. został przedstawiony podróżującemu po Niderlandach pod przybranym nazwiskiem Snopek (Snopczyński) miłośnikowi sztuki, a głównie malarstwa, późniejszemu królowi Władysławowi IV Wazie, dla którego prawdopodobnie rytował mapę Polski. 
 
W rodzinnym mieście Wilhelm Hondius wykonał wiele rycin, m.in. własnego pomysłu portret arcyksiężniczki austriackiej Isabelli Clary Eugenii (1566–1633), hiszpańskiej żony księcia Alberta VII oraz księcia Johanna Ernsta I von Sachsen-Weimar (1594–1632). 
 
Około 1633 r. osiadł na stałe w Gdańsku. Często podróżował po Polsce, szczególnie do Warszawy, po raz pierwszy zaproszony przez króla Władysława IV w 1636 r.
2_Wilhelm_Hondius
"Apoteoza króla polskiego Jana Kazimierza" (1649), autorstwa Wilhelma Hondiusa
źródło: Gedanopedia
 
Wilhelm Hondius rytował w miedzi według własnych rysunków lub dzieł malarskich. Tak stworzył m.in. portrety królów polskich Władysława IV, Jana Kazimierza oraz ich żon Cecylii Renaty i Marii Ludwiki Gonzagi, hospodara mołdawskiego Bazylego, polskich magnatów (w tym Janusza Radziwiłła, Lwa Sapiehy, Jerzego Ossolińskiego, Bohdana Chmielnickiego, Karola Chodkiewicza), kasztelana gdańskiego Gerarda Denhoffa, prymasa Polski i Litwy Andrzeja Leszczyńskiego oraz gdańskiego burmistrza Nicolausa Pahla.
 
Jako kartograf Wilhelm Hondius wykonywał mapy i plany zdobione scenami rodzajowymi. Były to np. trzy plany kopalni soli w Wieliczce, mapa Polesia i tzw. delineacja smoleńska (plan i mapy moskiewskiego oblężenia Smoleńska i odsieczy miasta przez króla Władysława IV - w latach 1636, 1640 - według kapitana i gdańskiego inżyniera wojskowego Johanna Pleitnera, z m.in. wizerunkami twórców miedziorytu).
Wilhelm_Hondius,_brama_triumfalna_wzniesiona_w_Gdańsku_z_okazji_zaślubin_Władysława_IV_z_Marią_Ludwiką_Gonzagą,_strona_wschodnia,_1646
Brama triumfalna w Gdańsku, według projektu Wilhelma Hondiusa, wzniesiona z okazji zaślubin króla Władysława IV z Ludwiką Marią Gonzagą (1646). Widok strony wschodniej, u góry obraz Adolfa Boya, który przedstawiaja wybór małżonki przez polskiego monarchę
źródło: Gedanopedia
 
W 1646 r. był twórcą rycin bramy triumfalnej w Gdańsku z okazji przejazdu królowej Ludwiki Marii Gonzagi. 
 
Współpracował z gdańskim drukarzem i księgarzem Georgiem Försterem przy wykonywaniu winiet i ilustracji książkowych. 
Wilhelm Hondius był też jednym z wykonawców tablic astronomicznych do pracJana Heweliusza, karty tytułowej do dzieła Joachima Pastoriusa “Bellum Scytico-Cosaticum….”. 
 
Zmarł podczas prac nad wielką mapą Ukrainy.
 
Był dwukrotnie żonaty, miał trzech synów i córkę.   
 
źródło: Gedanopedia, internetowa encyklopedia Gdańska

 

TV

Z RPA do Gdańska z miłości do futbolu