15 kwietnia

Salamon Julius Jewelowski (pierwszego imienia nie używał) urodził się 6 maja 1874 r. w Wiliampolu (dziś to dzielnica litewskiego miasta Kowno). 

 

Jego ojciec Elias był kupcem (ur. 1849 Nieśwież, Białoruś – zm. 1925 Gdańsk). Brat Walter (ur. 1895 Gdańsk – zm. 1920 Gdańsk), był absolwentem gdańskiego Gimnazjum Miejskiego i doktorem medycyny.

 

Od 1897 r. był właścicielem firmy, początkowo komisowej, następnie samodzielnie handlującej drewnem i zbożem „S.J. Jewelowski”. 

 

Założył filię firmy w Kłajpedzie (obecnie Litwa). Nabył tartak parowy w pod Gdańskiem, otwierając firmę „Danzig-Rückforter Sägewerke Danzig-Langfuhr” („Gdańskie Tartaki Rykforckie Gdańsk-Wrzeszcz”) z kolejnym tartakiem parowym przy Nehrunger Weg (ul. Litewska). Dysponował składami drewna na wyspie  Ostrów. 

 

Podczas I wojny światowej władze niemieckie powierzyły mu organizację eksploatacji lasów w okupowanym Królestwie Polskim i na Białorusi. 

 

Po wojnie Jewelowski nabył dodatkowo leżące już na polskim Pomorzu tartaki w Osiu i w Żubrze koło Osia. Otworzył też filię firmy w Warszawie, eksportował drewno do Anglii, Francji i Danii. 

 

W latach 1920–1922 z Eugenem Postem był współwłaścicielem fabryki czekolady „Nordeutsche Schokoladenfabrik Schneider & Company GmbH", następnie zasiadał w jej radzie nadzorczej (firma działała w miejscu, gdzie dziś znajduje się, powstała w 2007 r., Galeria Bałtycka. ).

 

Od 1898 r. członek Korporacji Kupców, a od 1907 r. przewodniczący Związku Przemysłowców Drzewnych Prus Zachodnich (Verband der Holzhändler und Holzindustriellen des Freistaats Danzig und Pommerellens), Związku Gdańskich Eksporterów Drewna (Danziger Holzexporteure E.V.) oraz Gdańsko-Polskiego Związku Gospodarczego (Danzig-Polnischer Wirtschaftsverband). 

 

Zasiadał też w radach nadzorczych Stoczni Gdańskiej (Danziger Werft, wcześniej Cesarska - Kaiserliche Werft) i gdańskiego oddziału Dresdner Bank.

 

W 1920 r. Jewelowski z ramienia Deutschdemokratische Partei Danzigs (Niemiecka Demokratyczna Partia Gdańska) był członkiem Zgromadzenia Konstytucyjnego Wolnego Miasta Gdańska. 

 

W latach 1920–1923 i 1928–1930 był posłem Volkstagu (parlament Wolnego Miasta Gdańska), delegowanym do Senatu WMG (najwyższy organ zarządzający i wykonawczy - nie był izbą wyższą parlamentu, lecz odpowiednikiem rządu, reprezentował WMG w sprawach zewnętrznych, za wyjątkiem spraw podlegających Polsce), gdzie odpowiadał za sprawy gospodarcze. 

 

Jewelowski opowiadał się za ścisłą współpracą gospodarczą Polski i Gdańska, przy zachowaniu niezależności politycznej Wolnego Miasta Gdańska. 

 

W 1921, 1922 i w 1932 r. stał na czele gdańskiej delegacji dyskutującej w Warszawie ze stroną polską w sprawie układów handlowych i w sprawie ceł. 

 

25 października 1921 r. Jewelowski był podejmowany w Belwederze przez marszałka Józefa Piłsudskiego. Oskarżany był przez to o działanie na szkodę interesów niemieckich w Gdańsku.

 

W 1922–1931  Jewelowski był członkiem Zgromadzenia Reprezentantów Żydowskiej Gminy Synagogalnej. Zwolennik asymilacji Żydów, krytykowany przez  syjonistów. 

 

W latach 1927–1935 pełnił funkcję konsula honorowego Turcji w Wolnym Mieście Gdańsku.

 

W 1899 r. mieszkał przy Milchkannengasse 26 (ul. Stągiewna), następnie we Wrzeszczu. 

 

W 1921 r., za zgodą rządu polskiego Jewelowski zakupił Mały Kack (od 1935 r. w granicach Gdyni), obejmujący zespół pałacowo-parkowy, 785 hektarów ziemi i gorzelnię (w połowie lat 30. przeprowadził parcelację majątku i sprzedał większość posiadanego terenu (400ha) pod zabudowę mieszkaniową). Zakup spotkał się w Polsce z dużym niezadowoleniem, był nawet przedmiotem interpelacji w Sejmie RP posła Adama Chądzyńskiego (przewodniczącego klubu Narodowego Związku Robotniczego). 

 

Od 1937 r. Jewelowski przebywał na stałe w Anglii. 

 

W latach 1946–1947 planował rozwinięcie importu polskich wyrobów drewnianych do Anglii. 

 

Od 1899 r. żonaty był z Elisabeth, córką kupca Hermanna Levina Fürsta, z którą rozwiódł się w 1931 r.

 

Mieli syna Herberta, który w 1938 r. wraz z żoną Charlotte wyemigrował do USA, zmienił nazwisko na Jewell, a w 1945 r. sprowadził matkę z Berlina do siebie, do Nowego Jorku.