Sztuka zamiast słów
Otwarcie wystawy odbyło się w poniedziałek, 14 kwietnia.
Henryk Basiński, żołnierz Armii Krajowej, traumatyczne doświadczenia walki i konspiracji przelewał na papier i płótno. Ekspozycja gromadzi niezwykle cenne świadectwa historyczne, w tym cykl 12 akwareli „Broń AK” z 1965 roku, linoryty, obrazy olejne oraz przejmujące grafiki portretowe dowódców podziemia. Całość uzupełniają rodzinne fotografie oraz multimedia, w tym specjalnie przygotowany pokaz „My i Oni”.
– Tata rzadko mówił o wojnie. Ale mówił poprzez swoje prace – wspomina Iga Basińska, córka artysty. – Każda akwarela, każdy szkic to fragment wspomnienia, którego nie dało się wypowiedzieć słowami. Dla niego sztuka była formą pamięci.
Nowoczesne spojrzenie na historię
Wystawa w Centrum Dolna Brama (ul. Dolna Brama 8) nie jest jedynie klasyczną galerią obrazów. Paweł Schulz, autor projektu graficznego i układu przestrzennego, postawił na dialog tradycji z nowoczesnością. Oryginalne, często kameralne prace zestawiono z wielkoformatowymi reprodukcjami, co pozwala dostrzec najdrobniejsze detale techniki artysty.
Jak podkreślają organizatorzy, celem było stworzenie opowieści, która przeprowadzi widza przez wojnę widzianą oczami konkretnego człowieka.
Nad merytoryczną stroną przedsięwzięcia czuwał dr Janusz Marszalec, zastępca dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku i wiceprezes Stowarzyszenia Kwatera Akowska na Cmentarzu Łostowickim, który objął rolę współpracownika kuratorskiego. Jego wiedza na temat polskiej konspiracji nadała ekspozycji naukowy sznyt i głębię.
Milion złotych dofinansowania z Gdańskiego Funduszu Filmowego. Konkurs
Wspólny wysiłek wielu środowisk
Realizacja wystawy stała się przykładem wzorcowej współpracy międzyinstytucjonalnej. W proces przygotowań, obok rodziny Basińskich, zaangażowały się m.in. Stowarzyszenie Kwatera Akowska, gdańskie koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz Fundacja „Kotwica i Gryf”.
– Ta wystawa to efekt wspólnego dialogu na każdym etapie, od skanowania prac po projekt zaproszeń – mówi Wojciech Rakowski z Fundacji „Kotwica i Gryf”. – To daje pewność, że efekt końcowy będzie spójny i dopracowany.
Ekspozycja Henryka Basińskiego to nie tylko rodzinna pamiątka, ale ważny głos w dyskusji o historii Polski i roli sztuki jako narzędzia przepracowywania wojennej traumy. Zaproszenie na wtorkowy wernisaż skierowano do kombatantów, przedstawicieli władz miasta, szkół oraz wszystkich mieszkańców Gdańska, dla których pamięć o Armii Krajowej pozostaje żywym fundamentem tożsamości.
Nowa edycja festiwalu FETA coraz bliżej. Co już wiemy?
Wystawę "Wojna i sztuka" można oglądać w Centrum Dolna Brama (ul. Dolna Brama 8) do 30 kwietnia, w sali 32, w godzinach 8.00-16.00, z wyłączeniem godzin zajętości sali (grafik zajęć i dostępności znajduje się pod tym adresem). Wstęp jest bezpłatny.
