10 lat z ECS. Jubileusz najważniejszej instytucji kultury w Gdańsku

Na liście dziesięciu najlepiej ocenianych muzeów w Polsce, Europejskie Centrum Solidarności zajmuje czwarte miejsce. Po Muzeum Auschwitz-Birkenau, Muzeum Powstania Warszawskiego oraz Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. A według turystów jest drugą atrakcją Gdańska, po Głównym Mieście. Od chwili otwarcia nowej siedziby przy pl. Solidarności 1, ECS odwiedziło już ponad 2,2 mln osób. Co roku odbywa się tu ponad 450 wydarzeń.

10 lat z ECS. Jubileusz najważniejszej instytucji kultury w Gdańsku
A
A
data publikacji: 10 listopada 2017 r.

29 grudnia 1999 powstała Fundacja Centrum Solidarności z misją utworzenia Europejskiego Centrum Solidarności, inicjatorem był prezydent Gdańska Paweł Adamowicz, przy poparciu Lecha Wałęsy i instytutu jego imienia, metropolity gdańskiego abp. Tadeusza Gocłowskiego, NSZZ „Solidarność”, Stoczni i władz województwa pomorskiego
29 grudnia 1999 powstała Fundacja Centrum Solidarności z misją utworzenia Europejskiego Centrum Solidarności, inicjatorem był prezydent Gdańska Paweł Adamowicz, przy poparciu Lecha Wałęsy i instytutu jego imienia, metropolity gdańskiego abp. Tadeusza Gocłowskiego, NSZZ „Solidarność”, Stoczni i władz województwa pomorskiego
fot. Grzegorz Mehring / „Dziennik Bałtycki” / dzięki uprzejmości autora


Instytucja kultury ECS rozpoczęła najpierw działalność w tymczasowej siedzibie na terenie dawnej Stoczni Gdańskiej przy ul. Doki 1. W nowym budynku działa od 30 sierpnia 2014. To dzień uroczystego otwarcia nowej siedziby, w którym uczestniczyło 17 tys. gości. Zwiedzającym udostępniono już wtedy wystawę stałą. Za opracowanie jej scenariusza odpowiadała firma Media Kontakt: Wojciech Borowik, Mirosław Chojecki, Tomasz Kuczborski i dr Grzegorz Majchrzak.

Obchdy 10-lecia ECS
Obchdy 10-lecia ECS
zdj. Dominik Paszliński

- Pamiętam doskonale Sierpień '80 roku - wspomina Paweł Adamowicz, prezydent Gdańska. - Czułem, że jest to wydarzenie hisotrycznie wyjątkowe. Jeszcze jako przewodniczący Rady Miasta Gdańska odwiedziłem małe Muzeum Muru Berlińskiego w 1998 roku, a rok wcześniej wystąpiłem z pytaniem do ważnych ludzi w Gdańsku, Donalda Tuska i ks. Henryka Jankowskiego, co oni sądzą o idei budowy Muzeum Solidarności. I później, kiedy zostałem już prezydentem Gdańska, w paździeniku 1998 roku, przystapiłem do działań. No i dzisiaj, jest nie tylko instytucja, ale przede wszystkim budynek - siedziba ECS - uśmiecha się prezydent. 

ECS to nie tylko wystawa stała, na której możemy się zapoznać z historią najnowszą - historią strajków '80 i powstania ruchu Solidarności. W ciągu całego roku w ECS odbywa się ponad 450 wydarzeń. Codzienne zajęcia edukacyjnych dla dzieci i młodzieży uzupełniają debaty, wykłady, wystawy czasowe i konferencje, które nie tylko przypominają o przeszłości, ale też krzewią ideę solidarności na różnych poziomach. ECS jest też instytucją, w którym kultura ma swoje ważne miejsce. Można tu przyjść na spotkanie z interesującym autorem książki, zobaczyć ciekawy film (jak choćby podczas festialu All About Freedom) czy posłuchać oryginalnej muzyki. Organizowane są też też liczne festiwale, jak upamiętniający ruch Solidarności - Solidarity of Arts.

Basil Kerski, dyrektor ECS
Basil Kerski, dyrektor ECS
zdj. Dominik Paszliński

Czym dziś jest ECS?

– Gdańska agora i europejskie centrum, powiedział jeden z gdańskich artystów pytany przez zagranicznych dziennikarzy, jak mógłby scharakteryzować dzisiejsze Europejskie Centrum Solidarności – mówi Basil Kerski, dyrektor instytucji od 1 marca 2011. - Myślę, że to trafne określenie instytucji przy placu Solidarności w Gdańsku. ECS stało się, dzięki wystawie stałej, ważnym miejscem pamięci o rewolucji Solidarności oraz innych antykomunistycznych zrywach w Europie. Oddziałuje na cały kontynent, o czym świadczy zainteresowanie krajowych i zagranicznych zwiedzających oraz przyznana w 2016 roku Nagroda Muzealna Rady Europy, a dzięki programowi kulturalnemu i intelektualnemu ECS stało się miejscem europejskich debat na temat wyzwań współczesnego świata.

Kilka dat z kalendarium ECS:

  • W marcu 1998 roku projekt Muzeum Solidarności „Polskie drogi do wolności” stworzyli przewodniczący Rady Miasta Gdańska Paweł Adamowicz i historyk dr Jerzy Kukliński
  • 29 grudnia 1999 powstała – z inicjatywy już wówczas prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, przy poparciu Lecha Wałęsy i instytutu jego imienia, metropolity gdańskiego abp. Tadeusza Gocłowskiego, NSZZ „Solidarność”, Stoczni Gdańskiej i władz województwa pomorskiego – Fundacja Centrum Solidarności z misją utworzenia Europejskiego Centrum Solidarności. Prezesem fundacji został Bogdan Lis
  • 31 sierpnia 2005 roku podpisany zostaje uroczyście na placu Solidarności, m.in. w obecności europejskich prezydentów i premierów, Akt Erekcyjny Europejskiego Centrum Solidarności
  • 14 maja 2007 roku – ogłoszono międzynarodowy konkurs architektoniczny na opracowanie koncepcji budynku ECS, który ma zostać wzniesiony nieopodal pomnika Poległych Stoczniowców 1970 oraz historycznej Bramy nr 2 Stoczni Gdańskiej i Sali BHP, gdzie 31 sierpnia 1980 roku Międzyzakładowy Komitet Strajkowy podpisał porozumienie z rządem PRL
  • 8 listopada 2007 roku powołana została – przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, miasto Gdańsk, samorząd województwa pomorskiego, NSZZ „Solidarność” i Fundację Centrum Solidarności – instytucja kultury Europejskie Centrum Solidarności
  • W październiku 2010 roku ruszyła budowa siedziby ECS wg projektu Przedsiębiorstwa Projektowo-Wdrożeniowe Fort z Gdańska, zwycięzcy międzynarodowego konkursu architektonicznego na projekt budynku ECS, do którego przystąpiło 58 zespołów architektonicznych z całego świata
  • 30–31 sierpnia 2014 roku otwarto nową siedzibę ECS, zwiedzającym udostępniając wystawę stałą dedykowaną polskiej drodze do wolności i zmianom, które pod wpływem Solidarności zaszły w całej Europie Środkowej i Wschodniej.

Instytucja, która powstała, by szerzyć ideę solidarności nie zamyka też drzwi przed nowymi mieszkańcami Gdańska. To tu mogą przyjść na lekcje języka polskiego. Odbywają się rozmaite działania adresowane do aktywistów miejskich. Działają tutaj: biblioteka, archiwum, mediateka, Wydział Zabaw dla dzieci.

– Cieszy nas, że nasza instytucja jest miejscem, w którym historia pozostaje żywa, a idee wcielane są w życie – mówi Basil Kerski. – Na przestrzeni tych lat projekt budowania gdańskiej agory zaangażował dziesiątki osób, które włożyły w to wiele serca, wysiłku i czasu, im wszystkim jesteśmy winni wielką wdzięczność.

Przypomnijmy, że historyczny zespół obiektów Stoczni Gdańskiej – Sala BHP, Brama nr 2, plac Solidarności z pomnikiem Poległych Stoczniowców 1970 roku – oraz Europejskie Centrum Solidarności, prowadzące szerokie działania edukacyjne i promujące dziedzictwo Solidarności, wyróżnione zostało Znakiem Dziedzictwa Europejskiego (2014).

Anna Umięcka (0)
www.gdansk.pl
anna.umiecka@gdansk.pl
więcej tekstów autora
Anna Umięcka (0)
www.gdansk.pl
anna.umiecka@gdansk.pl
więcej tekstów autora
wcześniejsza wiadomość
Będzie orkan? Pogoda na weekend według prognozy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej
późniejsza wiadomość
Nie płać 10 zł za kilometr przejazdu. Sprawdź najpierw na…