Jeśli w zeszłym roku w słowie wstępnym pisałem, że "...wydarzenia na świecie zmieniają się jak w oszalałym kalejdoskopie, nie bardzo wiemy, czy twardo zmierzamy na przód, czy cofamy się na oślep...", to muszę przyznać, że rzeczywistość przerosła moją wyobraźnię i dzisiaj musiałbym powtórzyć te słowa, dodając matematyczny znak do kwadratu². A końca zawirowań nie widać. O ile jednak prawie nic nie możemy poradzić na to, co dzieje się ponad naszymi głowami, o tyle możemy zadbać o to, aby w tym szaleńczym pędzie utrzymać właściwą perspektywę hierarchii wartości, aby w odpowiednim momencie wiedzieć, co zrobić. Tutaj pojawia się przestrzeń i moment, w którym festiwal ORGANy PLUS+® może być bardzo pomocnym narzędziem, które pomaga doświadczyć tego, że są rzeczy nieprzemijające. To prawda, czasem, a nawet dość często przykrywa je harmider codzienności, ale gdy przystaniemy na moment, usiądziemy w ławach franciszkańskiego kościoła św. Trójcy, salezjańskiego kościoła św. Jana Bosko, czy wreszcie na krzesłach w Dworze Artusa, czyli miejscach, do których zapraszamy w ramach tegorocznego festiwalu ORGANy PLUS+® jesienią, i wsłuchamy się w muzykę sprzed wieków przygotowaną dla nas przez artystów z Polski, Belgii, Niemiec czy Holandii, przekonamy się, że Piękno, Dobro i Prawda są budującą siłą, która powoduje, że ludzki duch w każdym czasie może swoją wolność wykorzystać do budowania, nie niszczenia.
Jesienna edycja festiwalu rozpocznie się muzyką Bacha, łącząc kolejną odsłonę chronologicznej prezentacji dzieł organowych wielkiego organisty z ostatnim koncertem edycji wiosennej. Inauguracja jesiennych koncertów nastąpi tradycyjnie we franciszkańskim kościele św. Trójcy w Gdańsku w środę 30 września o godz. 20:00, kiedy to w trakcie monograficznego koncertu + Bach in Gdańsk VII (1706) dyrektor festiwalu Andrzej Szadejko zaprezentuje dzieła z okresu tuż przed pierwszym zatrudnieniem kompozytora w Arnstadt na stanowisku organisty. W tym czasie młodzieńcza brawura, włoskie i francuskie nowinki ciągle dominowały w ekspresji młodego artysty, torując powoli drogę dla stylu, który kojarzymy z tym kompozytorem.
Naszą podróż po muzyce kręgu niemieckojęzycznego, ale poniekąd związanej z Gdańskiem, będziemy kontynuować dzień później. Niemiecki zespół Gellert Ensemble z miasta partnerskiego Lipska pod kierunkiem Andreasa Mitschke zaprezentuje w czwartek 1 października we franciszkańskim kościele św. Trójcy w Gdańsku o godz. 20:00 piękną i frapującą paletę brzmień wokalnych z akompaniamentem niewielkiej grupy continuo w koncercie pod tytułem + Motet. W latach 1776-1791 Johann Adam Hiller (1728-1804), pierwszy kapelmistrz lipskiego Gewandhausu, opublikował w sumie sześć zbiorów czterogłosowych motetów i arii. Zbiory te oferują bogaty wybór utworów, głównie z drugiej połowy XVIII wieku, i dają interesujący wgląd w ponowny rozkwit formy wokalnej motetu w tamtym czasie, po ponad stu latach względnego zapomnienia tego gatunku. Druki muzyczne zawierające te klejnoty znajdują się... w Bibliotece Gdańskiej, co świadczy o ciągle prężnej i otwartej na nowości kulturze Gdańska w epoce klasycznej.
Trzeci koncert przeniesie nas w zupełnie inne rejony świata i muzyki. Bracia Henry (1596-1662) i William (1602-1645) Lawesowie wyznaczali trendy stylistyczne w muzyce na Wyspach Brytyjskich w pierwszej połowie siedemnastego wieku. William tworzył przepiękne kompozycje na konsorty viol da gamba, a Henry głównie pieśni, będące łącznikiem między twórczością Dowlanda a Purcella. To twórczość bardzo subtelna i delikatna, poruszająca najgłębsze struny dosłownie i w przenośni. Świat muzyczny, który był mocno obecny w dawnym Gdańsku, a w naszych czasach zawita tutaj po raz pierwszy w piątek 2 października do Dworu Artusa za sprawą specjalizującej się w takim repertuarze, pochodzącej z Niderlandów niemieckiej sopranistki Hannah Morrison oraz flandryjskiego zespołu Hathor Consort pod dyrekcją niezrównanej Rominy Lischki, którym towarzyszyć na pozytywie będzie Andrzej Szadejko. Koncert pod nazwą + Lawes rozpocznie się o godzinie 20:00.
W sobotę 3 października o godz. 20:00 muzyczna kapsuła czasu przeniesie nas na gdańską Orunię do salezjańskiego kościoła pw. św. Jana Bosko. To w tym przepięknym, niezniszczonym przez wojnę neogotyckim dziewiętnastowiecznym wnętrzu, na jedynych w pełni jednorodnych neoromantycznych organach w metropolii gdańskiej, wysłuchamy kolejnego monograficznego koncertu pt. + Rheinberger. Tym razem zanurzymy się w muzycznym świecie kompozytora pochodzącego z Liechtensteinu - Josepha Gabriela Rheinbergera (1839-1901). Jego wirtuozowskie, a jednocześnie bardzo malarskie sonaty organowe stanowią trzon późnoromantycznego repertuaru organowego, ale pieśni nie są już tak znane i często wykonywane, a przecież to jedne z najlepszych przykładów niemieckiej liryki drugiej połowy dziewiętnastego wieku. Najprawdopodobniej więc zabrzmią w Gdańsku po raz pierwszy i to w mistrzowskim wykonaniu niemieckiego barytona Hansa-Christopha Begemanna. Przy organach zasiądzie wirtuoz tego instrumentu Ireneusz Wyrwa z Warszawy.
Finał jesiennej edycji i całego festiwalu ORGANy PLUS+2026 odbędzie się tradycyjnie we franciszkańskim kościele św. Trójcy w Gdańsku. W niedzielę 4 października o godz. 20:00 powrócimy do muzycznego Gdańska, do czasów, gdy właśnie planowano budowę wielkich organów u szarych mnichów. W koncercie pod enigmatycznym tytułem + Sacri Moduli, wziętym ze strony tytułowej zbioru muzyki wokalno-instrumentalnej autorstwa Georga Schnitzkiusa, który był nauczycielem muzyki w Gdańskim Gimnazjum, usłyszymy muzykę... z kościoła św. Trójcy w premierowym wykonaniu muzyków z Krakowa z zespołu Vasa Consort pod dyrekcją niestrudzonego badacza polskiej kultury muzycznej Marcina Szelesta. W trakcie koncertu czeka nas wiele światowych premier gdańskiej muzyki, która czekała prawie 400 lat na ponowne odkrycie. Będziemy więc świadkami historycznego wydarzenia, które na dodatek uświetni 450. rocznicę urodzin jednego z najmniej znanych gdańskich kompozytorów, rzeczonego Schnitzkiusa.
Światowej sławy wykonawcy, oryginalne dawne instrumenty, dawne techniki wykonawcze, niezmieniona od stuleci akustyka gotyckiego kościoła św. Trójcy, inspirujące wnętrze Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego, oryginalne umiejscowienie muzyków na jedynym w Polsce Lektorium, wreszcie - muzyka niesłyszana nigdzie indziej w Polsce - sprawią, że wejdziemy w sytuację uczestnika wydarzeń muzycznych sprzed wieków, a nawet staniemy się świadkami zupełnie nowych zdarzeń muzycznych.
Pozwólmy sobie na tę niezwykłą podróż w czasie!
Zapraszam do Gdańska! Zapraszam do franciszkańskiego kościoła Świętej Trójcy, Dworu Artusa, salezjańskiego kościoła św. Jana Bosko i Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego!
alert Treść tworzona na podstawie materiałów prasowych organizatora
Kup bilet
