Federico Fellini: ciao a tutti! - przegląd filmów włoskiego Mistrza | Kino Kameralne Cafe

Razem ze Stowarzyszeniem Kin Studyjnych zapraszamy na kolejną filmową podróż do Włoch. W ramach przeglądu na naszym ekranie zagości aż sześć odrestaurowanych (wersja 4K) filmów Federico Felliniego, jednego z najważniejszych twórców europejskiego kina.

Daty i tytuły:
Noce Cabirii - 11.06 godz. 20:30
bilety: https://biletyna.pl/event/view/id/664239
Słodkie życie - 13.06 godz. 12:00
bilety: https://biletyna.pl/event/view/id/664240
Wałkonie - 14.06 godz. 15:00
bilety: https://biletyna.pl/event/view/id/664241
Osiem i pół - 15.06 godz. 18:00
bilety: https://biletyna.pl/event/view/id/664242
Giulietta i duchy - 16.06 godz. 18:00
bilety: https://biletyna.pl/event/view/id/664243
Głos z księżyca - 17.06 godz. 20:00 
bilety: https://biletyna.pl/event/view/id/664244

Federico Fellini traktował każdy swój film jak autonomiczne królestwo obrazów przestrzeń, która ma być zarazem drapieżna, uwodzicielska i wykraczać poza granice potocznego doświadczenia. Właśnie w tym napięciu między realnością a wizją, jawą a snem, prawdą a inscenizacją rozgrywa się całe kino mistrza z Rimini.
Błądzi ten, kto widzi w Fellinim jedynie reżysera nadmiaru. Cyrkowe szaleństwo i przepych nie służą tutaj dekoracji, lecz odsłaniają, jak bardzo nowoczesny człowiek żyje pośród masek i sztuczności. Bohaterowie włoskiego reżysera są w procesie nieustającego kreowania samych siebie pozują na artystów, kochanków, ludzi sukcesu, a zarazem ulegają własnym fantazjom o miłości czy spełnieniu. Wystarczy pomyśleć o ikonicznych rolach jakie Marcello Mastroianni zbudował we współpracy z Fellinim. Dziennikarz ze Słodkiego życia (1960) staje się pierwszym budowniczym zadufanej własnym splendorem socjety boomu ekonomicznego, której sam nie czuje się na koniec dnia częścią. Guido z Osiem i pół (1963), alter ego samego twórcy, gubi się między tym, kim jest, a tym, kim powinien być w oczach innych i własnych. Nie każdy ma tyle sił, ile dobroduszna Cabiria (Noce Cabirii, 1957), aby wciąż trwać mimo licznych zranień i wszechobecnego zepsucia.
Fellini nie wraca dziś na polskie ekrany wyłącznie jako wielki mag kina, lecz jako artysta, który pod zgiełkiem pełnego namiętności i perwersji spektaklu umiał rozpoznać i pokazać egzystencjalną pustkę. Nawet wtedy, gdy włoski twórca olśniewa barokowością obrazu, nie porzuca czułości wobec ludzkiej słabości. To właśnie dlatego jego kino pozostaje tak żywe pod fantazją wciąż drży niezwykle aktualna i przejmująca prawda o człowieku.

O filmach:
NOCE CABIRII
Produkcja: Włochy, Francja, 1957
Czas trwania: 110
Scenariusz: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli, Pier Paolo Pasolini
Obsada: Giulietta Masina, Amedeo Nazzari, François Périer, Franca Marzi
Muzyka: Nino Rota
Nagrody: Oscar - Najlepszy film nieanglojęzyczny, Złota Palma - Najlepsza aktorka Giulietta Masina, David di Donatello - Najlepsza produkcja Dino De Laurentiis, Najlepszy reżyser Federico Fellini
Jeden z najpiękniejszych filmów o ludzkiej potrzebie miłości - tej naiwnej, upartej, czasem wręcz rozpaczliwej, ale nigdy śmiesznej. Grana przez Giuliettę Masinę Cabiria jest kobietą, która raz po raz zostaje upokorzona, oszukana i porzucona, a mimo to nie potrafi całkowicie zrezygnować z wiary, że gdzieś istnieje dla niej lepsze życie. Na co dzień trudzi się ona najstarszym zawodem świata. Fellini patrzy na nią z ogromną czułością: nie jako na ofiarę, lecz jako na kogoś, kto w świecie obrzydliwego cynizmu był w stanie zachować zdumiewającą czystość duchową i zdolność do nadziei.
Rzymskie przedmieścia, nocne ulice, kabarety i procesje religijne tworzą przestrzeń, w której sacrum miesza się z banałem, a marzenie o zbawieniu może pojawić się zarówno w kościele, jak i na pustym placu po kolejnym życiowym rozczarowaniu. Największa siła Nocy Cabirii tkwi jednak w twarzy Giulietty Masiny w jej oczach, uśmiechu, nagłych przejawach dumy i równie nagłych momentach bezbronności.

SŁODKIE ŻYCIE
Produkcja: Włochy, Francja, 1960
Czas trwania: 176
Obsada: Marcello Mastroianni, Anita Ekberg, Anouk Aimeé, Yvonne Furneaux
Muzyka: Nino Rota
Nagrody: Złota Palma - Najlepszy film, David di Donatello - Najlepszy reżyser Federico Fellini,
Oscar - Najlepsze kostiumy - filmy czarno-białe Piero Gherardi (1962)
Tytułowe słodkie życie ma u Felliniego gorzki smak zmęczenia i deziluzji. To nie jest prosta satyra na rozwijającą się wówczas socjetę boomu ekonomicznego, dekadencję ani moralitet o zepsuciu elit. Reżyser pokazuje świat kuszący, piękny i błyszczący, ale podszyty duchową pustką. Słynna scena w fontannie di Trevi ze zjawiskową Anitą Ekberg i Marcello Mastroiannim należy do najbardziej zmysłowych obrazów w historii kina, lecz nawet ona nie prowadzi do spełnienia - jest raczej snem, który rozpływa się o świcie, zanim zdąży stać się czymś prawdziwym.
Film Felliniego zdobył Złotą Palmę w Cannes i na zawsze zmienił język kina i popkultury. To właśnie od nazwiska fotografa Paparazzo wzięło się popularne określenie paparazzi - jeden z wielu dowodów na to, jak mocno Słodkie życie przeniknęło do naszej codzienności.

WAŁKONIE
Produkcja: Włochy, Francja, 1953
Czas trwania: 103
Obsada: Franco Interlenghi, Alberto Sordi , Franco Fabrizi, Leopoldo Trieste, Riccardo Fellini, Eleonora Ruffo
Muzyka: Nino Rota
Nagrody: Srebrny Lew - Zwycięzca Federico Fellini, Oscar (nominacja) - Najlepsze oryginalne materiały do scenariusza i scenariusz
Film, który zaczyna się jak lekka opowieść o paczce próżniaków z prowincjonalnego miasteczka, a po chwili okazuje się jednym z najczulszych portretów młodości, która nie potrafi - albo po prostu nie chce - dorosnąć. Bohaterowie włóczą się po kawiarniach, plażach i salach balowych, uciekając przed pracą, odpowiedzialnością i decyzjami, które mogłyby bezpowrotnie odmienić ich życie. Fellini nie osądza ich jednak surowo. Patrzy na nich z ironią, ale też z melancholią, jakby wiedział, że za każdą maską beztroski kryje się przede wszystkim strach.
W Wałkoniach nie trzeba wielkich dramatów, by poczuć ciężar niespełnienia - wystarczy nocny spacer po sennym miasteczku, karnawałowy żart czy spojrzenie granego przez Franca Interlenghiego Moralda, który zaczyna rozumieć, że pozostanie w tym miejscu może być najcichszą formą klęski. Warto zobaczyć ten film właśnie dla tej mieszaniny czułości i goryczy, dla Felliniego jeszcze ziemskiego, bliskiego zwykłym ludziom i ich tylko pozornie błahym sprawom.

OSIEM I PÓŁ
Produkcja: Włochy, Francja, 1963
Czas trwania: 138
Obsada: Marcello Mastroianni, Claudia Cardinale, Anouk Aimée, Sandra Milo, Rossella Falk, Barbara Steele, Guido Alberti
Muzyka: Nino Rota
Nagrody: Oscar - Najlepszy film nieanglojęzyczny (1964) i Najlepsze kostiumy - filmy czarno-białe Piero Gherardi
Federico Fellini zaprasza widzów do wnętrza swojej wyobraźni - barwnej, pełnej humoru, nostalgii i magii. Osiem i pół to portret artysty, który w chwili twórczego kryzysu gubi się między rzeczywistością a marzeniami.
Guido (Marcello Mastroianni) szuka pomysłu na swój nowy film, lecz zamiast scenariusza znajduje labirynt wspomnień, kobiet i snów, które układają się w obraz jego własnego życia.
Rakieta, sanatorium, harem, dziecięce zaklęcie Asa Nisi Masa i finałowy korowód nie są surrealistycznymi ozdobnikami, lecz elementami autobiograficznego rytuału i próbą uporządkowania chaosu, którego nie da się już rozwiązać fabularnie. W samym filmie Guido wyznaje: Chciałem zrobić uczciwy film. Bez żadnych kłamstw. W tym sensie dzieło Felliniego jest zarazem autotematyczne i autobiograficzne: analizuje mechanizmy twórczości, ale też obnaża duchowy, emocjonalny i estetyczny chaos, z którego ta twórczość się rodzi.

GIULIETTA I DUCHY
Produkcja: Włochy, Francja, 1965
Czas trwania: 139
Obsada: Giulietta Masina, Mario Pisu, Sandra Milo, Valentina Cortese, Caterina Boratto, Lou Gilbert, Sylva Koscina
Muzyka: Nino Rota
Nagrody: Złoty Glob - Najlepszy film zagraniczny, David di Donatello - Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Giulietta Masina, Oscary (nominacje) - Najlepsza scenografia - filmy kolorowe Piero Gherardi, Najlepsze kostiumy - filmy kolorowe Piero Gherardi
Giulietta i duchy to pierwszy pełnometrażowy kolorowy film Federica Felliniego i zarazem jedno z jego najbardziej osobistych spotkań z kobiecą psyche. Grana przez Giuliettę Masinę tytułowa protagonistka żyje w pozornie uporządkowanym świecie mieszczańskiego małżeństwa, lecz pod powierzchnią eleganckiego domu i towarzyskich rytuałów narasta w kobiecie niepokój. Podejrzenie zdrady męża staje się dla Giulietty początkiem podróży w głąb siebie - w przestrzeń wspomnień, intymnych fantazji, lęków i pragnień, których nie da się już dłużej uciszyć. Tam, gdzie wcześniejszy Fellini często opowiadał o mężczyznach uciekających przed dorosłością, tutaj przygląda się kobiecie, która musi odnaleźć własny głos w świecie zbudowanym z cudzych oczekiwań.
Giulietta i duchy można wręcz interpretować jako kobiecy odpowiednik Osiem i pół (1963). Zamiast kryzysu artysty mamy kryzys małżeństwa, zamiast twórczej niemocy - duchowe przebudzenie kogoś, kto właściwie od urodzenia uczony był posłuszeństwa. Film bywa kapryśny, zmysłowy, chwilami przesadny, ale właśnie w tej barwnej przesadzie kryje się jego największa siła.

GŁOS Z KSIĘŻYCA
Produkcja: Włochy, 1990
Czas trwania: 121
Obsada: Roberto Benigni, Paolo Villaggio, Nadia Ottaviani, Marisa Tomasi,
Muzyka: Nicola Piovani
Nagrody: David di Donatello - Najlepszy aktor pierwszoplanowy Paolo Villaggio, Najlepsza scenografia Dante Ferretti, Najlepszy montaż Nino Baragli
Ostatni pełnometrażowy film Federica Felliniego i jedno z najważniejszych dzieł jego późnego okresu. Film rozwija krytykę społeczeństwa spektaklu obecną wcześniej w Ginger i Fred (1986), ale przenosi ją z poziomu telewizyjnego widowiska na poziom wyobraźni i codzienności. Centralnym symbolem jest tu księżyc, tradycyjnie kojarzony z kobiecością, magią, mistyką i nieuchwytną energią. U Felliniego to ciało niebieskie zostaje jednak ściągnięte na ziemię i zamienione w element widowiska oraz politycznej manipulacji. Miasteczko pełne anten i billboardów przypomina przestrzeń, w której telewizja przejęła funkcję nowego bóstwa.
Dwaj bohaterowie, Ivo Salvini (Roberto Benigni) i Gonnella (Paolo Villaggio), funkcjonują jako dwa bieguny świadomości późnego Felliniego. Ivo reprezentuje wrażliwość, niedostosowanie i potrzebę kontaktu z tajemnicą, natomiast Gonnella - lęk, paranoję oraz przekonanie, że rzeczywistość została podporządkowana obcemu, hałaśliwemu systemowi. Włoski mistrz posługuje się groteską, przerysowaną scenografią i kakofoniczną ścieżką dźwiękową, aby pokazać społeczeństwo pozbawione ciszy, pamięci i duchowego wymiaru. Głos z księżyca można czytać jako film o kryzysie wyobraźni w kulturze Włoch późnych lat 80., którego sprawcą był niewątpliwie budujący swoje imperium medialne Silvio Berlusconi.


Organizator: Stowarzyszenie Kin Studyjnych
Autor plakatu: Plakiat - Maks Bereski
Zwiastun przeglądu: Ivan Krupenikov
Słowo wstępu i opisy filmów: Diana Dąbrowska
Partnerzy Główni: Włoski Instytut Kultury w Warszawie i Włoski Instytut Kultury w Krakowie
Partnerzy: Sikulagente, Italia by Natalia, Kierunek Włochy, Accademia Włoskiego Kina, MEK, Wydawnictwo Czarne
Patroni medialni: Filmweb, Pełna sala, Spoiler Master, Filmawka, Kultura Wokół Nas, Gazzetta Italia
________________________
Kino Kameralne Cafe
ul. Lektykarska 4 Gdańsk
tel. 58 6907075
kontakt@kinokameralnecafe.pl