PORTAL MIASTA GDAŃSKA
PL | EN | DE

Europejski Poeta Wolności 2020 - poznaj wiersze poetów nominowanych do literackiej nagrody

Europejski Poeta Wolności 2020 - poznaj wiersze poetów nominowanych do literackiej nagrody
Do nagrody pretenduje ośmiu poetów: Dako Cvijetić z Bośni i Hercegowiny, Balša Brković z Czarnogóry, Zwiad Ratiani z Gruzji, Sinéad Morrissey z Irlandii, Jean Portante z Luksemburga, Agnė Žagrakalytė z Litwy, Inga Gaile z Łotwy i Antoine Cassar z Malty. Festiwal Europejski Poeta Wolności, podczas którego poeci i ich tłumacze prezentują nominowane tomy, odbędzie się w Gdańsku w dniach 19-22 marca 2020 roku.
Linda Vilhjálmsdóttir z Islandii była laureatką Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności 2018. Nagrodę otrzymał również tłumacz jej poezji Jacek Godek. Kto w tym roku otrzyma wyróżnienie, dowiemy się 21 marca
Linda Vilhjálmsdóttir z Islandii była laureatką Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności 2018. Nagrodę otrzymał również tłumacz jej poezji Jacek Godek. Kto w tym roku otrzyma wyróżnienie, dowiemy się 21 marca
fot. Grzegorz Mehring / gdansk.pl


- Nagroda Literacka Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności to wyróżnienie szczególne - ma ona za zadanie wspierać europejską poezję, to ważne, choć często pomijane, medium – mówi Tadeusz Dąbrowski z Rady Programowej Festiwalu EPW 2020.

Tomy nominowanych poetów zgłaszane są przez wybitnych tłumaczy literatury, dzięki którym poznajemy znakomitych twórców i ich państwa, a przede wszystkim nowe konteksty kulturowe europejskiej wspólnoty. 

Spośród zgłoszonych pozycji, Kapituła Nagrody wybiera osiem tomików, które zostają starannie przetłumaczone i opublikowane. 

Podczas Festiwalu towarzyszącemu ogłoszeniu Nagrody odbędą się debaty, spotkania autorskie i wieczory czytania poezji w językach oryginału. Publiczność ma więc szansę poznać osobiście nominowanych twórców i spotkać autorów przekładów. O nową, odświeżoną formułę programową Festiwalu Europejski Poeta Wolności zadba Rada Programowa w składzie: Weronika Janeczko, Barbara Klicka i Tadeusz Dąbrowski.

A tomy poezji oceniać będzie w tym roku, jak zawsze, Jury pod przewodnictwem Krzysztofa Czyżewskiego, w składzie: Paweł Huelle, Zbigniew Mikołejko, Stanisław Rosiek, Anda Rottenberg, Beata Stasińska, Olga Tokarczuk oraz niegłosujący sekretarz jury Andrzej Jagodziński

Na zwycięskiego poetę czeka nagroda w wysokości 100 000 zł, jego tłumacz otrzyma 20 000 zł. Kto otrzyma Nagrodę Literacką Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności 2020 dowiemy się podczas gali - 21 marca 2020 roku.

 

Najnowsze wydawnictwa z serii Europejski Poeta Wolności to: 

  • „Gęsia skóra”, Dako Cvijetić (Bośnia i Hercegowina), przekład: Miłosz Waligórski;
  • „Czarne boisko”, Balša Brković (Czarnogóra), przekład: Agnieszka Schreier;
  • „Tobie wolno”, Zwiad Ratiani (Gruzja), przekład: Magda Nowakowska;
  • „O równowadze”, Sinéad Morrissey (Irlandia), przekład: Magda Heydel;
  • „Po trzęsieniu”, Jean Portante (Luksemburg), przekład: Wawrzyniec Brzozowski;
  • „Właśnie” Agnė Žagrakalytė (Litwa), przekład: Agnieszka Rebiałkowska;
  • „Wielkanoc”, Inga Gaile (Łotwa), przekład: Agnieszka Smarzewska;
  • „Czterdzieści dni”, Antoine Cassar (Malta), przekład: Zuzanna Gawron.

Tomiki można nabyć w siedzibie IKM przy Długim Targu 39/40 oraz online, kontaktując się mailowo: piotr.mielcarek@ikm.gda.pl. Dostępne są także u dystrybutorów w księgarniach internetowych. Autorem projektów okładek serii EPW 2020 jest Wojciech Kwiecień-Janikowski.

Organizatorem Międzynarodowego Festiwalu Literatury Europejski Poeta Wolności 2020 jest Instytut Kultury Miejskiej oraz Miasto Gdańsk.

 

Dotychczasowi laureaci i laureatki: 

2010 – Uładzimir Arłow (Białoruś), 

2012 – Durs Grünbein (Niemcy), 

2014 – Dorta Jagić (Chorwacja), 

2016 – Ana Blandiana (Rumunia), 

2018 – Linda Vilhjálmsdóttir (Islandia).



Opisy tomów nominowanych do Nagrody Europejski Poeta Wolności 2020

„Gęsia skóra”, Darko Cvijetić (Bośnia i Hercegowina), przekład: Miłosz Waligórski

Cvijetić pisze o wojnie w byłej Jugosławii i towarzyszących jej bestialskich zbrodniach sucho, rzeczowo, bez emocji. Przypomina reportera wojennego, który w poetyckich kadrach utrwala dramaty konkretnych osób. To nie jest opowieść o zwaśnionych narodach, zagładzie wiosek, okupacji miast. To są ujęcia konkretnych twarzy, pojedynczych śmierci, za którymi nie stoi ideologia, lecz czysta chęć zabijania z całą jej demoniczną banalnością. 

Darko Cvijetić (ur. 1968) – bośniacko‑hercegowiński poeta, prozaik, reżyser, aktor i dramaturg. Pracuje jako reżyser i dramaturg w Teatrze Prijedor w Republice Serbskiej. 

 

„Czarne boisko”, Balša Brković (Czarnogóra), przekład Agnieszka Schreier

Na czarnym boisku XX wieku grają ze sobą poeta i piłkarz, bo jeszcze tylko poezja i futbol – jak twierdzi Brković – nadają życiu sens. Obaj zawodnicy starają się strzelić w światło bramki. Światło to silnie przebija przez ciemne wiersze czarnogórskiego poety, który chcąc zakumplować się z diabłem, ląduje ostatecznie w objęciach miłości. 

Balša Brković (ur. 1966) – czarnogórski poeta, prozaik i redaktor, zajmuje się krytyką teatralną, historią i ideologią anarchizmu. Tom „Czarne boisko” otrzymał w 2017 roku nagrodę im. Risto Ratkovicia za najlepszy tom poezji wydany w Serbii, Bośni i Hercegowinie, Chorwacji i Czarnogórze. 

 

„Tobie wolno”, Zwiad Ratiani (Gruzja), przekład: Magda Nowakowska

Wypróbowując na potrzeby wierszy różne wersje siebie, Ratiani rani bliskich i unicestwia swoje prywatne życie. Co dostaje w zamian? Świadomość, że w cierpieniu i umieraniu zawsze jesteśmy samotni oraz że poezja-kochanka, choć zaborcza, nie zdradza, a po śmierci pamięta o swoim poecie i przynosi na jego grób kwiaty, ilekroć sięgamy po jego tomik. 

Zwiad Ratiani (ur. 1971) – gruziński poeta i tłumacz. W 2005 roku otrzymał najwyższą gruzińską literacką nagrodę SABA. 

 

„O równowadze”, Sinéad Morrissey (Irlandia), przekład: Magda Heydel

Podczas lektury wierszy Sinéad Morrissey nie ma wątpliwości, że równowaga świata nie jest bynajmniej jego stanem oczywistym. Architektura tej poezji jest ekstrawagancka i krucha, balansuje na granicy niemożliwego, a jednak okazuje się możliwa, choćby na piękną chwilę. 

Sinéad Morrissey (ur. 1972 r. w hrabstwie Armagh w Irlandii Północnej, dorastała w Belfaście) – poetka. Ukończyła studia w Trinity College w Dublinie. W 2014 r. władze miasta Belfast wybrały ją Poetkę Laureatkę, przyznając ten tytuł po raz pierwszy. 

 

„Właśnie” Agnė Žagrakalytė (Litwa), przekład: Agnieszka Rembiałkowska

Agnė Žagrakalytė jest szamanką, obeznaną w sztuce rzucania i odczyniania uroków. Świetnie dogaduje się z dziką naturą, nie mniej sprawnie porusza się w gąszczu tekstu. Jest zachłanna, nienasycona, śmiała, poznaje przez dotyk, przez ciało i krew. Ma ucho wyczulone na zgrzyty tektoniki, szum turbin pamięci, piski narcyzmu, trzaski wirów nicości.

Agnė Žagrakalytė (ur. 1979 r. w Puodžiai w rejonie poswolskim) – poetka, powieściopisarka, eseistka, felietonistka. Pisze eseje i felietony dla litewskich magazynów poświęconych kulturze. Tom „Właśnie” zdobył na Litwie pierwsze miejsce w plebiscycie Książka Roku 2017 (w kategorii poezja). 

 

„Po trzęsieniu” Jean Portante (Luksemburg), przekład: Wawrzyniec Brzozowski

Wiersze Jeana Portante’a powstawały w Bibliotece Babel Jorgego Luisa Borgesa, gdzie wszystkie książki z przeszłości, współczesności i przyszłości wchodzą ze sobą w dialog. To poezja z jednej strony symboliczna, wizyjna i „natchniona”, lecz głównym jej paliwem jest sam język, etymologia i brzmienie słów, ich melodia, która dla poety często tożsama jest ze znaczeniem. 

Jean Portante (ur. 1950) – luksemburski poeta, tłumacz, prozaik i dramatopisarz. Laureat nagród Prix Ruteboef, Prix Tony Bourg, Prix Servais (dwukrotnie), Louis Montalo, Batty Weber. 

 

„Wielkanoc”, Inga Gaile (Łotwa), przekład: Agnieszka Smarzewska

Autorka „Wielkanocy” udowadnia, że świat można zbudować od podstaw jak domek z klocków, w oparciu o dowolny zestaw słów i skojarzeń. Że to, jak żyjemy, jest wyłącznie kwestią wyobraźni. Poezja i życie to ocean możliwości, po którym żeglujemy i w którym toniemy. Wiersze Ingi Gaile uczą nas samodzielnego ciosania łydek. Inga Gaile (ur. 1976 r. w Rydze) – poetka, powieściopisarka, tłumaczka, dramatopisarka. Autorka sześciu tomów poezji, w tym jednego z poezją dla dzieci. Przewodnicząca łotewskiego PEN Clubu. 

 

„Czterdzieści dni”, Antoine Cassar (Malta), przekład: Zuzanna Gawron

Cassar wędruje przez życie i przez tekst, przez krajobrazy i historię literatury, cierpi jak Hiob i narażony jest na pokusy jak Chrystus podczas czterdziestu dni postu. Romantyczny patos i barokowa metaforyka są jego orężem przeciwko szaleństwu.

Antoine Cassar (ur. 1978 w Londynie) – poeta, tłumacz oraz działacz kulturalny. „Czterdzieści dni” (2017) to zbiór wierszy o traumach dzieciństwa, depresji oraz chodzeniu jako formie autoterapii; w 2018 roku tom otrzymał Krajową Nagrodę Książkową Malty.

CZYTAJ:

Gdańskie Targi Książki. Jacek Godek, tłumacz literatury islandzkiej: - W Islandii wszyscy zawsze pisali i czytali książki
Festiwal "Odnalezione w Tłumaczeniu" - tłumacz to pisarz pracujący na rzecz innego autora

oprac. AUwww.gdansk.plredakcja@gdansk.pl