• Start
  • Wiadomości
  • "Złoty Klucz". Najnowsza premiera Teatru Wybrzeże oparta na motywach braci Grimm

"Złoty Klucz". Najnowsza premiera Teatru Wybrzeże oparta na motywach braci Grimm

Na piętnasty już sezon Sceny Letniej Teatru Wybrzeże w Pruszczu Gdańskim, reżyser Maćko Prusak i dramaturżka Marta Giergielewicz wraz z aktorami teatru przygotowali czteroczęściowe przedstawienie oparte na motywach baśni braci Grimm. W spektaklu nie zobaczymy jednak kanonicznie przedstawionych bajek, lecz pewną wariację na ich temat. Czy to kolejny zamach na stary porządek, na uniwersum Czerwonego Kapturka? Otóż nie, pomysł ma źródło w tradycji. Premiera pierwszej części 2 lipca 2023, ale już w ten weekend pokazy przedpremierowe.
26.05.2023
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl

 

347404451_996113414740598_7443599438397724513_n
Kim jest Żabi Król?
Fot. Natalia Kabanow

W weekend: Stanisława Celińska, Rodzinny Bieg Gdańszczan, Festiwal Food Trucków

- Wilhelm i Jakub Grimmowie byli bibliotekarzami, a nie pisarzami, a ich praca przypominała metodę antropologiczną. Jeździli po kraju, wysłuchiwali opowieści i je spisywali - tłumaczy chęć drobnych ingerencji w baśniowy real reżyser Maćko Prusak.

- Te baśnie nie zostały więc napisane, ale spisane - dodaje autorka scenariusza Marta Giergielewicz. - Przez stulecia funkcjonowały w tradycji ustnej. Przetrwały dzięki temu, że je opowiadano i tak przekazywano z pokolenia na pokolenie. Wywodzą się bardziej z tradycji chłopskiej niż z kultury pisma. Dopiero później zagarnęła je literatura. Pracując nad tekstem, wyobrażałam sobie długie zimowe wieczory, kiedy wszyscy zbierają się w izbie i zajęci mozolną, nudną pracą snują opowieść. Zawsze jest ta jedna, potem druga osoba, która opowiada i to ich do siebie zbliża.

347398050_816132730147787_1734950513368682508_n
W spektaklu pojawią się postaci z Czerwonego Kapturka i z innych, nieco mniej popularnych bajek, jak Żabi Król, Złota Gęś czy Miejscy muzykanci
Fot. Natalia Kabanow

Szampańska zabawa z "Czardaszką" - brawurowa premiera w Operze Bałtyckiej. RECENZJA

Najbardziej inspirującym motywem była więc dla autorki sama natura opowieści, choć nie obawiajmy się - na scenie pojawi się Czerwony Kapturek, ale też postaci z innych, choć nieco mniej znanych bajek: Żabi Król, Złota Gęś czy Miejscy muzykanci. Na widzów czekają też stroje z epoki i nieco eklektyczna scenografia. 

- Nie chciałabym zdradzać zbyt wiele, ale czas w którym toczy się opowieść i oprawa wizualna cały czas się zmieniają, to bardziej kalejdoskop niż historyczne tło.

347281610_1498649553874372_145389644412731805_n
Dziadek (Krzysztof Matuszewski) i Piotruś (Paweł Pogorzałek). Dziadek opowie mu baśnie
Fot. Natalia Kabanow

Premiera w Miniaturze. Muzyczny spektakl od reżyserki „Akademii pana Kleksa”

Sposób na spotkanie równoległych światów

W gdańskim spektaklu ważne będą więzi rodzące się między ludźmi, gdy wędrują razem przez krainę wyobraźni. 

- To, co dzieje się podczas opowiadania bajek pomiędzy dziadkiem a wnuczkiem, jak buduje się i rozwija ich relacja, gdy są w tej rozmowie - wylicza Marta Giergielewicz. - Żyjemy w czasach, w których przepaść pokoleniowa jest bardzo głęboka. Świat dzisiejszych dzieci ma niewiele wspólnego z dzieciństwem ich dziadków i bardzo trudno im znaleźć platformę porozumienia. Literatura i ten szczególny jej rodzaj jakim są baśnie, mogą pomagać w zasypywaniu tej przepaści, ponieważ baśnie nie są częścią historii zapisywanej za pomoc dat, tylko są planem naszego życia wyobrażonego, który nie toczy się według kalendarza.

Bracia Grimm spisywali baśnie w najbardziej podstawowej formie, bez ozdobników i to ich klasyczne ujęcie, jak tłumaczy autorka, stało się kanwą scenariusza. Odstępstwa w spektaklu są wynikiem pewnej zabawy z treścią, ale wynikającej z doświadczenia: - Przecież kiedy bajek nie czytamy, nie słuchamy, nie oglądamy, tylko je sobie opowiadamy, to zazwyczaj “wkładamy” w nie jakieś ulubione elementy lub skojarzenia. W ten sposób każda opowiadana przez nas baśń staje się autorska. 

“Kronika wypadków miłosnych” w Wybrzeżu: “Innego końca świata nie będzie” RECENZJA

Punktem wyjścia do pracy nad scenariuszem było stworzenie głównych postaci i w tym wypadku są nimi - nie Kapturek, Wilk czy Baba Jaga - ale wnuczek Piotruś i jego ekscentryczny Dziadek. Piotruś znajduje Złoty Klucz do skrzynki z narzędziami dziadka, który podczas wspólnej pracy opowiada mu różne historie. 

- Chcieliśmy pokazać, jak brzmi baśń opowiadana przez kogoś, kto ją sobie na bieżąco przypomina, dokłada szczegóły, których w literackim zapisie nie ma, a które dla niego są ważne.

347246069_670441468253680_4836181582243062965_n
Piotruś znajduje Złoty Klucz. Do czego to prowadzi dowiemy się już w piątek, 26 maja na pokazie przedpremierowym na Scenie Malarnia
Fot. Natalia Kabanow

Festyny, pikniki dzielnicowe i otwarcie klubu sąsiedzkiego. Mnóstwo atrakcji w gdańskich dzielnicach w ten weekend

Czy Wilk powinien zjadać Babcię?

Bajki braci Grimm słyną z okrucieństwa - dziewczynka z zapałkami zamarza na ulicy, zła wróżka grozi śmiercią Śpiącej Królewnie i zamachu dokonuje, Wilk połyka babcię, a Baba Jaga ma chętkę na Jasia. Czy dziś takie treści nie są zbyt drastyczne dla dzieci? A może wcale nie? Może internetowa przemoc i prawdziwa wojna tocząca się za granicą, są znacznie trudniejszym dla nich doświadczeniem?

- Moment narodzin tych baśni tonie w mrokach historii, nie wiemy właściwie, kiedy powstały - tłumaczy autorka. - Okrucieństwo, które pojawia się w baśniach wynika z dawnych realiów i możliwości tamtych ludzi. To przetrwało, a z drugiej strony okrucieństwo ujęte w baśniowy nawias jest jednak czymś innym niż wydarzenie w formie rzeczywistej. Inaczej na nie patrzymy, zwłaszcza że w zdecydowanej większości bajki kończą się dobrze.

Uwspółcześnianie, wykreślanie niewygodnych z punktu widzenia naszej wrażliwości treści z literackich dzieł, to również temat, który pojawia się ostatnio w przestrzeni publicznej. Czy Wilk powinien więc zostać wegetarianinem, żeby nie ranić niczyich uczuć? 

- Cały czas się nad tym zastanawiam i nie potrafię jednoznacznie na to pytanie odpowiedzieć. Jeśli w bajce pojawiają się treści obraźliwe, powinniśmy je eliminować, ale motywy, które są integralną częścią baśni, np. czarownica, która chce zjeść Jasia i Małgosię czy groźny Wilk? Pozostawiałabym te dylematy do indywidualnego rozstrzygnięcia osobie, która bierze daną bajkę na warsztat. Ważne jest, co chce powiedzieć za jej pomocą.

347395531_195995256721206_7297581419837820783_n (1)
W Królewnę Pulcherię wcieli się Justyna Bartoszewicz. Będzie też grała Grocha i Mamę Czerwonego Kapturka
fot. Natalia Kabanow

Dla młodych i starych, bo “dzieci potrafią zaskoczyć”

- Na pewno jest więcej radości, ale też wysiłku - mówi o pracy nad spektaklem dla młodego widza reżyser Maćko Prusak. - Wierzę że młodego widza powinniśmy traktować poważnie i nie infantylizować akcji scenicznej, a pamiętam z dzieciństwa takie spektakle (zacząłem chodzić do teatru bardzo wcześnie), podczas których miałem wrażenie oszustwa. Dzieci potrafią nas zaskoczyć. Często pytają mnie w teatrze o wiek widza spektaklu. Odpowiedź jest trudna. Pamiętam, jak dla Wrocławskiego Teatru Lalek przygotowywaliśmy dla dzieci 4 plus bajeczkę rysunkową “Noc bez księżyca” Etgara Kereta. To opowieść o małej dziewczynce, która wyrusza w podróż w poszukiwaniu jasności. Wymyka się z domu przez okno, gdy zapadają ciemności, aby odszukać księżyc. Spektakl był ryzykowny, bo oparty na muzyce i obrazach, bez słów, ale dzieci odnalazły się w tym świetnie, również te starsze 13-letnie.

Po motywy z bajek, które powstały się w zamierzchłych czasach, a które znamy z własnego dzieciństwa, wciąż sięga popkultura, bo czymże jest “Pretty women,” jak nie wariacją na temat Kopciuszka? 

- Na baśniach bawmy się więc wszyscy - zachęca reżyser spektaklu. - Mam nadzieję, że “Złoty Klucz” przyniesie wiele radości dzieciom, ale też dorosłemu widzowi, bo uważam, że baśnie powinny być też naszym światem. Warto je czytać i wracać do dzieciństwa, by uruchamiać naszą dorosłą wyobraźnię. To stwarzają świat bogatszy, pełniejszy, bardziej fascynujący. Przywracają nam wiarę i dają nadzieję, że gdzieś na końcu czeka na nas szczęśliwe zakończenie.

Gdzie można obejrzeć Złoty Klucz?

Pokazy przedpremierowe spektaklu odbędą się na Scenie Malarnia 26, 27, 28, 31 maja oraz 1 i 2 czerwca, natomiast czteroczęściowa premiera będzie miała miejsce na Scenie Letniej 2, 9, 16 i 23 lipca. Uświetni ona piętnasty jubileuszowy sezon Sceny Letniej Teatru Wybrzeże w Pruszczu Gdańskim.

ZŁOTY KLUCZ

Scenariusz na motywach baśni braci Grimm: Marta Giergielewicz

  • Reżyseria: Maćko Prusak
  • Dramaturg: Marta Giergielewicz
  • Scenografia: Marta Śniosek-Masacz
  • Muzyka: Bartłomiej Woźniak
  • Projekt plakatu: Olga Grebennik

W spektaklu występują: Justyna Bartoszewicz - Grochu, Mama Czerwonego Kapturka, Królewna Pulcheria, Wędrowiec, Stróż Prawa, Pies, Magdalena Gorzelańczyk - Słoma, Czerwony Kapturek, Elżunia, Smutna Królewna, Złodziej, Małgorzata Oracz - Mama, Babcia Czerwonego Kapturka, Królowa, Gęś, Karczmarka, Kogut, Jacek Labijak - Pan Zenek, Krasnoludek, Drewniany Henryk, Lis, Król, Osioł, Adwokat, Krzysztof Matuszewski - Dziadek, Marcin Miodek - Węgiel, Myśliwy, Żaba - Królewicz, Pastuszek, Kot, Paweł Pogorzałek - Piotruś, Cezary Rybiński - Tata, Wilk, Król, Gęś, Ksiądz Proboszcz.

Wystawa prac ilustratorki Olgi Grebennik

Premierze spektaklu ZŁOTY KLUCZ Marty Giergielewicz w reżyserii Maćko Prusaka będzie towarzyszyła wystawa prac ukraińskiej ilustratorki Olgi Grebennik, autorki plakatu do spektaklu ZŁOTY KLUCZ.

Olga Grebennik (ur. 1986) to ukraińska ilustratorka książek, graficzka pochodząca z Charkowa, gdzie mieszkała do wybuchu konfliktu. W 2009 roku ukończyła Charkowski Narodowy Uniwersytet Gospodarki Miejskiej na kierunku Architektura i Urbanistyka. Artystka od 2015 roku zilustrowała ponad 20 książek dla dzieci i młodzieży wydanych w wielu krajach m.in. w Ukrainie, Rosji, Białorusi, Włoszech, Rumunii, Japonii, Tajwanie, Korei Południowej, Niemczech i Bułgarii. W 2018 roku zdobyła prestiżową międzynarodową nagrodę Image of the Book. Prace artystki prezentowane były na licznych wystawach w Charkowie, Moskwie, Petersburgu, Bukareszcie i Sofii. Jest autorką książek: ŚNIEŻNY ANIOŁ (2018), NIE GNIEWAJ SIĘ MAMUSIU (2019), KAPRYŚNY DOM (2023). W 2022 roku chroniąc się z rodziną w piwnicy swojego domu napisała DZIENNIK WOJENNY rejestrując codzienne, trudne życie osób dotkniętych wojną w Ukrainie. Dziennik zostały wydany w Korei Południowej, Włoszech, Rumunii, Japonii, Tajwanie i Niemczech. Olga Grebennik jest również autorką plakatu do spektaklu ZŁOTY KLUCZ.

REPERTUAR Sceny Letniej w Pruszczu Gdańskim

  • 1 lipca, NIEZWYCIĘŻONY, godz. 21.00
  • 2 lipca, ZŁOTY KLUCZ, godz. 14.00, premiera 1 części
  • 8 lipca, NORA, godz. 21.00
  • 9 lipca, ZŁOTY KLUCZ, godz. 14.00, premiera 2 części
  • 15 lipca, KOŁO SPRAWY BOŻEJ, godz. 21.00
  • 16 lipca, ZŁOTY KLUCZ, godz. 14.00, premiera 3 części
  • 22 lipca, BUNBURY, godz. 21.00
  • 23 lipca, ZŁOTY KLUCZ, godz. 14.00, premiera 4 części
  • 29 lipca, EMIGRANTKI, godz. 21.00
  • 30 lipca, PRZYGODY KOZIOŁKA MATOŁKA, godz. 14.00
  • 5 sierpnia, ROMEO I JULIA IS NOT DEAD, godz. 21.00
  • 6 sierpnia, ZACZAROWANA KRÓLEWNA cz. 1 i 2, godz. 14.00
  • 12 sierpnia, POWARKIWANIA DROGI MLECZNEJ, godz. 21.00
  • 13 sierpnia, ZACZAROWANA KRÓLEWNA cz. 3, godz. 14.00
  • 19 sierpnia, ŻABUSIA, godz. 21.00
  • 20 sierpnia, SZELMOSTWA LISA WITALISA, godz. 14.00

 

TV

Święto Wolności i Praw Obywatelskich. Dziękujemy że byliście z nami